Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Αρκεί το «Πρώτη φορά Αριστερά»;

Αρκεί το «Πρώτη φορά Αριστερά»;

  • A-
  • A+

Την επιστροφή της ελπίδας με την εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ τον Ιανουάριο του 2015, αλλά και τη δραματική πορεία από την «ανταρσία» στον συμβιβασμό του περσινού Ιουλίου επιχειρούν να αναλύσουν και να ερμηνεύσουν στο συλλογικό έργο με τίτλο «Πρώτη φορά Αριστερά» (εκδόσεις Πεδίο) οι τέσσερις συγγραφείς Γιάννης Μηλιός, Στάμος Παπαστάμου, Γεράσιμος Προδρομίτης και Τάσος Παππάς.

Προερχόμενοι από τον χώρο της πολιτικής, των κοινωνικών επιστημών και της δημοσιογραφίας συμβάλλουν, ο καθένας με τα «όπλα» του και την οπτική του, στην προσέγγιση μιας από τις πυκνότερες σε σημαντικά πολιτικά γεγονότα περιόδους της μεταπολιτευτικής Ελλάδας, όταν μια πολιτική δύναμη, στο όνομα της Αριστεράς, αναλαμβάνει την ευθύνη της διακυβέρνησης.

«Καύσιμο» αυτού του υψηλού ρίσκου εγχειρήματος αποτέλεσαν οι τεράστιες προσδοκίες μεγάλου μέρους του ελληνικού λαού για μια αλλαγή ρότας, η απαξίωση του εκφυλισμένου δικομματισμού (ΠΑΣΟΚ-Ν.Δ.), η καταβαράθρωση της οικονομίας και η σταδιακή καταστροφή του κοινωνικού ιστού και της κοινωνικής συνοχής. Ανυπέρβλητο εμπόδιο αποδείχτηκε ο συσχετισμός δυνάμεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπου κυριαρχούν οι νεοφιλελεύθερες οικονομικές δυνάμεις και οι υποτελείς τους πολιτικές ελίτ.

Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα και η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛΛ. έφεραν –με δραματικό τρόπο και βαριές συνέπειες– στο προσκήνιο το πραγματικό πρόσωπο της σημερινής Ε.Ε. και έθεσαν επί τάπητος το ερώτημα-λυδία λίθο της Αριστεράς, αλλά και κάθε προοδευτικής κυβέρνησης για δεκαετίες – εάν η σημερινή Ευρώπη μπορεί να μεταρρυθμιστεί και να γίνει μια δημοκρατική ένωση των λαών, εάν αποτελεί λύση (και με ποιον τρόπο) η αποχώρηση απ’ αυτήν και, τελικά, «εάν υπάρχει ζωή μετά την Ε.Ε.», δεδομένου του υψηλού βαθμού παγκοσμιοποίησης και των υπαρκτών συσχετισμών δυνάμεων.

Οπωσδήποτε, όμως, ανέδειξαν την επιτακτική ανάγκη, αλλά και την έλλειψη, ενός επεξεργασμένου, σοβαρού και αξιόπιστου Plan B ως απάντηση στον καταθλιπτικό μονόδρομο του ΤΙΝΑ.

Στο κείμενό του, με τίτλο «Το φαινόμενο ΣΥΡΙΖΑ: η “ανατροπή” που δεν έγινε», ο Γιάννης Μηλιός ξεδιπλώνει ένα χρονικό σταδιακής μετάλλαξης του ΣΥΡΙΖΑ, αρχής γενομένης ήδη από το 2012, η οποία διαμόρφωσε τους όρους της τελικής υποταγής του στον -κατά τον ίδιο- «ιστορικό συμβιβασμό του ΣΥΡΙΖΑ με το κεφάλαιο».

«Μια διακυβέρνηση και μια διαπραγμάτευση που να απορρέει από το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ δεν υλοποιήθηκαν ποτέ» διαπιστώνει και προσθέτει: «Και επειδή ποτέ δεν δοκιμάστηκε, η “διαπίστωση” ότι “δεν υπήρχε εναλλακτική λύση” πέρα από τη συνθηκολόγηση είναι άτοπη».

Ο πρώην υπεύθυνος οικονομικής πολιτικής του κόμματος θεωρεί ως προπατορικά αμαρτήματα του ΣΥΡΙΖΑ τον εμμονικό ευρωπαϊσμό, την προσχώρηση στη λογική της «παραγωγικής (αστικής) ανασυγκρότησης» και την υιοθέτηση μιας αναβαθμισμένης εκδοχής των θεωριών περί «ελληνικής εξάρτησης», η οποία οδήγησε στην άποψη περί μετατροπής της Ελλάδας σε «αποικία χρέους».

Βήμα βήμα ο Μηλιός επιχειρεί να δείξει τη σταδιακή αποστασιοποίηση του κόμματος από τις αποφάσεις των συνεδρίων και από τα επίσημα κείμενα, ενώ προσδιορίζει και δύο από τις βασικές αυταπάτες της νέας κυβέρνησης: «1) ότι η διολίσθησή της προς το νεοφιλελεύθερο ευρωπαϊκό πλαίσιο διακυβέρνησης θα της εξασφάλιζε κάποιου τύπου επιβράβευση από τους δανειστές και 2) ότι παρά την πιστή τήρηση των δανειακών της υποχρεώσεων σε καθεστώς “παύσης πληρωμών” από την πλευρά των δανειστών, θα μπορούσαν να αποφευχθούν η “τραπεζική αργία” και οι “κεφαλαιακοί έλεγχοι”».

Οι Παπαστάμου και Προδρομίτης, στην ανάλυσή τους «Από αριστερή μειοψηφία, πλειοψηφική Αριστερά: η κοινωνική ψυχολογία διαβάζει την πολιτική», δείχνουν στο επιστημολογικό πεδίο το πώς «η σχετικά ταχύρρυθμη διαδικασία αναρρίχησης μιας μικρής και ριζοσπαστικής μειοψηφίας στην εξουσία παρουσιάζει όλα τα χαρακτηριστικά μιας τυπικής διαδικασίας μειονοτικής επιρροής».

Μέσα από την παρουσίαση των προεκλογικών ομιλιών και των διαγγελμάτων του Αλέξη Τσίπρα αναλύουν τις στρατηγικές επιρροής της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, ενώ ανιχνεύουν και τη βαθμιαία ρητορική μετατόπιση του πρωθυπουργού από την έννοια «λαός» στις έννοιες «πατρίδα», «Ελληνες πολίτες», «νέα μεταπολίτευση», «αλλαγές», «μεταρρυθμίσεις», «ανάπτυξη» κ.λπ., δηλαδή, όπως λένε οι συγγραφείς, σε έναν «κοινότοπο προοδευτισμό», ο οποίος συμπίπτει με τον «μετασχηματισμό του ΣΥΡΙΖΑ από μειονότητα σε φορέα άσκησης της εξουσίας» και από εκεί «σε εξουσία που επιθυμεί να θυμίζει μειονότητα».

Ο συνάδελφος Τάσος Παππάς, στο δικό του κείμενο «Πρώτη φορά Αριστερά», επιχειρεί να δει την περίπτωση της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ σε ένα διπλό επίπεδο: ως ένα πεδίο ανάδειξης του ευρωπαϊκού προβλήματος δημοκρατίας και ως μια περίπτωση εσωτερικής (ταξικής) σύγκρουσης σε μια ιδιαίτερα δύσκολη ιστορική περίοδο.

Τονίζει ότι «η ελληνική κυβέρνηση μπήκε στις διαπραγματεύσεις με τους δανειστές φορτωμένη αυταπάτες» και διαπιστώνει ότι τελικά «όλα αυτά αποδείχθηκαν ευσεβείς πόθοι και ο στόχος για αμοιβαία επωφελή συμφωνία έμεινε στα χαρτιά». Ιχνηλατώντας την πολιτική της Γερμανίας, κάνει ιδιαίτερη αναφορά στον όρο «ηγεμονισμός» και στην ιδιοτελή εμμονή ότι «δεν φταίει η συνταγή της λιτότητας, αλλά η εφαρμογή της».

Στο εσωτερικό πεδίο, ο Παππάς μελετά τη σφοδρή αντίδραση των δυνάμεων του ιστορικού δικομματισμού, με κύρια οχήματα την προπαγάνδα των συστημικών ΜΜΕ, τη θεωρία της «αριστερής παρένθεσης» και τη «μάχη κατά του λαϊκισμού».

Σ’ αυτό το πλαίσιο κυριάρχησε η παρουσίαση ακόμα και του προγράμματος της Θεσσαλονίκης, «λιγότερο ριζοσπαστικού από τη διακήρυξη του ΠΑΣΟΚ το 1981 και αρκετά πιο ήπιου από τις επεξεργασίες της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας την περίοδο που αυτή παρέμενε πιστή στις ιδρυτικές αναφορές της», ως «μοντέρνας παραλλαγής του μπολσεβικισμού».

Τελικά, στο ερώτημα εάν «μπορεί να αλλάξει η Ευρώπη χωρίς σύγκρουση με τις αιτίες που τη γέννησαν και τις δυνάμεις που την ελέγχουν», απαντά ως εξής: «Η εμπειρία δείχνει ότι λουφάζοντας ή επιλέγοντας το δρόμο των ετεροβαρών συμβιβασμών, επειδή ο αντίπαλος μοιάζει ανίκητος, το μόνο που μπορείς να εξασφαλίσεις είναι ένα αναξιοπρεπές παρόν που θα σε οδηγήσει σ’ ένα ανάπηρο μέλλον».

ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Ενας Αμερικανός στην Ηπειρο
O, βραβευμένος με Γκράμι, μουσικός παραγωγός, κριτικός και φιλόσοφος Κρίστοφερ Κινγκ κάνει την... έκπληξη με το βιβλίο του «Ηπειρώτικο μοιρολόι», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Δώμα».
Ενας Αμερικανός στην Ηπειρο
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Ποιος έχει (επιτέλους) τις απαντήσεις;
Σπάνια συναντάμε βιβλία που μας μυούν στο μυστήριο και στην τέχνη της ζωής, βιβλία που το περιεχόμενό τους, όπως το φως το φακού, δεν μας αποκαλύπτει μόνο πράγματα μέσα στο σκοτάδι, αλλά μας κάνει να...
Ποιος έχει (επιτέλους) τις απαντήσεις;
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Η επιδημία της γραφομανίας
Ο σημερινός κόσμος της επικοινωνίας αποτελεί ακριβώς αυτό το εικονικό σύμπαν της κουφαμάρας και της ασυνεννοησίας. Παράλληλοι διάλογοι κωφών, έκρηξη παρεξηγήσεων, παραληρηματικοί μονόλογοι, ανορθολογικά...
Η επιδημία της γραφομανίας
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Παρακμή ή κατάρρευση του δυτικού πολιτισμού;
Ενα μυθοπλαστικό ταξίδι στο έτος 2393, σε έναν κόσμο αγνώριστο, μετά τη Μεγάλη Κατάρρευση του 2093 κατά την οποία «η αποσύνθεση του στρώματος πάγου της Ανταρκτικής προκάλεσε τη μαζική μετανάστευση και την...
Παρακμή ή κατάρρευση του δυτικού πολιτισμού;
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Eνας οδηγός επιβίωσης στην πολιτική
Ο Μαξ Βέμπερ μελετά τις βασικές χώρες της Ευρώπης και τις ΗΠΑ και αναλύει τη μετάβαση από τα κόμματα των αρχόντων, των ευγενών και των γαιοκτημόνων στα σύγχρονα κόμματα της φιλελεύθερης δημοκρατίας, τα οποία...
Eνας οδηγός επιβίωσης στην πολιτική
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Η ψυχική υγεία σε καιρό κρίσης
Δέκα χρόνια μετά το ξέσπασμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης και το νέο τεύχος του περιοδικού «ΟΥΤΟΠΙΑ» (αριθμός 126), που εκδίδει ο Ευτύχης Μπιτσάκης, επιχειρεί να δώσει απάντηση στο «τι μπορούμε να κάνουμε ώστε...
Η ψυχική υγεία σε καιρό κρίσης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας