Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Οι «Αγιοι τρελοί»
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Οι «Αγιοι τρελοί»

  • A-
  • A+

Ο τίτλος αφορά βεβαίως τους Ελληνες, τους σύγχρονους μάλιστα, όπως τους βλέπει και τους καταγράφει ο συγγραφέας Θόδωρος Παγιαυλάς στο βιβλίο του «Η “Αγια τρέλα” των σύγχρονων Ελλήνων» και υπότιτλο «Μια εισαγωγή στους τρόπους των Ελλήνων».

Πρόκειται για ένα χαρούμενο, τρυφερό, ψυχαγωγικό, ελαφρά αμέριμνο, λαϊκό πρωτίστως, λυσιτελέστατο δε, ακριβώς διότι καταφέρνει να τέρψει τον αναγνώστη και να συνομιλήσει [το βιβλίο] μαζί του. Μπορεί κανείς να μη συμφωνήσει με τα οιονεί αποφθέγματα του συγγραφέα, θα γελάσει όμως και ίσως προβληματιστεί με την απόπειρά του να καταλήγει σε ορισμούς. Οι ορισμοί άλλοτε τονώνουν το ηθικό όσων νιώθουν Ελληνες και άλλοτε το κεντρίζουν [γιατί είναι και μερικά πράγματα που τα κρύβουμε βαθιά μέσα μας επειδή οχλούν, πειράζουν και ταράσσουν την ιδεολογία μας].

Γράφει, δ.χ.: «Εμείς οι Ελληνες -και εδώ γενικεύει αλλά το αντιπαρερχόμαστε- ζούμε στη Δύση αλλά τρώμε, διασκεδάζουμε και ονειρευόμαστε στην Ανατολή».

Να δούμε και τούτο: «Το να νιώθεις Ελληνας είναι πάνω απ’ όλα στάση ζωής, ιδιοσυγκρασίας, πνευματικής συγγένειας παρά οτιδήποτε άλλο».

Επίσης: «Η γλώσσα μας είναι και η μόνη μας συντροφιά στους αιώνες της μοναξιάς των Ελλήνων».

Κι ένα τελευταίο: «Οι Ελληνες δεν είμαστε ένας περιπετειώδης λαός. Είμαστε οι ίδιοι μια περιπέτεια! Αλλά έχουμε το ειδικό προνόμιο της φωτοσύνθεσης».

Ακριβές οι παρατηρήσεις του για το πώς διαμορφώθηκαν οι τρόποι των Ελλήνων στα πολιτεύματα, στη λογοτεχνία, στην ποίηση και την τέχνη και κυρίως στον χορό και τη μουσική. Ο ελληνικός χορός είναι κύκλιος. Οταν κάποτε ο Κολοκοτρώνης, προσκεκλημένος του Οθωνα είδε ζευγάρια να αγκαλιάζονται, δεν κρατήθηκε και το ξεστόμισε, μπροστά σε όλους: «Μα αυτό δεν είναι χορός. Είναι μισό γαμήσι»!

Υπάρχουν πολλές ωραίες παράγραφοι που δίνουν ευχάριστα τον ιδεόκοσμο [και τον ψυχικό] του συγγραφέα· παρελαύνουν ο Καραγκιόζης, ο Μποστ, ο Ζορμπάς, ο Γλέζος, ο Ελύτης, ο εμφύλιος πόλεμος, η άμεση δημοκρατία κ.ά. (!), πολύ νόστιμα ομολογουμένως και κυρίως χωρίς εθνικές-ψυχικές προκαταλήψεις.

Η κατακλείς: Ο Γερμανός συγγραφέας Ερχαρτ Κέστνερ επιστρέφει το 1952 στην Ελλάδα μετά τον πόλεμο. Επιθυμεί να επισκεφτεί την Κρήτη. Η γερμανική πρεσβεία στην Ελλάδα τον αποτρέπει. Νωπές και ανεπούλωτες γαρ οι πληγές από τη γερμανική κατοχή-βαρβαρότητα. Ξεροκέφαλος ο Γερμανός φτάνει στην Κρήτη. Επισκέπτεται το γερμανικό νεκροταφείο. Εκπληκτος αντικρίζει μια μαυροφορεμένη γυναίκα να ανάβει κεριά στους τάφους των Γερμανών, μεθοδικά, από μνήμα σε μνήμα. Τη ρωτάει με τα ωραία ελληνικά του: Γιατί το κάνετε αυτό;

Οι άνθρωποι αυτοί σκότωσαν τους Κρητικούς. -Ακου, παιδί μου. Ο άντρας μου σκοτώθηκε στη μάχη της Κρήτης κι έμεινα με τον μονάκριβο γιο μου. Το 1943 μου τον πήραν οι Γερμανοί όμηρο και πέθανε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης, στο Σάξενχάουζεν. Δεν ξέρω πού είναι θαμμένο το παιδί μου. Ξέρω όμως ότι όλα τούτα ήσαν τα παιδιά μιας μάνας σαν κι εμένα. Ανάβω στη μνήμη τους επειδή οι μάνες τους δεν μπορούν να ’ρθουν εδώ κάτω. Σίγουρα μια άλλη μάνα θα ανάβει το καντήλι στη μνήμη του γιου μου. Γράφει ο Γερμανός: «Αυτή η απάντηση μόνο στην Ελλάδα θα μπορούσε να δοθεί».

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Εμμηνες ρήσεις από την Κομοτηνή
Ενα ημερολόγιο όχι για γυναίκες σε κρίση, αλλά σε δημιουργία. Ετσι γεμίζουν τα κενά: με τη δημιουργία [παντού - εδώ στη λογοτεχνία, στην ποίηση θα έλεγα]. Από τις εκδόσεις Κομνηνός.
Εμμηνες ρήσεις από την Κομοτηνή
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Η ανάγνωση μπορεί να αλλάξει τον κόσμο
Το βιβλίο του Νίκου Σιδέρη «Η αναγκαιότητα της ανάγνωσης» αποτελεί τη «γραπτή κατάθεση μιας πεποίθησης, μιας βεβαιότητας και μιας βαθιάς πίστης ότι η ανάγνωση μπορεί να αλλάξει τον κόσμο».
Η ανάγνωση μπορεί να αλλάξει τον κόσμο
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Ο γιατρός, ο δάσκαλος, ο άνθρωπος
Το σπουδαίο σε αυτό το βιβλίο είναι ότι μιλούν οι μαθητές του καθηγητή και όχι διακεκριμένοι συνάδελφοί του με διεθνές κύρος [παρ’ ότι συχνά τους καλούσε στο πανεπιστήμιο]. Και μιλούν με απέραντο σεβασμό και...
Ο γιατρός, ο δάσκαλος, ο άνθρωπος
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Το ελληνικό κρύο του Δεκέμβρη
Ξάστερο, ελληνικό κρύο [διότι εκτός από το ελληνικό φως υπάρχει και το ελληνικό κρύο - και τι κρύο!]. Δροσερό, ζείδωρο, και ζώπυρο ακόμη, γονιμοποιό. Δέντρα χωρίς φυλλώματα, σαστισμένα λες από τη δύναμη των...
Το ελληνικό κρύο του Δεκέμβρη
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Ο Τζίμης Πανούσης και ο τουρισμός
Πριν από τα διαβάσματα των Καστοριάδη, Κρίστοφερ Λας, Σιμόν Βέιλ, Οργουελ, Μισεά και άλλων, είχε προηγηθεί η σκέψη του Τζίμη Πανούση που είχε επηρεάσει αρκετούς από τους υπεύθυνους του εξαιρετικού περιοδικού...
Ο Τζίμης Πανούσης και ο τουρισμός
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
O καθηγητής και η ωδή στην πατρίδα
Δεν γνωρίζω αν είναι καλό που τόσα χρόνια καταχωνιάστηκε η ποίηση, η οποία βεβαίως και είναι εξομολόγηση, έκθεση στην αγορά. Θεωρώ ότι η ποίηση είναι ύψιστο εθνικό καθήκον όταν υπάρχει, όταν τα ποιήματα είναι...
O καθηγητής και η ωδή στην πατρίδα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας