Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Για τον Τάκη -και όχι μόνο
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Για τον Τάκη -και όχι μόνο

  • A-
  • A+

Δεν το έχω ξανακάνει. Δεν χρειάστηκε. Τώρα, όμως, ήρθε και μένα η ώρα μου.

Υπάρχει ένας νόμος που ισχύει σε κάποια κρατίδια της Γερμανίας. Το Βερολίνο είναι ένα απ' αυτά. Και είναι νόμος. Οχι κοινοτική οδηγία, απλός κανόνας ή «άγραφη κοινά αποδεκτή συμπεριφορά». Είναι νόμος -νόμος. Κανονικός -κανονικότατος.

Αυτός, λοιπόν, ο κανονικότατος λέει ότι πρέπει (πρέπει! Οχι αν θέλεις ή αν δεν σου κάνει κόπο), πρέπει λοιπόν, αν έχεις κήπο, να ξεριζώνεις όλα τ' αγριόχορτα και τα μικροσαφρίδια που ξεφυτρώνουν εκεί που δεν τα σπέρνουν. Και αυτό πρέπει να το κάνεις, λέει, γιατί ο αέρας, λέει, μπορεί να παρασύρει τους σπόρους τους και να φυτρώσουν και στον κήπο του διπλανού. Κι εσένα μπορεί να μη σε κόφτει να ζουν τα λέλουδα μαζί με τα ζιζάνια, αλλά τον άλλον; Τον ρώτησες τον άλλον, που θέλει να 'ν' ο κήπος του όπως θα 'θελε να 'ν' κι ο εαυτός του; Καθαρός, τυπικός, φρόνιμος;

Εχουν την καλοσύνη και στέλνουν τακτικά. Είναι μεγάλη συνεισφορά και στην ψυχολογία αλλά και όσον αφορά τη δημοσιογραφική πληρότητα ενός εφημεριδογραφιά να του στέλνουν μηνύματα οι αναγνώστες. Εν τω μεταξύ, οι δικοί μου/μας αναγνώστες τουλάχιστον, ακόμη κι αν είναι να γράψουν κάτι με το οποίο διαφωνούν, το κάνουν με εξαιρετική ευγένεια. Δεν είναι γλείψιμο (από μεριάς μου), είναι η αλήθεια (από μεριάς τους).

Το αυτό έγινε και με το προηγούμενο χρονογράφημα, για την απεργία των μεταλλωρύχων της Σερίφου (σ.σ. «Μόνο σκοτάδι και σίδερο»). Εκεί ανέφερα τον Κωνσταντίνο Σπέρα ως πρωτεργάτη της απεργίας. Κάποιοι αναγνώστες μού έστειλαν πως ο Σπέρας δεν ήταν μόνο αυτό που νόμιζα. Διάβασα τρία βιβλία πριν το γράψω, τελικά όμως έπρεπε να διαβάσω κι άλλο. Ο Σπέρας δεν ήταν μόνο αυτό που έγραψα.

'Η μάλλον ήταν έως το 1920. Ρώτησα συναδέλφους ιστορικούς και άκουσα ώς και τη λέξη «χαφιές» για τα όσα έκανε αργότερα.

Το θέμα μου δεν είναι τι ήταν ή δεν ήταν ο Σπέρας. Τα όσα έγραψα, πράγματι τα έκανε. Ωστόσο έκανε, ως φαίνεται, κι άλλα. Δεν θα το κρίνω τώρα -ειδικά εγώ, ειδικά εδώ. Το θέμα μου, εξάλλου, δεν είναι αυτός. Αλλά αυτοί.

Αυτοί: Οι αναγνώστες για τους οποίους μετράει η κάθε λέξη.

Στ' αλήθεια, για πόσους μπορούμε να το λέμε αυτό σήμερα; Πόσοι είναι στ' αλήθεια ακόμη στην Ελλάδα (για να μην πω στον κόσμο ολάκερο) που προσέχουν πραγματικά ό,τι ακούν ή ό,τι διαβάζουν; 10; 100; 1000; Πόσα μηδενικά να προσθέσω σ' αυτή τη μειονότητα της μεγαλοσύνης;

Γιατί περί μεγαλοσύνης πρόκειται. Οταν η κυρία («από τον προηγούμενο αιώνα», όπως τόσο όμορφα αυτοχαρακτηρίζεται στην επιστολή της, κι ας είναι μόλις 65 ετών) κάθεται και στέλνει 3 σελίδες γραπτό κείμενο για μια φράση που άκουσε στην τηλεόραση και δεν την άντεξε και είχε και δίκιο και πού να το βρει, είναι ή δεν είναι ένδειξη μεγαλοσύνης; Πνεύματος και δημοκρατίας και συμμετοχής και απ' όλα;

Είχα την τύχη, ήδη από την εποχή του ραδιοφώνου και πλέον της εφημερίδας, τόσο οι ακροατές όσο και οι αναγνώστες να είναι καλύτεροι από μένα.

Και γι' αυτό κάνω τώρα αυτό που δεν έχω ξανακάνει. Να διορθωθώ δημόσια. Στο ραδιόφωνο το έκανα στον αέρα. Τώρα το κάνω και γραπτώς.

«Το κοινό εκπαιδεύεται, αλλά αν είσαι ικανός, εκπαιδεύει κι εσένα», μου έλεγε.

Αυτά μου έλεγε και πόσα ακόμη. Και ήταν τόσο σωστός και τόσο ευγενής -δεν φαντάζεστε πόσο ευγενής. Και τόσο όμορφος. Και τόσο, απ' όλα τόσο.

Κυρίως όμως ήταν ένας Αγριος Σπόρος. Σαν αυτόν που έπαιζε στο θέατρο, σαν αυτόν που ξεριζώνουν οι νόμοι -οι απ' έξω και οι από μέσα μας. Ενας πεντάμορφος, ακέραιος άγριος σπόρος -αυτό ήταν. Φύτρωνε από μόνος του και από μόνος του έφυγε.

Διαβάζοντας τα όσα μου γράφετε, νιώθω πως πρέπει να 'χει ριζώσει και σε διπλανά χωράφια. Και αυτό αρκεί... για ν' αντέξω και το φευγιό του και μένα και το τώρα... Και λίγο, δεν το λες.

ΝΟΡΑ ΡΑΛΛΗ
Ο καναπές που έκατσε ο Μαρξ
Ποια τραγούδια του λαού, ποια σουξέ της νύχτας, ποια άσματα ηρωικά και πένθιμα; Τίποτε απ' αυτά δεν μπορεί να ξεπεράσει τον μεσιέ του μικροφόν α λα αγροτίκ καμιόν, που κάθε τόσο ακούγεται, φωνάζοντας:...
Ο καναπές που έκατσε ο Μαρξ
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Μόνο σκοτάδι και σίδερο
Σ' όλη τη διαδρομή και το στροφιλίκι, όλα τους ήταν ακόμη εκεί: οι στοές, τα αφημένα βαγονέτα, τα παλιά σίδερα των μεταλλείων. Ηταν 21η Αυγούστου 1916. Tην πρώτη εργατική απεργία στην Ελλάδα την έκαμαν οι...
Μόνο σκοτάδι και σίδερο
ΝΟΡΑ ΡΑΛΛΗ
Στου γαϊδάρου τη σκιά
Γι' αυτό σου λέω: τον νου σου! Οσο υπάρχουν γάιδαροι, θα υπάρχουν κι οι σκιές τους. Αλίμονο αν κουραστείς και από κάτω τους συρθείς. Το βάρος τους για πάντα θα Σαμαρωθείς. Ακόμη και «μη υπάρχοντος του...
Στου γαϊδάρου τη σκιά
ΝΟΡΑ ΡΑΛΛΗ
Χέρια Τιμίου Ανδρός
Αυτό φυσικά και δεν το λέω εγώ (εγώ είμαι μια κυρία!), κάλλιστα θα μπορούσε να το έχει πει ο Χριστούλης (αλλά βλέπεις η μαμά του τού είχε μάθει τρόπους), εν τέλει το είπε ένας Χρήστος (που για τα κόκαλά του...
Χέρια Τιμίου Ανδρός
ΝΟΡΑ ΡΑΛΛΗ
Επιασα το(ν) Τζόκερ
Το παρόν δεν αποτελεί προϊόν μυθοπλασίας. Οποιαδήποτε ομοιότητα με πρόσωπα και καταστάσεις είναι απολύτως μη συμπτωματική.
Επιασα το(ν) Τζόκερ
ΝΟΡΑ ΡΑΛΛΗ
Δεν υπάρχουν Μαλδίβες!
Η προσωποποίηση του προβλήματος είναι ίδιον της εποχής μας. Κάτι οι νέες, εναλλακτικές θεωρίες, λίγο από Ανατολή, κάτι από βουδισμό, ένα τσακ από Φρόιντ και πολύ από Τσόπρα σε κάνουν να πιστέψεις πως μέσα σου...
Δεν υπάρχουν Μαλδίβες!

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας