• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.6°C / 27.6°C
    3 BF
    32%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    27°C 23.6°C / 28.6°C
    2 BF
    57%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.0°C / 28.8°C
    3 BF
    34%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    19°C 18.9°C / 20.9°C
    1 BF
    82%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.9°C / 24.1°C
    1 BF
    53%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    25°C 23.8°C / 25.0°C
    0 BF
    56%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.9°C / 21.4°C
    1 BF
    46%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    26°C 26.3°C / 26.3°C
    2 BF
    30%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.4°C / 26.9°C
    5 BF
    60%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    3 BF
    56%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.8°C / 23.4°C
    4 BF
    68%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    25°C 23.5°C / 24.7°C
    3 BF
    73%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.9°C / 23.9°C
    0 BF
    64%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.9°C / 26.2°C
    0 BF
    49%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    25°C 22.5°C / 25.5°C
    0 BF
    35%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.8°C / 25.4°C
    3 BF
    60%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.3°C / 27.1°C
    3 BF
    40%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    26°C 19.3°C / 26.0°C
    0 BF
    51%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    26°C 23.7°C / 25.5°C
    1 BF
    38%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    21°C 21.3°C / 21.3°C
    1 BF
    75%

O κορυφαίος ανθρωπολόγος και θεωρητικός του σινεμά, Σωτήρης Δημητρίου

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ενα ανεπιθύμητο κείμενο

  • A-
  • A+

Ούτε ξέρω ούτε μπορώ να καταλάβω. Ισως να μη θέλω και να νιώσω. Το φευγιό είναι δύσκολο πράγμα. Δύσκολο και προσωπικό. Αυτή η στιγμή που παίρνεις τηλέφωνο και κανείς δεν είναι στην άλλη γραμμή για ν' απαντήσει, για πες μου εσύ πώς το αντιμετωπίζεις; Γιατί εγώ δεν ξέρω.

Και θηρίο γίνομαι και με θεούς και δαίμονες τα βάζω και σαν μικρό παιδί αρχίζω τις ερωτήσεις, τα «πώς» και τα «γιατί», και περνάω μια δόση όλα τα συναισθήματα αντάμα, μη μείνει κανένα παραπονεμένο και ξεμοναχιαστεί... Οχι πως γίνεται δουλειά. Μια τρύπα στο νερό και μια καρδιά στον πάτο του στομαχιού. Αυτό γίνεται.

Την υπάκουσε για τρία χρόνια. Του 'χε πει να μείνει. Δημιουργικός, όρθιος. Και έμεινε. Δούλευε συνεχώς. Το νέο του βιβλίο πρόκειται να κυκλοφορήσει σε λίγο καιρό. Πρόλαβε και το παρέδωσε.

Εκανε διαλέξεις σε ανοιχτές λέσχες, δωρεάν μαθήματα κοινωνικής ανθρωπολογίας. Αρθρογραφούσε συχνά, κυρίως στην «Αυγή». Και παράλληλα συγκέντρωνε το αρχείο της. Ταινίες, κριτικές, κείμενα που είχαν γραφτεί για εκείνη. Του έλειπε πάρα πολύ, το έλεγε συνέχεια με τον δικό του ήρεμο και ευγενικό τρόπο. Δεν έχω ξανασυναντήσει πιο ευγενή άνθρωπο.

Απόλυτα ευγενής, με ειλικρίνεια μικρού παιδιού και γνώσεις απίστευτες... Να είσαι ενενήντα και να θυμάσαι τι είπε ποιος, πόσους αιώνες πριν, με ακριβή ημερομηνία... Δεν μπορώ να το πιστέψω ότι γράφω αυτό το άρθρο.

Τη συγκεκριμένη στήλη τη διάβαζε, όπως και την εφημερίδα μας. Και μιλούσαμε συχνά, σχολιάζοντας. Με τις γνώσεις σε καθήλωνε, με την ευγένεια σε κέρδιζε. Πάντα μού έκανε εντύπωση και με γέμιζε γενναιοδωρία το γεγονός ότι κάποιος αποφασίζει να δώσει χρόνο να διαβάσει κάτι που έγραψες.

Ειδικά όταν δίνει περισσότερο χρόνο για να το σχολιάσει, να σου μιλήσει γι' αυτό. Πάντα το αισθανόμουν -με συναδέλφους που φέρουν αυτήν την αξιοπερίεργη συνήθεια να διαβάζουν και κείμενα εκτός των δικών τους, με αναγνώστες, με φίλους. Και μόνο αυτή η κίνηση, σε μια ζωή που ο χρόνος είναι μετρημένος, να σου παραχωρήσει ο άλλος χώρο σ' αυτόν τον χρόνο του, πάντα με εντυπωσίαζε.

«Είμαστε εκ προοιμίου προσδιορισμένοι» μου απαντούσε. «Αυτό ονομάζεται “βιολογικό πεπρωμένο” και το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να αναπτύξουμε μηχανισμούς ανθρωπινά προσδιοριζόμενους. Χρειάζεται να μελετάμε τους άλλους, γιατί έτσι αναγνωρίζουμε καλύτερα εμάς».

Πάντα για τους άλλους. Δεν είναι τυχαίο πως μέσα στα όσα ασχολήθηκε, και μάλιστα με ιδιότυπα προσωπικό, πλήρη επιστημονικό και βαθιά ανθρώπινο τρόπο, ήταν η κοινωνική ανθρωπολογία. «Για να μπορέσουμε να σταθούμε, είναι αναγκαίο να μελετήσουμε τις άλλες κοινωνίες.

Εξάλλου, πρώτος το έκανε ένας πρόγονός μας. Η κοινωνική ανθρωπολογία ξεκίνησε ιστορικά από τη μυθολογία του Οδυσσέα». «Ολη η Οδύσσεια δεν είναι παρά συνάντηση άλλων πολιτισμών, που όμως αποτελούνται από ανθρωπόμορφα τέρατα.

»Αυτός ο τρόπος οπτικής του “άλλου”, του “ξένου”, του “έξω από εμάς” συνεχίστηκε για αιώνες. Επρεπε να φτάσουμε στον 16ο αιώνα, όταν πρώτος ο Μονταίνιος αμφισβήτησε τον όρο “κανίβαλοι”.

»Παρ' όλη την πρόοδο της επιστήμης, κάποια στιγμή από “τέρατα”, οι “γείτονές” μας έγιναν υποδεέστερα όντα και “αποικιακά προϊόντα”. Και κάπως έτσι φτάσαμε στο σήμερα, να μην μπορούμε να αναγνωρίσουμε τον “άγριο” μέσα μας και να τον βλέπουμε συνεχώς στον “άλλο”... Γι' αυτό είναι τόσο σημαντικό να μην ξεχνάμε πως η ανθρωπότητα δεν είναι παρά ένα σύνολο ετεροτήτων».

Η Αλίντα πάντα τον άκουγε πολύ προσεκτικά. Ατίθαση η ίδια, διανοούμενος εκείνος. Αγωνιστές στα πάντα τους και οι δύο. Για τη σχέση τους, για την επιστήμη τους, για την τέχνη τους, για την πρωτοπορία, για την Αριστερά, για τη χώρα. Με συγκίνηση και φαντασία.

«Η συγκίνηση και η φαντασία είναι τα τελευταία χαρακτηριστικά στη λίστα από τα όσα μάς διαφοροποιούν από τα ζώα» έλεγε στις διαλέξεις του.

...Το τηλέφωνο του Σωτήρη Δημητρίου σταμάτησε να απαντά πριν από λίγες μέρες. Εξ ου και αυτό το κείμενο. Ενα κείμενο που ποτέ δεν θα 'θελα να γράψω.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΟΡΑ ΡΑΛΛΗ
Γιατί μου λες μπράβο;
«Γιατί λες μπράβο γιε μου; Τι έκανα;», ρώτησε με ειλικρινή απορία η γιαγιά Μαρίτσα τον δημοσιογράφο που εκθείασε την πράξη της ν' αγκαλιάσει τους «ξένους» σαν μάνα, μαζί με άλλες συγχωριανές της. Ετσι απλά,...
Γιατί μου λες μπράβο;
ΝΟΡΑ ΡΑΛΛΗ
Αυτή φταίει
«Πιστεύω ότι το μαγικό μυστικό είναι απλώς η ίδια η ζωή. Αυτό το βαθύ σκοτάδι της νύχτας είναι απαλό και υπέροχο σαν βελούδο –αρκεί να το δει κανείς με τον σωστό τρόπο. Το τρίξιμο του βρεγμένου χαλικιού κάτω...
Αυτή φταίει
ΝΟΡΑ ΡΑΛΛΗ
Γελάσαμε και φέτος
Η εικόνα ήταν τόσο σουρεαλιστική, που άρχισα να γελάω: από τη μια η κυρία με το μαλλί κομμωτηρίου στο κεφάλι, το δολοφονημένο ζώο στους ώμους και το smartphone τελευταίας τεχνολογίας στο χεράκι της να βρυχάται...
Γελάσαμε και φέτος
ΝΟΡΑ ΡΑΛΛΗ
Απορίας απόρροια
Σαν είσαι μικρός, κάπως δικαιολογείται. Τα λίγα χρόνια σου μέσα στα πολλά του κόσμου τούτου δικαιολογούν τις μυριάδες απορίες σου για τα πώς και τα γιατί και τα γιατί έτσι και όχι αλλιώς όσων προηγήθηκαν εσού...
Απορίας απόρροια
ΝΟΡΑ ΡΑΛΛΗ
Σοβάρεψα
Ολοι εμείς οι πλαστικοφορούντες, πλαστικοφάγοι και πλαστικολόγοι. Τα πλαστικά δεν αποδομούνται ακριβώς λόγω της «αφύσικης» χημικής τους σύστασης. Το ίδιο τείνει να συμβεί και με τις ανθρώπινες συνειδήσεις.
Σοβάρεψα
ΝΟΡΑ ΡΑΛΛΗ
Αν μιλούσανε τα έλατα
Πλέον, βέβαια, δεν πάμε στην πλατεία στο κεφαλοχώρι να διαλέξουμε γελάδα, αλλά στα μόοολ (mall) του Πατούλη να διαλέξουμε παπούτσια από γελάδα. Και ρούχα. Ετσι είναι: σε καιρούς κρίσης, παρακαλείσθε όπως...
Αν μιλούσανε τα έλατα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας