• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    34°C 31.7°C / 35.7°C
    2 BF
    22%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 30.3°C / 32.9°C
    0 BF
    52%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    35°C 31.2°C / 37.0°C
    2 BF
    40%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    33°C 32.9°C / 34.7°C
    3 BF
    22%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    32°C 31.3°C / 31.9°C
    2 BF
    37%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    30°C 29.7°C / 32.1°C
    2 BF
    22%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.4°C / 30.1°C
    3 BF
    47%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    34°C 29.6°C / 34.6°C
    1 BF
    23%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    28°C 26.8°C / 32.1°C
    5 BF
    64%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    31°C 30.9°C / 31.9°C
    3 BF
    51%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    31°C 28.1°C / 31.4°C
    5 BF
    37%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    30°C 26.6°C / 29.7°C
    0 BF
    62%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    35°C 34.9°C / 37.9°C
    3 BF
    41%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    33°C 31.5°C / 32.9°C
    3 BF
    33%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    33°C 31.5°C / 34.4°C
    2 BF
    32%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    32°C 30.8°C / 32.8°C
    2 BF
    42%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    34°C 31.9°C / 35.9°C
    3 BF
    16%
  • Καβάλα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    30°C 29.3°C / 31.5°C
    3 BF
    49%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    32°C 30.4°C / 34.4°C
    2 BF
    47%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    25°C 24.8°C / 24.8°C
    3 BF
    18%
Το σύγχρονο Bankspeak και το οργουελικό Newspeak

Η αναφορά παραπέμπει έμμεσα στη Newspeak στο «1984» του Οργουελ

Το σύγχρονο Bankspeak και το οργουελικό Newspeak

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Την ιδέα της «αποικιοποίησης του ανθρώπινου φαντασιακού από την πρόοδο» την έχει αναπτύξει εδώ και χρόνια ο Σερζ Λατούς.

Ο Γάλλος φιλόσοφος και οικονομολόγος έχει αναλύσει εκτενώς στα βιβλία του το πώς ο μύθος της αέναης προόδου, η οποία ταυτίζεται αποκλειστικά με την οικονομική μεγέθυνση, έχει εμποτίσει την κοινωνική συνείδηση, συμβάλλοντας αποφασιστικά για δεκαετίες στη γιγάντωση της κατανάλωσης μέσω της διαρκούς επέκτασης της παραγωγής και της διαφήμισης.

Στην περίοδο της κρίσης πολλοί είναι εκείνοι που θυμούνται τα χρόνια της ανάπτυξης (και της κατανάλωσης) με ένα αίσθημα νοσταλγίας και μια πίκρα που αφήνει η αίσθηση του χαμένου παραδείσου. Ετσι εξηγείται και το γιατί πολλοί ήταν έτοιμοι να ακούσουν στο παρελθόν ότι «λεφτά υπάρχουν» ή ότι μια αναδιανομή πλούτου είναι εφικτή, αρκεί να τοποθετηθούν οι κατάλληλοι άνθρωποι στην κυβέρνηση.

Πρόκειται για μια οιονεί μεταφυσική πίστη που θέλει να αγνοεί τα πραγματικά δεδομένα και αρκείται στην επαναφορά του status quo ante. Είναι δηλαδή προσανατολισμένη στο παρελθόν και όχι στο μέλλον.

Ετσι, είναι καθησυχαστική, αφού δεν απαιτεί από τους πολίτες διαρκή επαγρύπνηση, κινητοποίηση, επιλογές και ανάληψη ευθύνης. Είναι μια πράξη που προσομοιάζει στο τηλεοπτικό ζάπινγκ, αφού με το πάτημα ενός κουμπιού (συγκεκριμένα της ψήφου) μπορούμε ν’ αλλάξουμε το μενού της πραγματικότητας και να πάμε από το «θρίλερ» στη «ρομαντική κομεντί».

Την έννοια του «εποικισμού» ήρθε να μου τη θυμίσει μια συνέντευξη του ποιητή Θοδωρή Χιώτη, ανθολόγου της ποιητικής συλλογής «Εικόνες από το μέλλον: τα ποιήματα για την ελληνική κρίση».

Ο φιλόλογος και μεταφραστής αναφέρει εύστοχα ότι «η γλώσσα των οικονομικών συναλλαγών έχει “εποικήσει” την καθημερινότητά μας» και προσθέτει ότι τα ποιήματα της ανθολογίας «θέλουν να θέσουν ερωτήματα γύρω από τις βεβαιότητες, αλλά και τον απάνθρωπο χαρακτήρα μιας τέτοιας γλώσσας». Ονομάζει δε αυτή την απάνθρωπη γλώσσα «bankspeak», γλώσσα δηλαδή που χρησιμοποιείται στις οικονομικές συναλλαγές.

Η αναφορά παραπέμπει έμμεσα στη Newspeak στο «1984» του Οργουελ. Στο ολοκληρωτικό κράτος, στην προσπάθεια να ελεγχθεί και, τελικά, να καταργηθεί η σκέψη, χρησιμοποιείται η γλώσσα. Η εξουσία ετοιμάζει τη «Νέα Ομιλία».

Ο Οργουελ με το στόμα του Σάιμ αναφέρει:

[...] η Νέα Ομιλία είναι η μόνη γλώσσα στον κόσμο που το λεξιλόγιό της λιγοστεύει κάθε χρόνο [...]», για να προσθέσει: «[...] ο σκοπός της Νέας Ομιλίας είναι να στενέψει τα όρια της σκέψης. Στο τέλος θα κάνουμε κυριολεκτικά αδύνατο το έγκλημα της σκέψης, γιατί δεν θα υπάρχουν λέξεις για να το εκφράσει κανείς [...]

Φυσικά στις μέρες μας δεν έχουμε ολοκληρωτικό κράτος, αλλά μια ολοκληρωτική αντίληψη σε επίπεδο κοινωνίας, με την απόλυτη κυριαρχία της οικονομικής «επιστήμης», της στατιστικής, της λογιστικής και της ποσοτικής αντιμετώπισης των πάντων. Ολα αποτιμώνται σε χρήμα, όλα χρήζουν «αξιοποίησης», όλα είναι μετρήσιμα και εμπορεύσιμα. Ακόμα και οι ζωές μας, εμείς οι ίδιοι. Αξιολόγηση, ΑΕΠ, χρέος, έλλειμμα, λιτότητα, περιοριστική πολιτική, αξιόχρεο, έσοδα, έξοδα και πάει λέγοντας.

Ομως όσο πιο πολύ μετράμε τόσο πιο πολλά (από την πραγματική ζωή) χάνουμε. Τόσο λιγοστεύει η ποιότητα και ό,τι συνδέεται μαζί της: ανθρώπινες σχέσεις, δικαιώματα, πρόσβαση στη γνώση, ελεύθερος χρόνος, ανθρώπινα γηρατειά. Ωρα λοιπόν για απο-αποικιοποίηση του μυαλού και της σκέψης μας από τον οικονομισμό και τη βία που ασκεί πάνω μας.

  

ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
«Καλό κουράγιο», «αντοχή» κι ο Θεός βοηθός
Η παραμυθία της πορείας «ανάβαση στον Γολγοθά, σταύρωση και ανάσταση» έχει προ πολλού εξαντλήσει τη δύναμη της πειθούς που κάποτε διέθετε και αυτό που έχει απομείνει είναι η ωμή κυριαρχία των επιμέρους...
«Καλό κουράγιο», «αντοχή» κι ο Θεός βοηθός
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Η τρόικα με φτερά αγγέλου
Ηταν το ΝΑΤΟ εκείνο που μας εξοικείωσε τις τελευταίες δεκαετίες με την έννοια των «παράπλευρων απωλειών», δηλαδή των θυμάτων μεταξύ των αμάχων που έβρισκαν τον θάνατο από τις βόμβες με τις οποίες φιλοδωρούσαν...
Η τρόικα με φτερά αγγέλου
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Δημοκρατία τότε και τώρα
Στο τρίτο βιβλίο των Πολιτικών του ο Αριστοτέλης λέει ότι η «ολιγαρχία ασκείται προς όφελος των πλουσίων, ενώ η δημοκρατία προς όφελος των φτωχών». Δηλαδή εδώ και δυόμισι χιλιάδες χρόνια διέκρινε ότι το...
Δημοκρατία τότε και τώρα
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Ενάντια στη νεοφιλελεύθερη μοιρολατρία
Η Αριστερά πρέπει να αποποιηθεί την κληρονομιά μιας οικονομίστικης ανάγνωσης των πραγμάτων και να στοχαστεί και να δράσει πολιτικά, εάν θέλει να αποτελέσει μια δύναμη πραγματικής κοινωνικής προόδου και να...
Ενάντια στη νεοφιλελεύθερη μοιρολατρία
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Τζογάρουν και κερδίζουν και στο τέλος... χάνουμε
Το μάθημα που πρέπει να πάρουμε από τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, σύμφωνα με τον νομπελίστα οικονομολόγο Τζόζεφ Στίγκλιτς, είναι ότι η πρόκληση ήταν -και είναι- πολιτική. Ο Στίγκλιτς σωστά επισημαίνει...
Τζογάρουν και κερδίζουν και στο τέλος... χάνουμε
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Μιλιταρισμός, πολεμοκάπηλοι και τρωκτικά
Οι «σύμμαχοι» και «εταίροι» είναι αυτοί που λεηλάτησαν και λεηλατούν τη χώρα. Τα αεροσκάφη, οι φρεγάτες και τα άρματά τους συνέβαλαν ώστε να βουλιάξει οικονομικά η χώρα και να πλουτίσουν οι κάθε είδους...
Μιλιταρισμός, πολεμοκάπηλοι και τρωκτικά

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας