Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η επιστροφή του φωτισμένου δάσκαλου

Η επιστροφή του φωτισμένου δάσκαλου

  • A-
  • A+

Οι όποιες μεταρρυθμίσεις γίνονται (;) στον ευαίσθητο χώρο της Παιδείας τα τελευταία χρόνια δεν έχουν ωφελήσει σε τίποτε τα γράμματα και τα επαγγέλματα· το ελάχιστο επίπεδο μόρφωσης και η «ειδίκευση» των σπουδών απλώς διαιωνίζουν τον μαρασμό της και την αυξανόμενη απέχθεια των μαθητών και φοιτητών απέναντί της.

Σε μια εποχή που η Παιδεία έχει υποκατασταθεί από τον τηλεοπτικό λόγο, αφού προηγήθηκε η «άλωση» της ελληνικής γλώσσας από την νεότευκτη και τόσο ευπρόσδεκτη από όλους δημοσιογραφική αντίστοιχη, το να μιλά κανείς για μεταρρυθμίσεις είναι απλή κενολογία· ένας αθεράπευτος ακαδημαϊκός βερμπαλισμός για τις προκλήσεις του μέλλοντος, τα νέα τεχνολογικά δεδομένα και άλλες (πολλές) παρεμφερείς αφόρητες παλιλλογίες.

Ο,τι κι αν έχει γραφεί είναι μια απλή αποτύπωση των μεγαληγοριών των πολιτικών οιασδήποτε ιδεολογίας· αναφορά στο αρχαϊκό κλέος, πίστη στα εθνικά ιδεώδη και άλλα λαμπρά περί τη διαχρονία του ελληνικού πνεύματος (που τόσο βάναυσα το καταπατούν οι περισσότεροι), ελληνικούρες διάφορες κ.ο.κ.

Ειδικά μετά την απαξίωση και υποβάθμιση των ανθρωπιστικών σπουδών επικρατεί απόλυτη σύγχυση για την υλικοτεχνική τάχα υποδομή με την οποία οφείλει να ενισχυθεί η Παιδεία, η οποία με τη σειρά της ενσπείρει την αβεβαιότητα στους μαθητές και φοιτητές.

Αποτέλεσμα όλων τούτων -και δεν φταίνε αποκλειστικά τα μνημόνια γι’ αυτήν την εξέλιξη- είναι η φυγή χιλιάδων πτυχιούχων (του ανθού της νεολαίας) σε άλλες χώρες, σε άλλους τόπους και προορισμούς χωρίς, ίσως, επιστροφή.

Το μέγα πρόβλημα της εκπαίδευσης φαίνεται να είναι η έλλειψη φωτισμένων δασκάλων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν τέτοιοι δάσκαλοι, απλώς δεν τους επιτρέπεται να κάνουν σωστά τη δουλειά τους αφού εγκλωβίζονται σε μια άχαρη, «στενή» (στενόκαρδη και στενόμυαλη) διδακτέα ύλη, που εξυπηρετεί υποτίθεται τα νέα επιστημονικά και κοινωνικά δεδομένα και τις νέες (;) μεθόδους διδασκαλίας.

Δεν υπάρχει καλύτερη μέθοδος διδασκαλίας από τον φωτισμένο δάσκαλο, εδώ και πολλούς αιώνες - έτσι λένε τα σημάδια της γραφής και της ανάγνωσης. Ολοι είχαν έναν σπουδαίο δάσκαλο στη ζωή τους, ο οποίος καθόρισε τη συνείδησή τους και διαμόρφωσε το προστάδιο της κοσμοεικόνας τους.

Ο δάσκαλος μαγεύει με τον τρόπο του τους εκπαιδευόμενους, αυτός τους ανοίγει τα μάτια και την όρεξη για μάθηση (πάντες του ειδέναι ορέγονται φύσει, που έλεγε και ο Αριστοτέλης). Ο δογματικός δάσκαλος, αυτός που διδάσκει σαν αγγούρι δεν μπορεί να εμπνεύσει, δεν μπορεί να υπερασπιστεί τη γνώση.

Και για να θυμηθούμε τον ταπεινό Επίκτητο, παραφράζοντάς τον βεβαίως, «ταράττει τους μαθητές ου τα γράμματα αλλά τα περί των γραμμάτων δόγματα». Αμα ο δάσκαλος δεν ξεφύγει από τον κρατικό (κατευθυνόμενο) δογματισμό του, έχει χαθεί το παιγνίδι του έρωτα προς τη γνώση, άρα η εκπαίδευση και κατά συνέπεια η υψηλή Παιδεία.

Υπάρχουν «φωτεινοί» δάσκαλοι αλλά είναι μόνοι και αβοήθητοι· υπάρχει σκότος στα μυαλά των κρατικών υπευθύνων, διαφορετικά θα είχαν φροντίσει γι’ αυτούς (και τη χώρα).

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Τα παιδιά, τότε και τώρα
Λέει ο Φοίβος πώς έδινε εξετάσεις τότε, τη δεκαετία του '60, προς το τέλος, και τα παιδιά μένουν με το στόμα ανοιχτό. Ούτε φροντιστήρια ούτε γονεϊκή φροντίδα, τίποτα. Σχεδόν αρίστευσε στις πανελλήνιες...
Τα παιδιά, τότε και τώρα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πανελλαδικές εξετάσεις - Μια ματιά από μακριά
Με βάση τις τελευταίες εξαγγελίες του υπουργού Παιδείας, αναπτύσσεται ο προβληματισμός σχετικά με το μέλλον των πανελλαδικών εξετάσεων και το σύστημα που θα τις αντικαταστήσει. Κανείς φυσικά δεν αναφέρεται...
Πανελλαδικές εξετάσεις - Μια ματιά από μακριά
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Οι νέοι και η βραδύτητα της ανάγνωσης
Γιατί, τάχα; Προηγείται βεβαίως ο τρόπος των εξετάσεων και αν η μέθοδος είναι παιδαγωγική ή ειδικώς επιστημονική, αλλά αυτό δεν είναι της στιγμής· προέχει η σχέση των παιδιών με το διάβασμα και κυρίως η επαφή...
Οι νέοι και η βραδύτητα της ανάγνωσης
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Ανατροφή
Η εξουσία προσφέρει κατευθυνόμενη γνώση και μάλλον έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί η σχέση δασκάλου-μαθητή, ο θεμέλιος δηλαδή λίθος της Παιδείας· σε αυτό συναινούν και δάσκαλοι και μαθητές (ο καθείς για τους δικούς...
Ανατροφή
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Αμοιβαιότητα και άλλα στη φιλία
Η φιλία στηρίζεται στην αμοιβαιότητα και μια πειθαρχία σ’ έναν υψηλό κώδικα αξιών, βασισμένο σε αρχές που διασώζουν την αξιοπρέπεια του ανθρώπου και υμνούν την παρουσία του πάνω σε τούτον τον πλανήτη,...
Αμοιβαιότητα και άλλα στη φιλία
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Οι εκπαιδευτικοί και οι μαθητές
Ποιος, αλήθεια, θέλει μια παιδεία που οδηγεί στη μοναξιά, που δεν βάζει στόχο παρά τη μόρφωση για παραγωγή, για χρησιμότητα, για υλικές απολαβές; Ποιος επιθυμεί μια παιδεία που αποθαρρύνει, που εκδιώκει τον...
Οι εκπαιδευτικοί και οι μαθητές

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας