Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Μάθε να πουλάς τον εαυτό σου

«Το σχολείο και το Πανεπιστήμιο θα έπρεπε να εκπαιδεύουν τις νέες γενιές να αναπτύσσουν κυρίως αιρετικό χαρακτήρα, ενθαρρύνοντάς τες να ακολουθούν επιλογές αντίθετες προς την κυρίαρχη ‘‘ορθοδοξία’’»: Νούτσιο Ορντινε

AP Photo/Thanassis Stavrakis

Μάθε να πουλάς τον εαυτό σου

  • A-
  • A+

Σε μια από τις γελοιογραφίες του ο κορυφαίος σκιτσογράφος της Ευρώπης, Αλτάν, βάζει έναν εξαθλιωμένο και παρακμιακό γραφειοκράτη (πολιτικό;), καθισμένο στο γραφείο του, να μονολογεί: «Η χώρα μας χρειάζεται μια νέα πορεία. Να ρίξουμε μια πέτρα στο παρελθόν και όποιος είναι από πάνω είναι από πάνω και όποιος είναι από κάτω είναι από κάτω». Ή με άλλα λόγια, να κάνουμε την αλλαγή, προκειμένου να μην αλλάξει τίποτα!

Θυμήθηκα τον Αλτάν, καθώς μία από τις λέξεις-καραμέλα της φιλελεύθερης φιλολογίας στις μέρες μας είναι και η «αριστεία», η οποία παραπέμπει ευθέως στο καθεστώς περί μη αλλαγής.

Το ακραίο Κέντρο σήμερα (παλαιότερα η παραδοσιακή Δεξιά) χρησιμοποιεί αυτή τη λέξη-χίμαιρα με έναν αλχημιστικό τρόπο, ώστε να διασφαλίζεται η απρόσκοπτη αναπαραγωγή των κυρίαρχων ελίτ στα πεδία της παραγωγής, της έρευνας, της κατανάλωσης και του κοινωνικού στάτους.

Αυτό που ζητούν να συντηρηθεί εκείνοι που νιώθουν αυτονόητα ότι ανήκουν στους «επίλεκτους», είναι ένα εκπαιδευτικό σύστημα που βασίζεται στις (ταξικές) ανισότητες κάθε είδους και διασφαλίζει την επαγγελματική και κοινωνική αποκατάσταση των προνομιούχων στρωμάτων μέσω ενός δικτύου «κοινωνικών επαφών», «γνωριμιών», αλληλοϋποστήριξης και ενδογαμίας των μελών τους.

Το τελευταίο που τους ενδιαφέρει (ανεξαρτήτως της υποκρισίας του δημόσιου λόγου τους) είναι η πρόοδος των «αρίστων», αφού το σύστημα είναι δομημένο με τέτοιο τρόπο (κομματοκρατία, οικογενειοκρατία, ρουσφέτι, εξαγορά «τίτλων», δύναμη πλούτου κ.λπ.), ώστε οι θέσεις-κλειδιά να καταλαμβάνονται από τους αποφοίτους των «καλών» σχολείων της Ελλάδας και του εξωτερικού.

Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει χώρος και για αποφοίτους-κοινούς θνητούς που θα δηλώσουν πίστη στις αξίες του συστήματος και της αγοράς. Αλλωστε κάποιοι πρέπει να κάνουν και την καθημερινή διεκπεραίωση των υποθέσεων, με την ανάλογη ανταμοιβή.

Τις δεκαετίες του 1960 και του 1970 η ριζοσπαστική θεωρία για την εκπαίδευση (Ιλιτς, Σπρινγκ, Χολτ, Φρενέ, Γκούντμαν κ.λπ.) είχε αναλύσει επαρκώς τους μηχανισμούς κοινωνικής επιλογής στην εκπαίδευση, τις ανισότητες των ευκαιριών, αλλά και τον ρόλο του πολιτισμικού κεφαλαίου κάθε οικογένειας στην πρόοδο των μαθητών.

Οι αναλύσεις αυτές ξεχάστηκαν τις επόμενες δύο δεκαετίες, όταν κυριάρχησε η νεοφιλελεύθερη ιδεολογία, με τις «αρετές» του ατομικισμού, του ανταγωνισμού και της «ατομικής διάκρισης», με φόντο πάντα τις αγοραίες αξίες και την εμπορευματοποίηση της προσωπικότητας («μάθε να πουλάς τον εαυτό σου, προσθέτοντας δεξιότητες εν είδει προσωπικού κεφαλαίου»).

Φυσικά δεν υπάρχει καμία συζήτηση (με ευθύνη ΚΑΙ της Αριστεράς) για το ποιο σχολείο και ποια γνώση θέλουμε. Να τι λέει ο Ιταλός καθηγητής Λογοτεχνίας, Νούτσιο Ορντινε: «Το σχολείο και το Πανεπιστήμιο θα έπρεπε να εκπαιδεύουν τις νέες γενιές να αναπτύσσουν κυρίως αιρετικό χαρακτήρα, ενθαρρύνοντάς τες να ακολουθούν επιλογές αντίθετες προς την κυρίαρχη ‘‘ορθοδοξία’’. Αντί να δημιουργούν υπάκουα πρόβατα, μεγαλώνοντάς τα με τον πιο δυσοίωνο κομφορμισμό, θα πρέπει να διαμορφώνουν νέους που να είναι σε θέση να μετατρέπουν τις γνώσεις τους σε μια συνεχή άσκηση της κριτικής σκέψης τους» («Οι κλασικοί στη ζωή μας», εκδόσεις Αγρα, 2017).

«Παροχή κινήτρων», «ανταγωνισμός», «ανταμοιβή», «αξιολόγηση», «βαθμοθηρία», «εξετάσεις», «τεστ», «δεξιότητες», «αριστεία», «σύνδεση εκπαίδευσης-αγοράς», «επιδοτούμενες έρευνες», «διευθυντές-μάνατζερ», «σπόνσορες». Ιδού μέρος του λεξικού της αγοράς εντός της εκπαίδευσης. «Τα παιδιά, η ανθρώπινη πρώτη ύλη, ταξινομούνται, επιλέγονται, διαπλάθονται και κατόπιν στέλνονται από τα σχολεία για να καταλάβουν την ‘‘κατάλληλη’’ θέση μέσα στην κοινωνία» (Τζόελ Σπρινγκ, «Το αλφαβητάρι της ελευθεριακής εκπαίδευσης», Ελ. Τύπος).

 

ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Το σχολείο βλάπτει σοβαρά τη γνώση
Εάν κάνουμε τα παιδιά να πιστεύουν ότι η εκπαίδευση ολοκληρώνεται στο σχολείο ή στο πανεπιστήμιο, τους καλλιεργούμε μια χρησιμοθηρική προσέγγιση για τη γνώση, ως ένα αποκλειστικό μέσο για επαγγελματική...
Το σχολείο βλάπτει σοβαρά τη γνώση
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Λατινικά - Κοινωνιολογία: 0-1
Η μελέτη των «κλασικών» πολιτισμών, μας βοηθά να ξεφύγουμε από μια τεράστια παγίδα: όσο λιγότερο γνωρίζουμε ελληνικά και λατινικά, τόσο λιγότερο διαβάζουμε τη συγκεκριμένη λογοτεχνία, με αποτέλεσμα να μιλάμε...
Λατινικά - Κοινωνιολογία: 0-1
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Λογική είναι η εξέγερση ενάντια στη «μοίρα»
​Ανακοινώνονται οι βαθμολογίες των Πανελληνίων, που εν μέρει θα καθορίσουν το μέλλον χιλιάδων μαθητών. Η εκπαίδευση πρέπει να δίνει έναν προορισμό ζωής στα παιδιά, που δεν είναι ο πολιτισμός, ούτε καν αυστηρώς...
Λογική είναι η εξέγερση ενάντια στη «μοίρα»
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Γιατί τα παιδιά μας δεν μαθαίνουν Ιστορία;
Συνηθισμένο θέμα διαφόρων ρεπορτάζ κατά καιρούς είναι η άγνοια που μαστίζει τους εφήβους και τα νέα παιδιά για ιστορικά γεγονότα και κρίσιμες περιόδους της Ιστορίας μας: η αρχαία Ελλάδα, η Επανάσταση του 1821,...
Γιατί τα παιδιά μας δεν μαθαίνουν Ιστορία;
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Αριστερά ξένη και φοβική;
Τις τελευταίες δεκαετίες η Αριστερά -εγκλωβισμένη στον λαβύρινθο των πολιτικών για την «ταυτότητα»- έχασε από τον ορίζοντά της τον βασικό της στόχο: την κοινωνική αλλαγή, τη ριζοσπαστική κριτική του τρόπου...
Αριστερά ξένη και φοβική;
ΤΑΣΟΣ ΤΣΑΚΙΡΟΓΛΟΥ
Ευρώπη: άσχημη, απωθητική και επικίνδυνη, εκτός εάν...
Το στοίχημα είναι εάν οι προοδευτικές και αριστερές δυνάμεις έχουν ακόμα τα αντισώματα ενός νέου οράματος, περισσότερο δημοκρατικού, λαϊκού και εξισωτικού, ώστε να φρενάρουν το τρένο έστω και λίγο πριν από τον...
Ευρώπη: άσχημη, απωθητική και επικίνδυνη, εκτός εάν...

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας