• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    11°C 7.6°C / 13.4°C
    0 BF
    67%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    7°C 3.6°C / 8.8°C
    1 BF
    64%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 6.0°C / 12.1°C
    3 BF
    69%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 2.9°C / 5.9°C
    1 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 6.9°C / 9.1°C
    0 BF
    87%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    5°C 3.6°C / 8.0°C
    1 BF
    75%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    1°C 0.6°C / 1.8°C
    2 BF
    75%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    5°C 5.2°C / 11.8°C
    1 BF
    84%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 12.7°C / 13.8°C
    3 BF
    66%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 9.9°C / 10.9°C
    2 BF
    87%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 12.4°C / 12.9°C
    2 BF
    62%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 10.7°C / 10.7°C
    2 BF
    60%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 12.4°C / 12.4°C
    2 BF
    64%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 2.9°C / 3.5°C
    0 BF
    100%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    7°C 3.5°C / 7.3°C
    2 BF
    100%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 9.8°C / 14.8°C
    2 BF
    54%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 7.8°C / 13.6°C
    2 BF
    67%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    8°C 4.3°C / 8.3°C
    1 BF
    69%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 3.7°C / 8.9°C
    1 BF
    67%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    2°C 1.8°C / 1.8°C
    1 BF
    78%
ID 95898118 © Markara77 | Dreamstime.com
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο Δημόκριτος και οι αντιρρησίες

  • A-
  • A+

Ελεγε ένας από τους γενάρχες της ελληνικής πολιτικής σκέψης, ο Μύσων ο Χηνεύς [Λάκων], θεωρούμενος από τον Πλάτωνα ως ένας εκ των Επτά Σοφών: «Ουκ ένεκα των λόγων τα πράγματα συντελείσθαι, αλλ’ ένεκα των πραγμάτων τους λόγους» (Δεν συντελούνται τα έργα εξαιτίας των λόγων, αλλά τα λόγια εξαιτίας των έργων). Η πράξη δηλαδή είναι το κριτήριο της πολιτικής ικανότητας και γενικότερα της αλήθειας, ασύγκριτα ανώτερη από τα λόγια και τη θεωρία.

Είναι αλήθεια ότι η πράξη, η δοκιμασία της πράξης, είναι η καλύτερη δοκιμασία [και αυτό δεν αφορά μόνο τους πολιτικούς]. Για έναν άλλο διανοητή, κριτήριο της πολιτικής ικανότητας «δεν είναι μόνο η συντελεσμένη πράξη, αλλά και η μη συντελεσμένη, η μελλοντική πράξη, η πράξη που απορρέει από τις προθέσεις του κατόχου πολιτικής εξουσίας ή υποψήφιου για οποιοδήποτε δημόσιο αξίωμα» [Αναφέρεται στο: Θανάσης Θ. Παπαδόπουλος, «Δημόκριτος», εκδόσεις Σ. Ι. Ζαχαρόπουλος – η εν λόγω μονογραφία θεωρείται η εκτενέστερη στην ελληνική βιβλιογραφία].

Τι μας λέει με λίγα λόγια; Το εξής: Ο πολιτικός πρέπει να κρίνεται τόσο από τα έργα του όσο και από τον χαρακτήρα του. Ο σπουδαίος στοχαστής καταλογίζει ως σοβαρό ελάττωμα στον πολιτικό την υπερβολική φιλοδοξία και φιλαρέσκεια και ειδικότερα τον παραγοντισμό, «το τοις πέλας ανδάνειν» [το να αρέσει κανείς στους κοντινούς του, στους γύρω του].

Δεν φαίνεται να έχει αλλάξει τίποτε μετά δυόμισι χιλιάδες χρόνια. Ετυμολογώντας ο Δημόκριτος το όνομα της Τριτογένειας Αθηνάς, λέει ότι από τη φρόνηση προέρχονται τα εξής τρία: το να σκεφτόμαστε σωστά, να μιλάμε καλά και να πράττουμε ό,τι πρέπει (από της φρονήσεως τρία ταύτα συμβαίνει· το ευ λογίζεσθαι, το ευ λέγειν και το πράττειν α δει)...

Σήμερα... τρέχα γύρευε. Φρονούσε ακόμη ότι ο λαός έχει δίκιο όταν κρίνει τους άρχοντες περισσότερο από τα λάθη τους, παρά από τις σωστές πράξεις τους· περισσότερο από τις αποτυχίες τους παρά από τις επιτυχίες τους, «γιατί έτσι εκτελούν καλύτερα τα καθήκοντά τους».

Αυτά είναι ψιλά γράμματα για τους σημερινούς ιδεολόγους, ειδικώς εκείνους που δεν παύουν να δηλώνουν τα «αριστερά» τους φρονήματα. Τα έργα και ο χαρακτήρας τού καθενός φανερώνουν τις ικανότητές του (ήθος ανθρώπω δαίμων, έλεγε ο αρχαίος αινικτής). Λοιπόν: να πράττουμε ό,τι πρέπει. Ποιος καθορίζει αυτό το «πρέπει» δεν είναι δύσκολο να κατανοηθεί: η ισηγορία, η ισότητα, η δικαιοσύνη, ό,τι δηλαδή καθορίζει [και συνέχει] τις κοινωνίες. Κουτσά-στραβά η ισηγορία υφίσταται. Τι γίνεται με τις δύο άλλες έννοιες; Σ’ αυτό το ερώτημα καλούνται να απαντήσουν οι σημερινοί άρχοντες, κυβερνητικοί και αντιπολιτευόμενοι (όλοι άρχοντες είναι, μάλλον εμείς τους καθιστούμε).

Θα συμφωνήσουμε σε τούτο: Είναι κάλπικοι και υποκριτές αυτοί που στα λόγια τα κάνουν όλα, αλλά στην πράξη δεν κάνουν τίποτα (Κίβδηλοι και αγαθοφανέες οι λόγωι μεν άπαντα, έργωι δε ουδέν έρδοντες). Επίσης και σε τούτο: Είναι πλεονεξία το να λέει κανείς όλες τις απόψεις του αλλά να μη θέλει ν’ ακούσει τίποτα (Πλεονεξίη το πάντα λέγειν, μηδέν δε εθέλειν ακούειν). Ουδείς μπορεί να αποτρέψει κάποιον να εκφράσει τις αντιρρήσεις του [αυτό δα έλειπε]. Λέει ο Ευριπίδης στη χαμένη τραγωδία Τήλεφος: Αγάμεμνονα, ούτε κι αν κρατάει κανείς τσεκούρι και πρόκειται να το μπήξει στον σβέρκο μου δεν θα σιωπήσω, αν έχω να εκφράσω δίκαιες αντιρρήσεις (Αγάμεμνον, ουδ’ ει πέλεκυν εν χεροίν έχων μέλλοι τις εις τράχηλον εμβαλείν εμόν, σιγήσομαι δίκαια γ’ αντειπείν έχων). Θεριεύουν [πληθύνονται] όσοι έχουν να εκφράσουν δίκαιες αντιρρήσεις απέναντι σε μια κυβέρνηση που τη χαρακτηρίζει η δειλία, ίσως και η δουλοφροσύνη και οπωσδήποτε η αλαζονεία.

 

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Αιδώς και αρετή
Ουδέποτε ενδιαφέρθηκε η ελίτ για την καλλιτεχνική ματιά στον κόσμο, για τα συναισθήματα, για την ποίηση, ούτε καν για την -εθνικώς- ιδρυτική δύναμη της τελευταίας· τι θα έλεγαν οι κύριοι της ελίτ, αν δεν είχαν...
Αιδώς και αρετή
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Ιδεολογία, μια τρύπα στο νερό
Πολλά και πομπώδη εκστομίζουν οι υπερασπιστές του κυβερνητικού έργου. Θα το εκτιμούσα εάν κάποια φορά αποδέχονταν τα ολισθήματα και τις αντιφάσεις των λόγων εκείνων, που θέλουν, υποτίθεται, να βγάλουν τη χώρα...
Ιδεολογία, μια τρύπα στο νερό
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Οι γελοιοποιούμενοι
Γούστο έχει ότι όλοι αυτοί δηλώνουν υπερέλληνες, ότι προασπίζονται τα ελληνικά ιδεώδη [να μας εξηγήσουν κάποια στιγμή ποια ακριβώς είναι αυτά τα ιδεώδη]. Μήπως το άκαπνον της υπόστασής τους και η απέχθειά τους...
Οι γελοιοποιούμενοι
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Η συρρίκνωση της επικοινωνίας
Είναι εντυπωσιακό με πόση ευκολία συρρικνώνεται η επικοινωνία, επικεντρωνόμενη στα πλέον ανούσια και βαρετά φαινόμενα, όπως είναι αυτά που διαδραματίζονται εντός αλλά και εκτός Βουλής. Σαν όλοι να ομονοούμε,...
Η συρρίκνωση της επικοινωνίας
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Tης αγάπης...
​Εκεί που τα χάνουν οι πολιτικοί και γενικά οι άνθρωποι οι κανονικοί είναι όταν οι αντίπαλοί τους, αντί να τους επιτίθενται, εκδηλώνουν αισθήματα συμπάθειας, ακόμα και φιλίας, ακόμα και αγάπης. Συμβαίνει...
Tης αγάπης...

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας