• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    27°C 24.8°C / 28.0°C
    1 BF
    51%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 23.9°C / 28.7°C
    2 BF
    53%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    25°C 23.0°C / 25.9°C
    1 BF
    38%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.9°C / 23.9°C
    1 BF
    41%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    24°C 23.9°C / 23.9°C
    0 BF
    73%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 22.9°C / 27.0°C
    0 BF
    56%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.4°C / 23.4°C
    1 BF
    46%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    1 BF
    42%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    24°C 21.9°C / 24.9°C
    1 BF
    62%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    28°C 22.9°C / 27.9°C
    1 BF
    51%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    24°C 22.2°C / 25.8°C
    0 BF
    69%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.7°C / 25.7°C
    1 BF
    65%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.9°C / 23.9°C
    0 BF
    57%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 26.8°C / 29.4°C
    3 BF
    38%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    29°C 24.5°C / 29.4°C
    0 BF
    43%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    26°C 25.8°C / 25.8°C
    1 BF
    57%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 25.0°C / 28.2°C
    2 BF
    43%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 22.3°C / 22.3°C
    1 BF
    78%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.6°C / 27.7°C
    1 BF
    90%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 20.9°C / 20.9°C
    2 BF
    57%

Aνρί Ματίς, «Η θλίψη του βασιλιά», 1952

Αυθάδειες...

  • A-
  • A+

Στην εποχή του μεγάλου Γάλλου διηγηματογράφου Γουσταύου Φλωμπέρ (1821-1880 -αριστουργηματικά τα «Μαντάμ Μποβαρύ» και «Αισθηματική Αγωγή») έντονη ήταν η διαμάχη μεταξύ των φιλοσόφων σχετικά με τα πρωτεία της ύλης ή του πνεύματος. Ιδού η θέση του σε αυτή τη διαμάχη: «Θεωρώ τον υλισμό και τον πνευματισμό δύο ισοδύναμες αυθάδειες».

Μέγα μάθημα για όσους σήμερα υποστηρίζουν τη μία ή την άλλη ιδεολογία σε πολιτικό - οικονομικό - πολιτισμικό επίπεδο, σε ό,τι αφορά τον δημόσιο λόγο και τις ακραίες, αδιάλλακτες τοποθετήσεις και των δύο πλευρών.

Σαν να τους λέει να υποστείλουν την αλαζονεία που προέρχεται από την απόλυτη τάχα (δική τους) αλήθεια και να ανοίξουν τα αυτιά τους να ακούσουν με προσοχή την αντίθετη γνώμη· διαφορετικά, διάλογος μηδέν με πολλούς συνεπαγόμενους κινδύνους αλληλοσπαραγμού (και ας υπάρχουν πάντα στα ανθρώπινα οι διαχωριστικές γραμμές - οφείλουν να ιδωθούν με «άλλη» ματιά, εάν θέλουμε να πάνε μπροστά οι κοινωνίες).

Η διαβούλευση πρέπει να πάψει να είναι ένα απλό επιχείρημα, αλυσιτελές ούτως ή άλλως, όπως γίνεται θεατρικότατα σήμερα· οφείλει να ενισχύει τους θεσμούς και να διαμορφώνει απόψεις.

Οι συμμετέχοντες στη διαβούλευση ανά πάσα στιγμή πρέπει να είναι έτοιμοι να αναθεωρήσουν απόψεις εάν οι «αντίπαλες» πληροφορίες ή επιχειρήματα φαίνονται πιο πειστικά από τη δική τους αλήθεια.

Στην Ελλάδα είναι σπάνια (ή μήπως ανύπαρκτη;) μια τέτοια δημοκρατική διαδικασία και αν τυχόν επιμείνει κάποιος σε αυτήν απλώς θα φάει τα μούτρα του ή θα γίνει περίγελως από τα αντίθετα στρατόπεδα.

Είναι ξένη έκφραση για τη δημοκρατία μας η πραγματική διαβούλευση (εποικοδομητικές και αμοιβαία επωφελείς συζητήσεις).

Οι διαμάχες στην ουσία είναι κοκορομαχίες: αδιάλλακτος λόγος, επιχειρηματοκτόνος, αβαθής και επώδυνα ρητορικός, ανοίκειος δηλαδή στην ανοιχτοσύνη του διαλόγου, εχθρός απέναντι στην ίδια τη δημοκρατία και την καθημερινότητα των πολιτών.

Δεν υφίσταται συζήτηση ή «αν υφίσταται, αυτή θα είναι ένας τυπικός διάλογος “κωφών” - ένας διάλογος που στην πράξη θα λειτουργεί διαρκώς ως παράταση ή υποκατάστατο του εμφύλιου πολέμου.

Ακόμη και στις πιο “προηγμένες” δημοκρατίες, πολλές διαμάχες δεν είναι παρά “η συνέχιση του εμφύλιου πολέμου με άλλα μέσα”, για να παραφράσουμε τον Κλαούσεβιτς. Αλλωστε, τέτοιου είδους διαμάχες, όπου κάθε παράταξη αναζητά εκείνα τα επιχειρήματα που θα σκοτώσουν τον αντίπαλο, μας είναι απόλυτα οικείες από την πολιτική καθημερινότητα σε μια δημοκρατία».

(Αλμπερτ Ο. Χίρσμαν, «Η αντιδραστική ρητορική», Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, από όπου και η επίκληση του Φλωμπέρ από τον συγγραφέα).

Μάλλον πρέπει να φάμε πολλά καρβέλια ακόμη για να εισέλθουμε στον διάλογο, στο ξερίζωμα της αδιαλλαξίας και των εγωισμών. Σημασία έχει να επικαλούμαστε πού και πού την ευεργετικότητά του - και για την κοινωνία και για την Πολιτεία. Πρώτα, όμως, χρειάζεται να πάψουμε να είμαστε αυθάδεις...

 

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Για τη ματαιοδοξία των νέων «σωτήρων»
Εκτός από το πρόσφατο προσκλητήριο των κεντροαριστερών δυνάμεων του τόπου, ακόμη τρία πρώην «στελέχη» τού εν Ελλάδι σοσιαλισμού διεκδικούν τα ηνία της χώρας ώστε -λένε- να τη συγκρατήσουν από τον κατήφορο που...
Για τη ματαιοδοξία των νέων «σωτήρων»
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Tης εξουσίας
Η αληθινή ουσία των όντων δεν διδάσκεται ούτε ωφέλιμη θα ήταν για τους πολλούς ανθρώπους. Ενας καλός καπετάνιος μπορεί να προβλέψει πότε θα γίνει τρικυμία, μπορεί όμως να του διαφύγει η εξαιρετική και...
Tης εξουσίας
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Η χρήση του «γελοίου» στη γλώσσα
Συνυφαίνουμε το σπουδαίο ή και το ταυτίζουμε με την πολιτική υφή των πραγμάτων, με την πραγματικότητα. Αγνοούμε όμως, μάλλον προσπερνάμε, τα τρωτά στοιχεία αυτής της πραγματικότητας. Αυτό οδηγεί σε πλήρη...
Η χρήση του «γελοίου» στη γλώσσα
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Συνήθειες
Υπάρχουν και συνήθειες τις οποίες μας επιβάλλουν άλλοι χωρίς να εκφράζουμε κάποια δυσαρέσκεια ή αποδοκιμασία. Οχι μόνο δεν δυσανασχετούμε αλλά, αντιθέτως, τις υπερασπιζόμαστε με λύσσα, διότι, πια, έχουν γίνει...
Συνήθειες
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Εκθεση και ανταλλαγή γνωμών
Πλούσια η συγκομιδή γνωμών, μέσα από νεφελώδεις αφαιρέσεις και προσθέσεις, ενδεικτικές της αμηχανίας και της νευρικότητας που έχει καταλάβει τους περισσότερους. Παραδόξως (;) απουσίασαν: η ασυναρτησία, η μωρή...
Εκθεση και ανταλλαγή γνωμών
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Συντηρητισμός και επανάσταση
Για να διαφυλαχτεί ο κόσμος οφείλουμε να τον κατανοήσουμε, έτσι λένε τουλάχιστον όσοι έχουν στοχαστεί πάνω στην πορεία του και την ύπαρξή του. Από τη συντήρηση στην επανάσταση, μάλλον μόνο μέσα από τη...
Συντηρητισμός και επανάσταση

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας