Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Το ελληνικό κρύο του Δεκέμβρη
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το ελληνικό κρύο του Δεκέμβρη

  • A-
  • A+

Ξάστερο, ελληνικό κρύο [διότι εκτός από το ελληνικό φως υπάρχει και το ελληνικό κρύο - και τι κρύο!]. Δροσερό, ζείδωρο, και ζώπυρο ακόμη, γονιμοποιό. Δέντρα χωρίς φυλλώματα, σαστισμένα λες από τη δύναμη των αέρηδων. Αλαφιασμένοι οι Αθηναίοι, όσοι κατοικούμε στην Αθήνα, κουμπωμένοι ώς τον λαιμό, κοιτάζουμε μόνο μπροστά - αλλά όταν προσανατολίζεσαι σε μια κατεύθυνση χάνεις τις υπόλοιπες, το όλον.

Δεκέμβριος [Ποσειδεών,15/12-15/1]. Ιδού λίγες αράδες από τις Δώδεκα Ανάσες του Χρόνου, του Τάσου Πορφύρη: “Μπόλια'” -καλαμπόκι, σιτάρι, ρεβίθια, φακές- στο τσουκάλι και στην πυροστιά στο τζάκι με τ’ αναμμένα ξύλα. Κι όταν χυλώναν σερβιρίζονταν σε βαθιά πιάτα κι από πάνω μια κουταλιά της σούπας πηχτό πετιμέζι. Κι από κοντά σιουμπέκια με ρακί, παραστιά. Τα δέντρα γυμνά, η τσάπα και το φτυάρι φερμένα μέσα γιατί δεν ξέραμε πόσο χιόνι θα ’ριχνε το βράδυ και πώς θα πηγαίναμε ζαϊρέ για τα ζώα στα κατώγια; Κι όταν το ’στρωνε για τα καλά, κοτσύφια -μαύρες νότες- στους φράχτες των κήπων...».

Είναι εντυπωσιακό με πόση αγάπη ο συγγραφέας καταγράφει την εποχή [του]. Πόσες είναι οι άγνωστες λέξεις για τους σημερινούς αναγνώστες; Οι επιμελητές της ποίησής του καταχωρίζουν τις εξής: Σιουμπέκια: σουντζούκια, φτιαγμένα από μούστο και καρύδια. Ζαϊρέ: ζωοτροφές. Γιατί, ξέρουμε τάχα τι είναι η πυροστιά ή το πετιμέζι; Η «μπόλια»;

Η παραστιά; Νομίζω είμαστε λειψοί όσοι αγνοούμε τις λέξεις [τη ζωή!] των προγόνων. Μα, δεν είμαστε υποχρεωμένοι, αντιτάσσουν οι πλείστοι, το παρόν είναι που μας ενδιαφέρει. Και ποιο, παρακαλώ, είναι το παρόν, γλωσσικώς; Τίποτε παραπάνω από την ξύλινη γλώσσα των πολιτικών [και των δημοσιογράφων, μη βγάζουμε την ουρά μας απέξω] και των βαριεστημένων, παραιτημένων από τους θησαυρούς της ελληνικής διαχρονικής παιδείας, εκπαιδευτικών. Δεν χρειάζεται να γίνει λόγος για μια εξαιρετική μειονότητα.

Είναι αλήθεια ότι όσοι δεν έχουν τις ίδιες με τον ποιητή εμπειρίες δυσκολεύονται να κατανοήσουν τα κείμενά του - άρα δυσκολεύονται ως εκ τούτου να κατανοήσουν το παρελθόν [το δικό τους παρελθόν - εκτός εάν νομίζουν ότι το παρελθόν είναι ασήμαντο σε ό,τι αφορά τη συγκρότηση της προσωπικότητάς των· είναι κρίμα, εάν έτσι θεωρούν].

Χάνουμε έτσι, όσοι δεν καταλαβαίνουμε, το ρίγος του χρόνου, τη συγκίνηση του χώρου, το ξάφνιασμα της συνέχειας [με άλλα μέσα, έστω]. Πώς να μυηθείς στους πολιτικούς αναπαλμούς της έκφρασης του ποιητή «αντρειεύει το κρύο»; Θα ξινίσουν τα μούτρα τους γυναίκες τινές και ένιοι των πολιτικώς ορθών. Αντρεία; Μπρρρ... Εκείνο που [μας] λείπει είναι η ευρυχωρία - και, ναι, ο στοχασμός. [Εδώ δεν σκεφτόμαστε, ο στοχασμός μάς μάρανε;]

Ευτυχώς που υπάρχουν οι ποιητές, να λέμε. Ο Σωκράτης φρονούσε να μην προσπαθούμε να ερμηνεύσουμε τους ποιητές, διότι αυτοί είναι εμπνευσμένοι, συμφωνούσε όμως, όπως πολλούς αιώνες αργότερα αξίωνε ο Χέλντερλιν, να ζούμε ποιητικά. Οι ποιητές ξεστραβώνουν, εάν είμαστε σε θέση να τους ακούσουμε - να πούμε και τούτο: όχι όλοι οι ποιητές...

Μερικοί, απρεπώς πώς, διακηρύσσουν (!) ότι χάνουμε τον καιρό μας διαβάζοντας ποίηση. Πώς να ήξεραν -οι καψεροί- ότι συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο; Οτι μαθαίνεις τον καιρό;

   

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
O καθηγητής και η ωδή στην πατρίδα
Δεν γνωρίζω αν είναι καλό που τόσα χρόνια καταχωνιάστηκε η ποίηση, η οποία βεβαίως και είναι εξομολόγηση, έκθεση στην αγορά. Θεωρώ ότι η ποίηση είναι ύψιστο εθνικό καθήκον όταν υπάρχει, όταν τα ποιήματα είναι...
O καθηγητής και η ωδή στην πατρίδα
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Για τον μελοποιημένο Αναγνωστάκη
Ο εκδότης του περιοδικού «Μετρονόμος», Θανάσης Συλιβός, συνεχίζει ακούραστος το σπουδαίο έργο του με αφιερώματα σε δημιουργούς της μουσικής και της ποίησης. Στο παρόν τεύχος [67] εστιάζει κυρίως στον...
Για τον μελοποιημένο Αναγνωστάκη
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Για τον άρτο του πνεύματος
Οποιος δεν διαβάζει κινδυνεύει να γίνει δούλος ευκολότερα από όσους αναζητούν την ελευθερία μέσα από την τέχνη και τα γράμματα· έλα όμως που αυτά απαιτούν κόπο, πειθαρχία, διάλογο και πολλά που δεν είναι...
Για τον άρτο του πνεύματος
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Οταν αχνίζουν τα πηγάδια
Είναι ο τίτλος του βιβλίου του ψυχίατρου Γιώργου Κοκκινάκου, γεννηθέντος εν Αρκαδία και διαβιούντος εν Χανίοις, εδώ και περίπου τρεις δεκαετίες. Μια προσχωσιγενής, ακατάλυτη γραφή που παίζει στην κυριολεξία με...
Οταν αχνίζουν τα πηγάδια
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Για τον Σκούρτη
Τιμητική βραδιά για τον Γιώργο Σκούρτη και το πρωτοποριακό του έργο, που ανανέωσε τη σύγχρονη ελληνική δραματουργία («Νταντάδες», «Κομμάτια και θρύψαλα», «Εκτελεστές», «Ηθοποιοί», «Παγιδευτές», «Σοκ», «Η Δίκη...
Για τον Σκούρτη
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Οι «Αγιοι τρελοί»
Ο τίτλος αφορά βεβαίως τους Ελληνες, τους σύγχρονους μάλιστα, όπως τους βλέπει και τους καταγράφει ο συγγραφέας Θόδωρος Παγιαυλάς στο βιβλίο του «Η “Αγια τρέλα” των σύγχρονων Ελλήνων» και υπότιτλο «Μια...
Οι «Αγιοι τρελοί»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας