Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Αριστερά ωραία και όχι μοιραία

Ζωγραφική στον δρόμο από τον γερμανό καλλιτέχνη TASSO

AP Photo/Jens Meyer

Αριστερά ωραία και όχι μοιραία

  • A-
  • A+

Ο καπιταλισμός ιστορικά είναι το σύστημα που έβαλε την ανθρωπότητα στην «πλανητική εποχή», ενοποιώντας την ανθρώπινη ιστορία και απωθώντας «διά πυρός και σιδήρου» κάθε τι το τοπικό και μερικό. Οπως λέει ο Εντγκάρ Μορέν, «με την κατάκτηση των Αμερικών, τον περίπλου της γήινης σφαίρας από τους Πορτογάλους και Ισπανούς θαλασσοπόρους, ο πλανήτης μπαίνει σ’ ένα σύστημα διεπικοινωνίας που θα αναπτύσσεται ακατάπαυστα».

Η επιβολή του νεοφιλελευθερισμού στις τελευταίες δεκαετίες του 20ού αιώνα λειτούργησε σαν επιταχυντής αυτής της διεργασίας, η οποία κωδικοποιήθηκε στον όρο «παγκοσμιοποίηση». Ο καθολικός εκχρηματισμός της οικονομίας, η κατάργηση των εμπορικών συνόρων, η ραγδαία ανάπτυξη της πληροφορικής και η γιγαντιαία επέκταση του χρηματοπιστωτικού συστήματος οδήγησαν στην καθυπόταξη των εθνικών κρατών και στην υπαγωγή της πολιτικής στην εξουσία των οικονομικών ελίτ.

Τις δεκαετίες αυτές η ευρύτερη Αριστερά έλαμψε διά της απουσίας των ιδεών της, αφού η μεν Σοσιαλδημοκρατία μετατράπηκε σε «ακραίο Κέντρο» υλοποιώντας το νεοφιλελεύθερο σχέδιο, η δε ριζοσπαστική Αριστερά είτε βυζαντινολογούσε για το φύλο των αγγέλων και την «ιστορική κληρονομιά» είτε –επαναπαυόμενη στην ασφαλή αντιπολίτευση της καταγγελίας– συμμετείχε με τον τρόπο της στον πολιτικό και ιδεολογικό ευνουχισμό του όποιου εργατικού κινήματος. Ενα άλλο κομμάτι της προσχωρούσε αργά αλλά σταθερά στον λεγκαλισμό και στον (συν)κυβερνητισμό με τους εκπροσώπους της άλλης πλευράς ή στην ιδέα της «υπεύθυνης Αριστεράς» που δεν φοβάται να αναλάβει κυβερνητικές ευθύνες.

Το αποτέλεσμα ήταν η Σοσιαλδημοκρατία να δυσφημιστεί σε σημείο που να θεωρείται πιο αυθεντικός εκπρόσωπος των νεοφιλελεύθερων μεταρρυθμίσεων ακόμα και από τη Δεξιά (Μπλερ, Σρέντερ, Κλίντον, Ρέντσι κ.λπ.), ενώ η Αριστερά –πάντα χωρίς σχέδιο και νέες ιδέες– να διασπαστεί ανάμεσα σε καταγγελία και (κυβερνητική) διαχείριση της μιζέριας. Με μακρά ιστορία ενδοαριστερών εμφύλιων σπαραγμών, με τα γνωστά δραματικά τους αποτελέσματα, η Αριστερά σήμερα κινείται μεταξύ ενός εσωστρεφούς μαξιμαλισμού και μιας επιχείρησης εξωραϊσμού μιας πραγματικότητας που παραμένει (και θα παραμείνει για πολύ) μνημονιακή ή κρυφομνημονιακή και υποθηκευμένη στους δανειστές.

Αυτό που χρειάζεται είναι να ξαναπιάσουμε το νήμα για το Σχέδιο Β, να επεξεργαστούμε εναλλακτικές που να εμπεριέχουν τον αγώνα, τη συνέπεια, αλλά και τον απαιτούμενο ρεαλισμό, διότι χωρίς αυτόν δεν πάμε πουθενά. Ταυτόχρονα σε αδιέξοδο και κοινωνική παθητικότητα, όπως αυτή που βιώνουμε σήμερα και στρεβλά εκλαμβάνεται σαν ανοχή και συναίνεση, οδηγεί και η επιμονή στο αριστερής κοπής αφήγημα της ανάπτυξης και την εξόδου από την επιτροπεία. Για να πετύχουμε αυτή την επανασύνδεση χρειάζεται θεωρητική και πρακτική δουλειά, επεξεργασμένες θέσεις, ανάλυση της διεθνούς κατάστασης και, φυσικά, συμμαχίες. Πάνω απ’ όλα η Αριστερά πρέπει να επαναθεμελιώσει την πολιτική της πάνω σε εκείνα τα χαρακτηριστικά τα οποία της προσέδωσαν ιστορικά το ηθικό πλεονέκτημα: εντιμότητα, ειλικρίνεια και πρόσδεση στα λαϊκά συμφέροντα.

Η πτώση του Τείχους του Βερολίνου και η συνεπαγόμενη ιδεολογική ηγεμονία μιας ρεβανσιστικής Δεξιάς διεθνώς, αλλά και η επανάκαμψη των απορριμμάτων της Ιστορίας (εθνικισμός, ρατσισμός, μιλιταρισμός) σαφώς επηρέασαν την εξέλιξη της Αριστεράς τις τελευταίες δεκαετίες. Δίνουν όμως την ευκαιρία και για αναστοχασμό, ενώ ανοίγουν και νέους δρόμους αντίστασης και δράσης, τους οποίους πρέπει να ακολουθήσει η Αριστερά, εάν θέλει να υπάρξει και στο μέλλον ως θετική και όχι μοιραία δύναμη.

ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Δημοκρατία τότε και τώρα
Στο τρίτο βιβλίο των Πολιτικών του ο Αριστοτέλης λέει ότι η «ολιγαρχία ασκείται προς όφελος των πλουσίων, ενώ η δημοκρατία προς όφελος των φτωχών». Δηλαδή εδώ και δυόμισι χιλιάδες χρόνια διέκρινε ότι το...
Δημοκρατία τότε και τώρα
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Ενάντια στη νεοφιλελεύθερη μοιρολατρία
Η Αριστερά πρέπει να αποποιηθεί την κληρονομιά μιας οικονομίστικης ανάγνωσης των πραγμάτων και να στοχαστεί και να δράσει πολιτικά, εάν θέλει να αποτελέσει μια δύναμη πραγματικής κοινωνικής προόδου και να...
Ενάντια στη νεοφιλελεύθερη μοιρολατρία
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Η δημοκρατία θέλει διαζύγιο
Σε κάθε περίπτωση η Αριστερά οφείλει να είναι αυτή που θα στοχαστεί, θα προτείνει, θα οργανώσει και θα δράσει με ένα εναλλακτικό σχέδιο, έτσι ώστε η κοινωνία να ξαναφτιάξει τη ζωή της μετά το διαζύγιο με τον...
Η δημοκρατία θέλει διαζύγιο
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Η χαμένη τιμή της παγκοσμιοποίησης
Στο επίκεντρο της μαζικής δυσαρέσκειας βρίσκονται κυρίως εμπορικές συμφωνίες όπως η TTP (Συμφωνία ΗΠΑ - 11 κρατών του Ειρηνικού) και η ΤΤΙΡ (HΠΑ - Ε.Ε.), οι οποίες πριμοδοτούν τις πολυεθνικές επιχειρήσεις και...
Η χαμένη τιμή της παγκοσμιοποίησης
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Η Ευρώπη και ο ταύρος
Οι νεοφιλελεύθεροι, ενώ στα λόγια είναι οι μεγαλύτεροι πολέμιοι του κράτους, στην πραγματικότητα είναι οι μεγαλύτεροι θιασώτες του, αφού αυτό είναι που τους εξασφαλίζει τη χειραγώγηση της αγοράς και τους...
Η Ευρώπη και ο ταύρος
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Αδιαφορώ, αδιαφορείς, αδιαφορεί...
Η δημιουργία νέων συλλογικοτήτων, η διαφύλαξη των αξιών που συγκρότησαν τη νεωτερικότητα, η μαχητική διεκδίκηση όπου χρειάζεται, η εκπόνηση ενός προγράμματος και ενός οδικού χάρτη για το πού θέλουμε να πάμε...
Αδιαφορώ, αδιαφορείς, αδιαφορεί...

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας