Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Τα τετράχρονα και η ορεινή συγκίνηση
EUROKINISSI/ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τα τετράχρονα και η ορεινή συγκίνηση

  • A-
  • A+

Πανέμορφα αλλά μισοέρημα τα μικρά χωριά του ορεινού όγκου της χώρας. Μαζευτήκαμε σαράντα-πενήντα νοματαίοι σε μία από τις δύο μεγάλες πλατείες του χωριού και περιμέναμε να σχολάσει η εκκλησία και να έρθει ο παπάς και ο πρόεδρος για την κατάθεση στεφάνου στη μνήμη των πεσόντων στο αλβανικό έπος [την κορυφαία αντίσταση]. Ελεγα θα ακουστούν δυο λόγια για τις ηρωικές εκείνες ημέρες στα βουνά της Πίνδου -δεν πειράζει. Και να, αίφνης δύο τετράχρονα, ένα αγοράκι κι ένα κοριτσάκι, πάνε και στέκονται μπροστά μας, πιάνονται χεράκι χεράκι και αρχίζουν να απαγγέλλουν -και με τι τόλμη, τι θάρρος, τι αποφασιστικότητα και τι θεατρικότητα- τα παθήματα του φουκαρά του Ντούτσε. Πάνε και τα φτερά του, πάει και η σκούφια του, πάει όλη η στολή του. Εμ, ποιος του είπε να τα βάνει με την Ελλάδα; Τι ήθελε στα ελληνικά βουνά, εκεί που οι Ελληνες λεβέντες τον έτρεψαν σε φυγή, τον μακαρονά;

Τετράχρονα -και δεν έχασαν λέξη από το ποίημα. Πώς το έμαθαν; Ποια η πηγή της θεατρικότητας, εκ μέρους κυρίως του αγοριού; Σε αρμονία οι κινήσεις των χεριών με τα λόγια [με έμφαση στον μακαρονά]. Σαν να το βίωναν -πόθεν προκύπτει κάτι τέτοιο, τόσο παιδικό, χωρίς αίσθηση ιστορικότητας; [Χαριτόλογη η ερώτηση]. Ενδυνάμωνε τη θεατρικότητα ο πολύς ήλιος που φώτιζε τα προσωπάκια τους αλλά τα τύφλωνε και αναγκάζονταν να φέρνουν τα χεράκια τους στο πρόσωπό τους. Η φύση λειτουργούσε υπέρ της αλήθειας και πυροδοτούσε τη συγκίνηση των ενηλίκων που είχαμε μείνει με το στόμα ανοιχτό -και δεν χορταίναμε να χειροκροτούμε στο τέλος της απαγγελίας του ποιήματος [από τις πιο ωραίες απαγγελίες που έχω ακούσει τα τελευταία πενήντα χρόνια].

Το ξέρουμε ίσως -και εάν δεν το ξέρουμε ας αναγκαστούμε να το αποδεχτούμε- ότι από τα ελάχιστα διαμορφώνονται τα μέγιστα· η συγκίνηση κυκλοφορεί αδάμαστη και ελεύθερη, πρέπει όμως να γίνει ορατή, διότι και αυτή, όπως η φύσις, κρύπτεσθαι φιλεί· απλώς να μας κινητοποιήσει, να μας βγάλει από τον λήθαργο και τη ρουτίνα της καθημερινότητας. Κάποτε πρέπει να αποβάλουμε τα διεστώτα και να αρχίσουμε να συζητάμε για εκείνα που δεν γνωρίζουμε καλά αλλά που αρνιόμαστε να τα βάλουμε στο τραπέζι της συνάφειας. Τα μικρά παιδιά μάς θύμισαν [;] ότι εκείνα που ενώνουν, έστω και άυλα, θα έπρεπε να είναι περισσότερα -εκτός εάν έχουμε χάσει τη δυνατότητα να συγκινούμεθα ή να ταρασσόμαστε.

Πρώτη φορά που είχε νόημα να ακούσεις τον Ντούτσε και τη στολή του, ακριβώς διότι προκάλεσε συγκίνηση -από ό,τι πρόλαβα να διακρίνω η συγκίνηση ήταν διάχυτη. Επιμένω στην έννοια αυτή [συγκίνηση] διότι απουσιάζει από τους πολλούς, που περί άλλα τυρβάζουμε, ανόητα, συνήθως. Τα «διαβολάκια» αυτά [τα τετράχρονα] κατάφεραν να διασώσουν τη βαθύτητα της ημέρας, να παρουσιάσουν ανάγλυφα την κρατική ακηδία για τον ορεινό όγκο, την παιδεία, τον πολιτισμό και την ένταξη του καθενός στον τόπο του, ας είναι και γενέθλιος, ας είναι και ένα μικρό χωριό, ας είναι και τα πέρατα του κόσμου. Ο εσωτερικός πυρήνας ένας είναι, ας μη γελιόμαστε. Ενα αγνό εύγε στον Χρηστάκη και την Ηλιδα.

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Τα παραμύθια και η πραγματικότητα
Δεν μπορείς να αποφύγεις τον διδακτισμό στην τέχνη και ό,τι αυτός συνεπιφέρει στη συνείδηση, είτε την κοινωνική είτε την εθνική. Ετσι γίνεται με τα παραμύθια ιδίως με τα δυτικογενή - εμείς να περνάμε καλά, όλα...
Τα παραμύθια και η πραγματικότητα
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Τα παιδιά, τότε και τώρα
Λέει ο Φοίβος πώς έδινε εξετάσεις τότε, τη δεκαετία του '60, προς το τέλος, και τα παιδιά μένουν με το στόμα ανοιχτό. Ούτε φροντιστήρια ούτε γονεϊκή φροντίδα, τίποτα. Σχεδόν αρίστευσε στις πανελλήνιες...
Τα παιδιά, τότε και τώρα
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Αιδώς και αρετή
Ουδέποτε ενδιαφέρθηκε η ελίτ για την καλλιτεχνική ματιά στον κόσμο, για τα συναισθήματα, για την ποίηση, ούτε καν για την -εθνικώς- ιδρυτική δύναμη της τελευταίας· τι θα έλεγαν οι κύριοι της ελίτ, αν δεν είχαν...
Αιδώς και αρετή
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Νεαρός ανιστόρητος και ανεκδιήγητος
Αυτό που δήλωσε πρόσφατα ο στενός συνεργάτης του Κυριάκου Μητσοτάκη, Κωνσταντίνος Κυρανάκης [του αρέσει «η μπάλα και η μουσική»], ότι «οι κομμουνιστές σκότωναν Ελληνες», πέρασε σχεδόν απαρατήρητο. Θα πει...
Νεαρός ανιστόρητος και ανεκδιήγητος
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Για το ’21
Τα εθνικοπατριωτικά που ακούγονται επικά τούτες τις μέρες μόνο θλίψη προκαλούν, διότι όσοι τα εκστομίζουν [πολιτικοί κυρίως και παπάδες] αρνούνται να συνειδητοποιήσουν ότι δεν είμαστε ένας ελεύθερος λαός και...
Για το ’21
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Περσόνες...
Κυκλοφορούν περσόνες του θεάματος στις λεωφόρους της τηλοψίας και απολαμβάνουν μεγάλη δημοσιότητα χωρίς να συντρέχει ιδιαίτερος λόγος. Ο ένας είναι, λέει, δημοσιογράφος, ο άλλος καλλιτέχνης. Λέει ο πρώτος ότι...
Περσόνες...

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας