Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Σ’ ευχαριστούμε, Γκρέτα!
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Σ’ ευχαριστούμε, Γκρέτα!

  • A-
  • A+

«Το πιο επείγον είναι να αλλάξει ο τρόπος που βλέπουμε τα πράγματα, για να μάθουμε να διακρίνουμε τα σπέρματα άλλων δυνητικών κόσμων σ’ έναν κόσμο που πεθαίνει και που αλλάζει». Τα λόγια αυτά του μεγάλου Γαλλο-αυστριακού φιλοσόφου Αντρέ Γκορζ από το βιβλίο του «Η αθλιότητα του σήμερα και η προοπτική για το αύριο» (εκδόσεις Λιβάνη) είναι ίσως τα καταλληλότερα για να περιγράψουν αυτό που βιώνουμε στις μέρες μας.

Εχει γίνει ίσως του συρμού για διάφορους θεσμικούς παράγοντες είτε του ΟΗΕ είτε διαφόρων κομμάτων να παπαγαλίζουν ότι «είμαστε η πρώτη γενιά που βιώνει τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής και η τελευταία που μπορεί να κάνει κάτι γι’ αυτό». Ομως, όπως έλεγε ο Ρέιμοντ Γουίλιαμ, «για να είσαι πραγματικά ριζοσπάστης πρέπει μάλλον να κάνεις την ελπίδα εφικτή, παρά την απελπισία πειστική».

Πολλά γράφονται αυτές τις μέρες για την Γκρέτα Τούνμπεργκ, τη νεαρή ακτιβίστρια από τη Σουηδία, τα περισσότερα γεμάτα καχυποψία και χολή. Οτι χειραγωγείται από επιτήδειους, ότι είναι ένα υστερικό κοριτσάκι, ότι είναι «άτομο με ειδικές ανάγκες», ότι προέρχεται από εύπορη οικογένεια και άλλα πολλά.

Το 2010 μια εξέγερση –που σηματοδότησε την «αραβική άνοιξη»– ξέσπασε στην Τυνησία με αφορμή την αυτοπυρπόληση νεαρού πλανόδιου μικροπωλητή, ο οποίος διαμαρτυρόταν για τη φτώχεια και τους εξευτελισμούς από αστυνομικούς. Το 1989 στην πλατεία Τιεν Αν Μεν του Πεκίνου ένας άνδρας με λευκό πουκάμισο στέκεται μπροστά στα τανκς και γίνεται το σύμβολο της φοιτητικής εξέγερσης ενάντια στη γραφειοκρατία του ΚΚΚ.

Θα μου πείτε, έχουν σχέση αυτές οι εμβληματικές φιγούρες με τη 16χρονη Σουηδή; Τηρουμένων των αναλογιών, ναι. Η Τούνμπεργκ προκάλεσε μια σχισμή στο πέπλο της σιωπής γύρω από το θέμα της κλιματικής αλλαγής και της δραματικής μείωσης της βιοποικιλότητας. Γι’ αυτό και μόνο μπορούμε να της είμαστε ευγνώμονες. Δεν έχουμε ψευδαισθήσεις. Η κοινωνία του θεάματος ξέρει να αφομοιώνει και να «καταπίνει» την αμφισβήτηση, την εξέγερση και την «αυθάδεια».

Αυτό σημαίνει ότι η κοινωνία των πολιτών και κυρίως η νεολαία πρέπει να πάρουν την υπόθεση της κλιματικής κατάρρευσης (αυτός είναι ο σωστός όρος) στα χέρια τους. Μόνο εάν αυτό το κίνημα βαθύνει, πολιτικοποιηθεί και συνδεθεί με τον αγώνα ενάντια στη λεγόμενη οικονομία της αγοράς και τον καπιταλισμό μπορεί να δούμε κάποιο ουσιαστικό αποτέλεσμα. Διαφορετικά και αυτό το κίνημα θα έχει την τύχη της «αραβικής άνοιξης» ή του Occupy Wall Street.

Ομως σε κάθε περίπτωση η πολυχρωμία του περιβαλλοντικού κινήματος μπορεί να αναζωογονήσει ένα πολιτικό κίνημα μαραγκιασμένο και κολλημένο σε πρακτικές και εμμονές του παρελθόντος, οι οποίες συντηρούν διαιρέσεις και διασπάσεις. Το θέμα της κλιματικής κατάρρευσης και ενός μέλλοντος πέρα από τον αρπακτικό καπιταλισμό, με αλληλεγγύη, συνεργασία και κοινωνική συνοχή μπορεί σήμερα να τεθεί με άλλους όρους.

Και ίσως η μικρή Γκρέτα να είναι απλώς ο καταλύτης για να ανοίξει ένας γόνιμος διάλογος στον δημόσιο χώρο και ένα μονοπάτι στις συνειδήσεις εκατομμυρίων ανθρώπων, έτσι ώστε να αντιληφθούν πραγματικά ότι η ενδεχομενικότητα στην ιστορία μπορεί να περιλαμβάνει και τον αφανισμό της ανθρώπινης ζωής από τον πλανήτη.

Εστω, λοιπόν, και γι’ αυτή τη μοναδική στιγμή «φώτισης» που μας προσφέρεται απλόχερα σήμερα, έχω μόνο να πω «σ’ ευχαριστούμε, Γκρέτα!».

ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Ανθρωποι, συνείδηση, πανδημία
«Η συνείδηση είναι το τελικό προϊόν του ανθρώπινου πνεύματος» συμπεραίνει ο Μορέν, προσθέτοντας ότι «όπως κάθε τελικό προϊόν, είναι το πιο πολύτιμο και συνάμα το πιο εύθραυστο, έτοιμο να ξεψυχήσει και να...
Ανθρωποι, συνείδηση, πανδημία
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Αδιαφορώ, αδιαφορείς, αδιαφορεί...
Η δημιουργία νέων συλλογικοτήτων, η διαφύλαξη των αξιών που συγκρότησαν τη νεωτερικότητα, η μαχητική διεκδίκηση όπου χρειάζεται, η εκπόνηση ενός προγράμματος και ενός οδικού χάρτη για το πού θέλουμε να πάμε...
Αδιαφορώ, αδιαφορείς, αδιαφορεί...
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Η οικολογία μεταμορφώνει τα πάντα
Σήμερα η υπερκατανάλωση οδηγεί στην εξάντληση των φυσικών πόρων, στην αύξηση του όγκου των σκουπιδιών, στη ρύπανση της ατμόσφαιρας και των θαλασσών, αλλά και στις δεκάδες ασθένειες λόγω των συντηρητικών, των...
Η οικολογία μεταμορφώνει τα πάντα
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Το μέλλον σαν σκουπιδοτενεκές
Ο καπιταλισμός, με κυρίαρχο χαρακτηριστικό το άμεσο και κοντόφθαλμο κέρδος, «καταναλώνει» σήμερα τις νέες γενιές, εξοβελίζοντας τα δικά του σκουπίδια στο μέλλον τους, το οποίο αντιμετωπίζει σαν σκουπιδοτενεκέ...
Το μέλλον σαν σκουπιδοτενεκές
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
«Είμαστε η φύση που υπερασπίζεται τον εαυτό της»
Θυμήθηκα το βιβλίο του Εδουάρδο Γκαλεάνο «Οι μέρες αφηγούνται» με αφορμή τη συζήτηση που άνοιξε, αυτή τη φορά εξαιτίας της καταστροφικής πυρκαγιάς στην Εύβοια.
«Είμαστε η φύση που υπερασπίζεται τον εαυτό της»
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Γιατί είναι ελκυστικές οι θεωρίες συνωμοσίας;
Η Ακροδεξιά και οι φασίστες γνωρίζουν πολύ καλά το παιχνίδι πώς να κινητοποιούν το συναίσθημα και οι θεωρίες συνωμοσίας κατά κύριο λόγο έχουν ένα συναισθηματικό περιεχόμενο, που κατατείνει σε διαχωρισμούς του...
Γιατί είναι ελκυστικές οι θεωρίες συνωμοσίας;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας