Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Τρότσκι: ο μεγάλος δαίμονας
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τρότσκι: ο μεγάλος δαίμονας

  • A-
  • A+

Το ξέρατε ότι ο Τρότσκι αυτοκτόνησε; Το ξέρατε ότι ο Λένιν είχε τύψεις γιατί εκτέλεσαν οι μπολσεβίκοι την τσαρική οικογένεια και φοβόταν ότι ο Θεός θα τον τιμωρήσει; Το ξέρατε ότι ο Τρότσκι κατά τη διάρκεια του εμφυλίου έστειλε σε αποστολή αυτοκτονίας στέλεχος του κόμματος επειδή υποπτευόταν ότι είχε σχέσεις με τη γυναίκα του Ναταλία;

Αυτά και άλλα... ωραία θα τα πληροφορηθείτε παρακολουθώντας τη σειρά «Τρότσκι» (οκτώ 50λεπτα επεισόδια). Την έχει αγοράσει η ΕΡΤ, αλλά προβάλλεται τούτες τις μέρες στο Netflix. Είναι ρωσική παραγωγή του 2017, δηλαδή μπορώ να υποθέσω ότι είναι ένα αφιέρωμα για τα 100 χρόνια από την επανάσταση στη Ρωσία. Κάποια πράγματα βγάζουν τον θεατή από τα ρούχα του. Δεν ξέρει αν πρέπει να γελάσει ή να εξοργιστεί μ’ αυτά που βλέπει. Σύμφωνα με τους συντελεστές:

● Ο Τρότσκι είναι ο μεγάλος δαίμονας. Κάτι σαν Αγγελος της Κολάσεως. Κυνικός, αδίστακτος, αμοραλιστής, αλαζών, νάρκισσος και γενικώς ένας τύπος που δεν διστάζει μπροστά σε τίποτε προκειμένου να πετύχει τον στόχο του: να ξεσπάσει η επανάσταση και να γίνει ο αδιαφιλονίκητος ηγέτης της. Μόνο δύο φορές στον πολυτάραχο βίο του δείχνει ανθρώπινος. Τη μία με τον γιο του, την άλλη όταν σώζει από την εκτέλεση έναν αντιφρονούντα (μεσολαβεί για να φύγει στο εξωτερικό).

● Ο Τρότσκι είναι ο ιθύνων νους της επανάστασης του 1917, με τον Λένιν να παίζει την κρίσιμη στιγμή επικουρικό ρόλο. Ολα τα λεφτά είναι η εξής σκηνή: Εχει ξεκινήσει η εξέγερση των μπολσεβίκων με την καθοδήγηση του Τρότσκι και ο Λένιν πηγαίνει στο γραφείο του συντρόφου του θυμωμένος: «Τι είναι αυτά που κάνεις, σύντροφε Λέων», του λέει, «αυτό δεν είναι επανάσταση είναι πραξικόπημα».

Ο Τρότσκι ατάραχος συμφωνεί: «Ναι, πραξικόπημα είναι». Και του προτείνει: «Θα το πούμε επανάσταση και επειδή ο ρωσικός λαός δεν πρόκειται να δεχτεί για ηγέτη του εμένα, έναν Εβραίο, θα μπεις εσύ μπροστά. Δέχεσαι;». Και ο Λένιν, χωρίς δεύτερη σκέψη, του απαντά: «Δέχομαι».

● Ο Στάλιν μοιάζει με κουτσαβάκη. Μιλάει λίγο, περπατάει αργά, το σώμα του γέρνει και το ένα μάτι του είναι μονίμως ημίκλειστο. Στις συνεδριάσεις του Πολίτμπιρο ψηφίζει εκείνες τις προτάσεις του Τρότσκι που έχουν στόχο την εξουδετέρωση με βίαια μέσα των αντιφρονούντων, αλλά την ώρα που σηκώνει το χέρι του, ένα αινιγματικό μειδίαμα εμφανίζεται στο πρόσωπό του. Είναι σαν να σκέφτεται ότι «αυτά που παθαίνουν τώρα οι εχθροί μας, θα τα πάθεις εσύ, Τρότσκι, και οι οπαδοί σου όταν θα έχω εγώ το πάνω χέρι».

● Την εποχή που ο Τρότσκι βρίσκεται στο Μεξικό βλέπει εφιάλτες στον ύπνο του. Είναι οι Ερινύες που τον κυνηγούν για όσα αποτρόπαια, σύμφωνα με τον σεναριογράφο, διέπραξε την περίοδο της παντοδυναμίας του. Σε έναν από τους εφιάλτες του εμφανίζεται ο Λένιν. Ακολουθεί ο εξής διάλογος (τον αποδίδω από μνήμης).

Λένιν: –Σύντροφε, Τρότσκι, έχουμε κάνει πολλά λάθη.

Τρότσκι: –Δεν έχουμε κάνει λάθη.

Λένιν: –Εχεις σκεφτεί το ενδεχόμενο να υπάρχει μια ανωτέρα δύναμη και να μας καλέσει να απολογηθούμε; Το μεγαλύτερο λάθος μας ήταν ότι εξολοθρεύσαμε την τσαρική οικογένεια.

● Ο δολοφόνος του Τρότσκι, ο Ραμόν Μερκαντέρ, στη σειρά είναι τακτικός συνομιλητής του Τρότσκι, ο οποίος Τρότσκι σε καθημερινή βάση τού εξιστορεί –για να την καταγράψει και να τη δημοσιεύσει σε μεταγενέστερο χρόνο– τη ζωή του, τα χρόνια της φυλακής και της εξορίας, την πορεία του στο κομμουνιστικό κίνημα, τις διαφωνίες με τον Λένιν και τους άλλους μπολσεβίκους, τη μάχη του κατά του Στάλιν και τη συμμαχία του με τον Λένιν ώστε να περιορίσουν την επιρροή του Γεωργιανού. Τέτοια στενή σχέση όμως Τρότσκι - Μερκαντέρ δεν προκύπτει από την Ιστορία. Είναι προϊόν της αχαλίνωτης φαντασίας του σεναριογράφου.

● Ο Τρότσκι τη μέρα της δολοφονίας του μαθαίνει από κάποιο γράμμα ότι ο άνθρωπος με τον οποίο συνομιλεί είναι αυτός που έχει αναλάβει να τον βγάλει από τη μέση. Ενημερώνει τη σύζυγό του και της ανακοινώνει ότι έχει αποφασίσει να τον αφήσει να κάνει αυτό που τον έχουν διατάξει για να περάσει στην αθανασία. Η Ναταλία προσπαθεί να τον μεταπείσει αλλά δεν τα καταφέρνει. Ο Τρότσκι πηγαίνει στο διπλανό δωμάτιο όπου περιμένει ο Μερκαντέρ (Τζάκσον στη σειρά) και αρχίζει να τον προκαλεί.

Τον βρίζει, τον χτυπάει με το μπαστούνι του και του φωνάζει: «Κάνε επιτέλους αυτό που έχεις αναλάβει». Ο Μερκαντέρ στην αρχή αιφνιδιάζεται, αλλά συνέρχεται γρήγορα και αρπάζει την ευκαιρία. Ξεκρεμάει την ορειβατική σκαπάνη (πιολέ) από τον τοίχο του γραφείου του Τρότσκι (όχι, δεν την έφερε ο ίδιος από το σπίτι του, όπως έχει συμβεί στην πραγματικότητα) και τον χτυπάει με λύσσα στο κεφάλι. Επί της ουσίας, δηλαδή, έχουμε αυτοκτονία.

Δεν είμαι κριτικός και δεν θα αξιολογήσω ούτε την ποιότητα της παραγωγής ούτε την επάρκεια των ηθοποιών και των σκηνοθετών. Γνώμη έχω, αλλά ας κρίνουν οι ειδικοί. Το πρόβλημα δεν είναι τα τεχνικά ζητήματα. Εχουμε όμως ασέλγεια στο σώμα της Ιστορίας.

ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΠΑΣ
1917: ύμνοι και κατάρες
Τα τελευταία χρόνια, εξαιτίας των ολοκληρωτικών στοιχείων που είχαν τα δύο συστήματα, επιχειρείται μια συμμετρική θεώρηση ναζισμού-κομμουνισμού. Η προσφιλέστερη μέθοδος σύγκρισης του ναζισμού με τον...
1917: ύμνοι και κατάρες
ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΠΑΣ
Θα βγει ψήφισμα για τα εγκλήματα του καπιταλισμού;
Προκύπτει πάντως το ερώτημα: Οι τόσο ευαίσθητοι σε θέμα δημοκρατίας, ελευθεριών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων δεξιοί, φιλελεύθεροι και σοσιαλδημοκράτες του Ευρωκοινοβουλίου γιατί δεν έχουν εκδώσει ένα ψήφισμα για...
Θα βγει ψήφισμα για τα εγκλήματα του καπιταλισμού;
ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΠΑΣ
Κάνε κι εσύ μια επανάσταση…
Με αφορμή τη δημιουργία επιτροπής η οποία θα ασχοληθεί με τον εορτασμό για τα 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821, ο πρωθυπουργός μιλώντας στην Πολιτική Επιτροπή του κόμματός του έθεσε έναν πολύ σοβαρό...
Κάνε κι εσύ μια επανάσταση…
ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΠΑΣ
Και κομμουνιστής και Ελληνας. Γίνεται;
Αίσθηση προκάλεσε η δήλωση του κ. Κυρανάκη ότι στον Εμφύλιο οι «κομμουνιστές σκότωσαν Ελληνες». Σφάλμα πρώτο και να κοιτάξει να μην το επαναλάβει γιατί ενδεχομένως να έχει προβλήματα με ορισμένους συναδέλφους...
Και κομμουνιστής και Ελληνας. Γίνεται;
ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΠΑΣ
Περί προδοσίας
Πατριώτες μη λιγοψυχάτε. Οι προστάτες των ιερών και των οσίων της φυλής, που είναι ταγμένοι από το έθνος να φυλάνε Θερμοπύλες, δεν θα επιτρέψουν να συμβεί αυτό το ειδεχθές έγκλημα. Σύντομα θα λογοδοτήσει ο...
Περί προδοσίας
ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΠΑΣ
Δικτατορία του κεφαλαίου, δικτατορία του προλεταριάτου
​Γιορτάζει το ΚΚΕ τα 100 χρόνια από την ίδρυσή του με εκδηλώσεις, αφιερώματα, συγκεντρώσεις και προσκλήσεις σε κομμουνιστικά και εργατικά κόμματα απ’ όλο τον κόσμο. Είναι το μόνο κόμμα στην Ελλάδα που μπορεί...
Δικτατορία του κεφαλαίου, δικτατορία του προλεταριάτου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας