Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η δημοκρατία θέλει διαζύγιο
AP Photo/Thanassis Stavrakis

Η δημοκρατία θέλει διαζύγιο

  • A-
  • A+

«Η αμηχανία της δημοκρατίας» (Κάρλο Γκάλι, Πόλις), «Μεταδημοκρατία» (Κόλιν Κράουτς, Εκκρεμές), «Για την επανεκκίνηση της δημοκρατίας» (Μανουέλ Αριάγκα, Αιώρα), «Οι χρόνιες παθήσεις της δημοκρατίας» (Φρεντερίκ Βορμς, Πόλις), «Δημοκρατία ή καπιταλισμός» (δίτομο συλλογικό, Επίκεντρο). Ο κατάλογος με τα έργα που καταπιάνονται με το δημοκρατικό πρόβλημα τα τελευταία χρόνια είναι μακρύς και δείχνει αφενός την επαναλαμβανόμενη διάγνωση ότι η δημοκρατία νοσεί και αφετέρου ένα αυξανόμενο ενδιαφέρον των διανοουμένων να βρουν και να προτείνουν λύσεις.

Η πολύχρονη οικονομική κρίση, αλλά και η περίοδος υπερκατανάλωσης, εφησυχασμού και αδιαφορίας για τα κοινά λειτούργησαν κατασταλτικά στα δημοκρατικά ανακλαστικά και οδήγησαν σε αισθήματα παραίτησης, αποδοχής του υπάρχοντος ή -εναλλακτικά- σε έναν κυνισμό που εκλογίκευε όλα τα προηγούμενα. Φυσικά, για να είμαστε δίκαιοι, δεν έλειψαν -σε πρώτη φάση- οι αγώνες, οι αντιστάσεις και οι σπασμωδικές συγκρούσεις.

Ομως αυτές δεν ήταν αρκετές για να σταματήσουν την επερχόμενη κοινωνική καταστροφή, καθώς έλειπε το βασικό «συστατικό» κάθε αγώνα, δηλαδή αυτό που ο Εντσο Τραβέρσο ονομάζει «ορίζοντα προσμονής» -το ένα από τα δύο χαρακτηριστικά που συνθέτουν την Ιστορία, μαζί με το «πεδίο της βιωμένης εμπειρίας» που είναι το παρελθόν.

Ο Γερμανός κοινωνιολόγος Βόλφγκανγκ Στρεκ τονίζει ότι η ένωση καπιταλισμού και δημοκρατίας ήταν ένας γάμος συμφέροντος και προβλέπει ότι θα έλθει η στιγμή που θα πρέπει να χωρίσουν οι δρόμοι των δύο. «Το πιο πιθανό αποτέλεσμα σ’ αυτή την περίπτωση θα είναι η ολοκλήρωση του κοινωνικού μοντέλου του Χάγεκ, δηλαδή μια δικτατορία της καπιταλιστικής οικονομίας της αγοράς, απρόσβλητη από δημοκρατικές βελτιώσεις» γράφει.

Εάν κάποιος δεν θέλει να έχει ψευδαισθήσεις, διαπιστώνει ότι αυτή η στιγμή του διαζυγίου έχει φτάσει και ότι πλέον η δικτατορία της οικονομίας της αγοράς, «απρόσβλητη από δημοκρατικές βελτιώσεις», είναι ήδη εδώ. Τον λόγο έχουν οι «αγορές», το Γιούρογκρουπ, η ΕΚΤ, το ΔΝΤ και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, όλα τους όργανα εκτός δημοκρατικού και λαϊκού ελέγχου.

Η δημοκρατική πρόσοψη είναι απλώς ένα σκηνικό εντός του οποίου διαδραματίζεται το σενάριο της καπιταλιστικής άγριας Δύσης, με τους νεοφιλελεύθερους ηγέτες σε ρόλο πάνοπλου καουμπόι και τους λαούς σε ρόλο ιθαγενή-Ινδιάνου. Μια δεύτερη «πρωταρχική συσσώρευση» στην ιστορία του καπιταλισμού βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη εδώ και χρόνια, με καύσιμο τους ανθρώπους, τον πλούτο που παράγουν και τους φυσικούς πόρους.

Μαζί με την οικονομία και την πολιτική, σε δραστική μετάλλαξη βρίσκεται και το πολιτισμικό πλαίσιο της κοινωνίας, με μια μεγάλη μάζα του πληθυσμού να είναι εγκλωβισμένη μεταξύ μιας ηθελημένης άγνοιας (σαν ένα δρόμο προς την καθημερινή μακαριότητα) και μιας προσομοίωσης επικοινωνίας μέσω των social media (σαν ένα υποκατάστατο των πραγματικών κοινωνικών σχέσεων).

Υπάρχει διέξοδος; Αυτό είναι το δύσκολο ερώτημα σε μια συγκυρία που όλα δείχνουν προς την αντίθετη κατεύθυνση: την επιστροφή στον λαβύρινθο του φόβου, της αμφιβολίας, της αμηχανίας, του δισταγμού, της απελπισίας.

Σε κάθε περίπτωση η Αριστερά οφείλει να είναι αυτή που θα στοχαστεί, θα προτείνει, θα οργανώσει και θα δράσει με ένα εναλλακτικό σχέδιο, έτσι ώστε η κοινωνία να ξαναφτιάξει τη ζωή της μετά το διαζύγιο με τον καπιταλισμό. Διαφορετικά, το μέλλον θα είναι γεμάτο συμβάσεις, συμβιβασμούς και δυστυχία.

  

ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Στα απόνερα του Νταβός πλένεται η παγκόσμια ελίτ
Η οικονομική και τεχνολογική αλλαγή δημιουργεί πλούτο, όμως οι ισχυροί τον καρπώνονται αποκλειστικά, αφήνοντας το μεγαλύτερο τμήμα της κοινωνίας στην απλή επιβίωση και στη φτώχεια. Δεν μπορούμε να αφήσουμε την...
Στα απόνερα του Νταβός πλένεται η παγκόσμια ελίτ
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Δημοκρατία τότε και τώρα
Στο τρίτο βιβλίο των Πολιτικών του ο Αριστοτέλης λέει ότι η «ολιγαρχία ασκείται προς όφελος των πλουσίων, ενώ η δημοκρατία προς όφελος των φτωχών». Δηλαδή εδώ και δυόμισι χιλιάδες χρόνια διέκρινε ότι το...
Δημοκρατία τότε και τώρα
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Αριστερά ωραία και όχι μοιραία
Με μακρά ιστορία ενδοαριστερών εμφύλιων σπαραγμών, με τα γνωστά δραματικά τους αποτελέσματα, η Αριστερά σήμερα κινείται μεταξύ ενός εσωστρεφούς μαξιμαλισμού και μιας επιχείρησης εξωραϊσμού μιας πραγματικότητας...
Αριστερά ωραία και όχι μοιραία
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Αδιαφορώ, αδιαφορείς, αδιαφορεί...
Η δημιουργία νέων συλλογικοτήτων, η διαφύλαξη των αξιών που συγκρότησαν τη νεωτερικότητα, η μαχητική διεκδίκηση όπου χρειάζεται, η εκπόνηση ενός προγράμματος και ενός οδικού χάρτη για το πού θέλουμε να πάμε...
Αδιαφορώ, αδιαφορείς, αδιαφορεί...
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Η δημοκρατία σαν συνέλευση πολυκατοικίας
Το αίσθημα του απατημένου εραστή που βιώνει ένα μεγάλο μέρος των ψηφοφόρων για τη δημοκρατία τούς οδηγεί στο διαζύγιο μαζί της. Η καρικατούρα δημοκρατίας που βλέπουμε σήμερα μπροστά μας, με τη γενικευμένη...
Η δημοκρατία σαν συνέλευση πολυκατοικίας
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Από τη «Φωλιά του κούκου» στον «Τζόκερ», ένας καπιταλισμός δρόμος!
Δύο «στιγμές» της αμερικανικής Ιστορίας που –δοσμένες μέσα από την τέχνη του κινηματογράφου– λένε πολλά για τη μητρόπολη του καπιταλισμού: την έλλειψη ανοχής στο διαφορετικό, τη βίαιη καταστολή της απόκλισης,...
Από τη «Φωλιά του κούκου» στον «Τζόκερ», ένας καπιταλισμός δρόμος!

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας