Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο Χάμπερμας, η Ελλάδα και η Ευρώπη
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο Χάμπερμας, η Ελλάδα και η Ευρώπη

  • A-
  • A+

Αντί άλλης αναφοράς για τα ενενηκοστά γενέθλια του σημαντικού φιλοσόφου, επαναφέρουμε μέρος της αποκλειστικής συνέντευξης που μου παραχώρησε ο Γιούργκεν Χάμπερμας για την «Εφημερίδα των Συντακτών» στις 20 Ιουλίου 2013, μεσούσης δηλαδή της χρηματοπιστωτικής κρίσης και με την Ελλάδα περίπου μαύρο πρόβατο της Ευρώπης.

• Η δική σας εναλλακτική στην ευρωπαϊκή κρίση είναι να εξελίξουμε τη νομισματική ένωση σε μια πραγματική πολιτική ένωση. «Αυτό θα οδηγούσε, για πρώτη φορά, σε μια διαφοροποίηση μεταξύ ενός “ευρωπαϊκού πυρήνα” και μιας “περιφέρειας”», όπως δηλώσατε πρόσφατα. Γιατί;

Κοιτάξτε, χωρίς τις οικονομικές πιέσεις δεν θα μπορούσε να προχωρήσει μια ευρεία πολιτική ολοκλήρωση. Και τα κράτη-μέλη της ευρωζώνης καλούνται να βαθύνουν τη συνεργασία τους υπό την πίεση της κρίσης. Μια άλλη πρόταση, πέρα απ’ αυτήν της πολιτικής ένωσης για τον ευρωπαϊκό πυρήνα της ζώνης του ευρώ, δεν θα ήταν ρεαλιστική.

• Πώς μπορεί να επιτευχθεί αυτό;

Η γερμανική ομοσπονδιακή κυβέρνηση οφείλει να σταματήσει να ασκεί μια πολιτική συγχύσεων χωρίς προοπτικές και να θέσει σε εφαρμογή τη διαδικασία τροποποίησης των Συνθηκών. Μια διορατική κυβέρνηση, την οποία δυστυχώς δεν έχουμε, θα παραδεχόταν ότι μόνο μέσω μιας κοινής πολιτικής μπορεί και πάλι να σταθεί στα πόδια της η Ευρώπη. Η Γερμανία και τα άλλα λεγόμενα «κράτη-μέλη» θα έπρεπε στην περίπτωση αυτή, έναντι του μακροπρόθεσμου ιδίου συμφέροντός τους, να δεχθούν βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα αναδιανεμητικά αποτελέσματα εις βάρος τους. Εάν η Γερμανία μπορούσε να ηγηθεί μιας τέτοιας προσπάθειας «αλληλεγγύης», η κοινή γνώμη των περισσότερων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης αναμένεται ότι θα ανταποκρινόταν θετικά στον απαιτούμενο περιορισμό της εθνικής κυριαρχίας. Οταν όλα τα υπέρ και τα κατά τεθούν επί τάπητος, είμαι βέβαιος ότι θα προκύψουν καθαρά και ευκρινή αποτελέσματα.

• Πώς και γιατί το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα είναι πλήρως αυτονομημένο σε σχέση με την πραγματική οικονομία; Μπορούν οι κοινωνίες να ανακτήσουν τον έλεγχο;

Σήμερα γνωρίζουμε σε όλες τις λεπτομέρειες ότι η επιβολή της νεοφιλελεύθερης ατζέντας σε παγκόσμιο επίπεδο ήταν αποτέλεσμα μιας πολιτικής απόφασης προερχόμενης από τις ΗΠΑ και τη Μεγάλη Βρετανία. Δεν μπορούμε πλέον να αναιρέσουμε την παγκοσμιοποίηση της οικονομίας, η οποία συνεπάγεται άλλωστε και σημαντικά οφέλη. Στην περίπτωση όμως που η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας ήταν αποτέλεσμα μιας πολιτικής ρύθμισης, οι ανεξέλεγκτες χρηματοπιστωτικές αγορές θα μπορούσαν να τεθούν ξανά υπό πολιτικό έλεγχο. Μόνο μια Ευρώπη ενωμένη σε πολιτικό επίπεδο και με επαρκή οικονομική ευρωστία μπορεί να κινήσει την εν λόγω διαδικασία, δηλαδή να δαμάσει τον ξέφρενο οικονομικό καπιταλισμό. Αυτό είναι κάτι που πρέπει επιτέλους να το καταλάβει και η στενόμυαλη Αριστερά, η οποία είναι εθνοκρατικά προσανατολισμένη.

• Ποια είναι η θέση σας για το «ελληνικό πρόβλημα»; Είναι δομικού τύπου πρόβλημα για την Ε.Ε. ή έχει κάποια άλλα χαρακτηριστικά;

Σαφέστατα η κρίση δημοσίου χρέους στην Ελλάδα έχει να κάνει με τις μη ρεαλιστικά φτηνές δανειοδοτήσεις προς τις ελληνικές κυβερνήσεις στο πλαίσιο μιας ανορθολογικής οικονομικής πολιτικής. Από την άλλη, η δομική ανισότητα μεταξύ εθνικών οικονομιών που συγκρότησαν τη νομισματική ένωση και εξαρτήθηκαν πλέον από την ίδια συναλλαγματική ισοτιμία αποτελεί και αυτή μέρος του ελληνικού προβλήματος, όπως συμβαίνει και με την Ισπανία, την Πορτογαλία και την Ιρλανδία. Στην περίπτωση της Ελλάδας όμως προστίθενται και μεγάλα προβλήματα που δημιούργησε η ίδια.

ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Νοητικός παλιμπαιδισμός και μεταχριστιανική ηθική
Οι σκέψεις αυτές γίνονται με αφορμή τη νέα διελκυστίνδα για το μάθημα των Θρησκευτικών μεταξύ της Εκκλησίας και της Πολιτείας. Σ’ αυτό το πεδίο η συνολική πορεία της κυβέρνησης έχει καταγράψει δεινότερες ήττες...
Νοητικός παλιμπαιδισμός και μεταχριστιανική ηθική
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Να μη γίνει μαύρο το ευρωπαϊκό «ημικύκλιο»
Στις τωρινές εκλογές οι ευρωσκεπτικιστές και οι ακροδεξιοί υπολογίζεται ότι θα καταλάβουν περισσότερες από 250 έδρες, δηλαδή το ποσοστό τους θα αυξηθεί από το σημερινό 25% περίπου στο 35%.
Να μη γίνει μαύρο το ευρωπαϊκό «ημικύκλιο»
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Ευρώπη: άσχημη, απωθητική και επικίνδυνη, εκτός εάν...
Το στοίχημα είναι εάν οι προοδευτικές και αριστερές δυνάμεις έχουν ακόμα τα αντισώματα ενός νέου οράματος, περισσότερο δημοκρατικού, λαϊκού και εξισωτικού, ώστε να φρενάρουν το τρένο έστω και λίγο πριν από τον...
Ευρώπη: άσχημη, απωθητική και επικίνδυνη, εκτός εάν...
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Η ομοιοπαθητική και οι κανίβαλοι
Εάν η Αριστερά –εξαιτίας πρόσκαιρων πολιτικών σκοπιμοτήτων- προσχωρεί στον σκληρό οικονομικό πυρήνα της «ελεύθερης αγοράς», του «ανταγωνισμού» και των «μεταρρυθμίσεων», δεν πουλά μόνο την ψυχή της στον...
Η ομοιοπαθητική και οι κανίβαλοι
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Τι έχει να πει η φιλοσοφία στα παιδιά μας;
Η εκπαίδευση των παιδιών να δέχονται την αβεβαιότητα και την ενδεχομενικότητα της Ιστορίας σε απόλυτη συνάρτηση με τις δικές τους πράξεις, θα άξιζε τον πειραματισμό στο σημερινό –κατά τ’ άλλα– ανάπηρο σχολείο
Τι έχει να πει η φιλοσοφία στα παιδιά μας;
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Η παρέα του Σόιμπλε εναντίον της Ευρώπης
Η πορεία με (ακρο)δεξιό φλας έχει ξεκινήσει στη Γερμανία, απ’ όπου προέρχεται ο Βέμπερ. Αντιγράφοντας τη γαλλική Nouvelle Droite (Νέα Δεξιά), οι Γερμανοί ομοϊδεάτες τους επιχείρησαν να επιβάλουν ένα δυναμικό...
Η παρέα του Σόιμπλε εναντίον της Ευρώπης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας