Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Σαν παιδιά σε ζαχαροπλαστείο
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Σαν παιδιά σε ζαχαροπλαστείο

  • A-
  • A+

Η συζήτηση για την κλιματική αλλαγή αποκομμένη από τον προβληματισμό για τον τρόπο ζωής μας και την ανάγκη ριζοσπαστικών αλλαγών σε αυτόν είναι χωρίς αντίκρισμα και περιεχόμενο. Εάν δεν αντιληφθούμε ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα, που αντιμετωπίζουμε όλο και πιο συχνά, συνδέονται με το είδος της παραγωγής και κυρίως της κατανάλωσης που κυριαρχεί σήμερα, τουλάχιστον στον αναπτυγμένο κόσμο, τότε η αποτυχία μας είναι προδιαγεγραμμένη.

Η «καινοτομία» έχει γίνει η νέα θεότητα που κινεί το οικονομικό σύστημα και συντηρεί την «ανάπτυξη». Οι λέξεις καινοτομία και ανάπτυξη μπαίνουν σε εισαγωγικά επειδή έχουν προσλάβει ένα ψευδεπίγραφο περιεχόμενο στο πλαίσιο ενός αρπακτικού καπιταλισμού που όσο απλώνεται στο φαντασιακό μας τόσο συρρικνώνει και αποστραγγίζει τον φυσικό κόσμο γύρω μας.

Η «καινοτομία» αποτελεί ουσιαστικά ένα αεικίνητο που οδηγεί σε φαύλο κύκλο και μετατρέπεται σε αυτοσκοπό: η βιομηχανία και η έρευνα προσφέρουν όλο και πιο «καινοτόμα» καταναλωτικά προϊόντα, τα οποία μας ωθούν στην αγορά τους, με αποτέλεσμα να μειώνεται δραστικά ο χρόνος ζωής τους. Αυτό το κυνήγι της «καινοτομίας», όμως, είναι καταστροφικό για τις φυσικές πηγές του πλανήτη και συντελεί αποφασιστικά στη ρύπανση του περιβάλλοντος (απορρίμματα) και στην αύξηση της θερμοκρασίας της ατμόσφαιρας (ρύποι).

Η συμπεριφορά μας μοιάζει με εκείνη των παιδιών σε ένα ζαχαροπλαστείο, που ξέρουν ότι η ζάχαρη κάνει κακό στην υγεία, αλλά δεν μπορούν να αντισταθούν στον πειρασμό. Οπως έλεγε ο ψυχοκοινωνιολόγος Εριχ Φρομ, ο καταναλωτής είναι το αιώνιο βρέφος που κλαίει για το μπιμπερό του.

Οσον αφορά την «ανάπτυξη», αυτή αποτελεί το φετίχ όλων των κυβερνήσεων και τη φιλοσοφική λίθο των οικονομολόγων, οι οποίοι υπόσχονται ότι με αυτήν θα μετατρέπουν τα απλά μέταλλα σε χρυσό. Και εδώ βέβαια πρόκειται για καθαρή αλχημεία, αφού η «ανάπτυξη» ταυτίζεται ταχυδακτυλουργικά με την ποσοτική μεγέθυνση: μεγαλύτερο ΑΕΠ, μεγαλύτερη βιομηχανική παραγωγή, μεγαλύτερη κατανάλωση. Ισχύει δηλαδή η εξίσωση «περισσότερο = καλύτερα». Αυτή η εξίσωση, όμως, δείχνει πλέον τα όριά της, αφού ζούμε σε έναν πεπερασμένο πλανήτη.

Η πριμοδότηση των ατομικών λύσεων έναντι των συλλογικών οδηγεί την κατάσταση σε παροξυσμό. Η άρνηση να πάρουμε μέτρα για τη μείωση των εκπομπών ρύπων και την αντιμετώπιση της αύξησης της θερμοκρασίας οδηγεί στη μαζική πλέον χρήση των κλιματιστικών. Η επέκταση της χρήσης τους, όμως, ανεβάζει περισσότερο τη μέση θερμοκρασία της ατμόσφαιρας, αφού τα κλιματιστικά λειτουργούν σαν «heat pumps», σαν αντλίες θερμότητας, οι οποίες σπρώχνουν τον θερμό αέρα από μέσα προς τα έξω.

Το ίδιο και με το αυτοκίνητο. Η υπολειτουργία των δημόσιων μέσων μεταφοράς πριμοδοτεί τη χρήση του, με αποτέλεσμα η διαφήμιση σήμερα να το έχει καταστήσει ίσως το πλέον επιθυμητό καταναλωτικό προϊόν. Δεν είναι τυχαίο ότι σε όλες τις εξεγέρσεις και τις «ταραχές», το Ι.Χ. γίνεται αντικείμενο μίσους και εκδίκησης για τους κοινωνικούς αποκλεισμούς. Είναι το απαστράπτον φετίχ του καταναλωτισμού.

Ο σεβασμός των αντικειμένων, τα οποία ενσωματώνουν ανθρώπινη εργασία και προσπάθεια, πρέπει να αποτελεί στάση ζωής και αντίστασης στους συρμούς της μόδας και του κτηνώδους καταναλωτισμού. Η διατροφή, ακόμα και η ψυχαγωγία, πρέπει να είναι πράξεις περίσκεψης για τις δυνατότητες του πλανήτη που μας φιλοξενεί, αλλά και σεβασμού της ανθρώπινης υπόστασής μας, κόντρα στην αγελαία συμπεριφορά.

Ας μην προάγουμε μια καινοτομία που στην ουσία είναι «κενοτομία», τομή του κενού και του τίποτα.

ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Ο πλανήτης που πληγώνουμε
Το νέο Σύνταγμα του Ισημερινού που ψηφίστηκε το 2008 ορίζει ως εθνικό στόχο όχι πλέον την άνοδο του κατά κεφαλήν ΑΕΠ, αλλά το ινδιάνικο ιδανικό του Sumak Kawsay (γλώσσα Κέτσουα) ή του Suma Qamaña (γλώσσα...
Ο πλανήτης που πληγώνουμε
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Ιστορία τρόμου, υποταγής και εξέγερσης (;)
Οι πυρκαγιές στον Αμαζόνιο είναι η συμβολική εικόνα ενός συστήματος-εμπρηστή, ο οποίος -τυφλωμένος από τη δίψα για κέρδος- καίει στο τέλος το ίδιο του το σπίτι, ευελπιστώντας να πουλήσει στο χρηματιστήριο τις...
Ιστορία τρόμου, υποταγής και εξέγερσης (;)
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Κάποιος να (το) προσέχει το κλίμα
Το περιβάλλον αποτελεί μια ψηφοθηρική πινελιά στα πολιτικά προγράμματα... Η απάντηση στην κλιματική αλλαγή μπορεί να «χωρέσει» είτε αυταρχικές και αντιδημοκρατικές λύσεις από τα πάνω είτε λύσεις δημοκρατικές...
Κάποιος να (το) προσέχει το κλίμα
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Ο αντικατοπτρισμός της Ιθάκης
Στις 21 Αυγούστου δεν συναντήθηκαν ο Οδυσσέας με την Πηνελόπη, αλλά τα αφηγήματα ενός αλλόκοτου διδύμου: των δανειστών και της κυβέρνησης. Οι διεθνείς πιστωτές έχουν άμεση ανάγκη ενός success story, ενώ η...
Ο αντικατοπτρισμός της Ιθάκης
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Αέρια, ζώα και άνθρωποι
Η άνοδος του βιοτικού επιπέδου τις μεταπολεμικές δεκαετίες στις αναπτυγμένες χώρες συνδυάστηκε με την άμετρη αύξηση στην κατανάλωση κρέατος, η οποία αναγορεύτηκε σε δείκτη ευζωίας και πλούτου. Φυσικά, η...
Αέρια, ζώα και άνθρωποι
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Ε.Ε. και ΝΑΤΟ στο ίδιο συνδικάτο
Η Ελλάδα είναι μία από τις οκτώ χώρες του ΝΑΤΟ που ξοδεύει πάνω από το 2% του ΑΕΠ της για στρατιωτικές δαπάνες, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την οικονομία και την κοινωνία της. Άμεση ανάγκη να ξανατεθεί στην...
Ε.Ε. και ΝΑΤΟ στο ίδιο συνδικάτο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας