Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Για δες το
© Sputnik/Evgeniya Novozhenina
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Για δες το

  • A-
  • A+

Ενα κακό έχει η Ελλάδα, τα εξής δύο: τους θεούς και τους ήρωές της.

Κατά κανόνα ισχύει όλο τον χρόνο, αλλά ειδικά το καλοκαίρι, με αυτό το αττικό φως να αποσκιώνει ακόμη και τις χαραμάδες και εκείνον τον εκκωφαντικό ήλιο να μην αφήνει ουδέν κρυπτόν υπό του, έρχεται κι απογίνεται: πραγματικά, όπου κι αν στρέψεις το βλέμμα σου, σχεδόν στην κυριολεξία όποια πέτρα κι αν σηκώσεις (ή σ’ όποια πέτρα κι αν καθίσεις), γενικά όπου σταθείς κι όπου βρεθείς πάνω τους θε να βρεθείς. Και στους θεούς και στους ήρωες. Και δεν εννοώ μόνο τους χριστιανικούς ή τους άλλους, της Επαναστάσεως, αλλά κυρίως τους πιότερο αρχαίους. Αυτούς των οποίων ονόματα και σύμβολα συναντάμε από διαστημικά σκάφη και αστρονομικούς άτλαντες μέχρι συνθέσεις δραματουργών και μουσουργών. Αλλά και στο εγγόνι της κυρα-Κούλας, που επειδή την είχε βαφτίσει η Φρειδερίκη, ήθελε να του δώσει ένα κοσμοπολίτικο αλλά και βαθιά ελληνικό όνομα συνάμα (θεά η κυρα-Κούλα!).

Συμβαίνει, λοιπόν, αυτό το περίεργο στην Ελλάδα: να έχουν οι θεοί και οι ήρωές της την ίδια, κοινή, περίεργη μοίρα. Ενώ ποτέ δεν έζησαν, εν τέλει επέζησαν – εις τους αιώνας των αιώνων που ακολούθησαν, αμήν.

Οχι και τόσο «αμήν» δηλαδή, καθώς όσο και να το πεις, όπως και να το δεις, ίσως και χωρίς να το θέλουν που λέει ο λόγος (αν και δεν το νομίζω), δίνουν το κακό παράδειγμα: Οι μισοί (θνητοί) επιδιώκουν να τους μοιάσουν και οι άλλοι μισοί το δηλώνουν πριν το επιδιώξουν: «Δεν έζησες αλλά επέζησες; Θα πεθάνεις!» σου λέει ο άλλος και με τα δίκια του. Γιατί δεν γίνεται αυτός «ο άλλος» να έχει «φάει»… όσα μπορεί τελοσπάντων να «φάει» κάποιος σ’ αυτή τη ζωή και να μη μείνει το όνομά του ούτε σε παράδρομο αγροτικής οδού. Γίνεται; Τσου. Νιετ. Νο. Με τίποτα!

Θα μου πεις, είναι θέμα οπτικής.

Θα σου πω, τώρα μιλάς σωστά.

Η αλήθεια είναι πως η οπτική αντίληψη προηγείται των λέξεων: ερμηνεύουμε μεν τον κόσμο με λέξεις, αλλά οι λέξεις δεν μπορούν ποτέ να αναιρέσουν το γεγονός ότι περιβαλλόμαστε απ’ αυτόν. Κάπως έτσι το 'χει πει ο υπέροχος Τζον Μπέρτζερ στο βιβλίο του «Η εικόνα και το βλέμμα». Πριν από δύο χρόνια πέθανε ο Μπέρτζερ – το θυμάμαι γιατί ήταν λίγο μετά τα γενέθλιά μου και πολύ είχα στενοχωρηθεί. Επιδραστικός δημιουργός ήταν και σφοδρός επικριτής του καπιταλισμού ήταν. Τη δική του επανάσταση την έκαμε μελετώντας τον τρόπο που κοιτάζουμε: «Ποτέ δεν βλέπουμε μόνο ένα πράγμα. Βλέπουμε πάντα τη σχέση ανάμεσα στα πράγματα και τον εαυτό μας» είπε κι από τότε μπήκε στην καρδιά μου. Οταν αρχές του ’70 βραβεύτηκε με το Booker, έδωσε τα μισά χρήματα στους Μαύρους Πάνθηρες, γιατί πίστευε (διόλου άδικα) πως τότε το κίνημα αυτό «είχε σοσιαλιστική και επαναστατική προοπτική».

Για τους Αφροαμερικανούς, ιδιαίτερα για τις γυναίκες, είχε ασχοληθεί εκτενέστατα και η Τόνι Μόρισον. Αλλη μορφή αυτή… Συγγραφέας, νομπελίστρια, μαύρη και γυναίκα. Στο Οχάιο γεννήθηκε, αρχές του 1930. Ωστόσο, όταν πήγε σχολείο δεν τη θεωρούσαν κατώτερη γιατί ήταν η μόνη στην τάξη που ήξερε ήδη να διαβάζει! Είπαμε: μπορεί οι λέξεις να έπονται, αλλά αυτές καθορίζουν την οπτική μας στα πράγματα.

Τη Μόρισον τη γνώρισα στο Δημοτικό. Ο δάσκαλος (νέος και κομμουνιστής τότε) μας είχε βάλει να διαβάσουμε «Το τραγούδι του Σόλομον». Σπουδαίο πράμα οι σπουδαίοι δάσκαλοι… Κάνα-δυο γονείς είχαν έρθει έξαλλοι στο σχολείο ζητώντας να τον σχολάσουνε. Το θυμάμαι αυτό γιατί δεν το είχα καλοκαταλάβει. Ούτε τη Μόρισον είχα καλοκαταλάβει. Τότε. Μετά όμως... Εφυγε κι αυτή από κοντά μας την προηγούμενη Δευτέρα.

«Το να βλέπει κανείς αποτελεί μια πράξη επιλογής». Αυτά τα λόγια του Μπέρτζερ σε συνδυασμό με τη σκέψη της Μόρισον σκεφτόμουν τις προάλλες, βλέποντας όσα διαδραματίστηκαν στη Βουλή, σε σχέση με την Επιτροπή Ανταγωνισμού… Σαθρό πράμα η εξουσία. Σαθρό και ποταπό δηλαδή.

Ειδικά αν, μέσω αυτής, θες να γίνεις και θεός και ήρωας… Εσύ, πώς το «βλέπεις»;

ΝΟΡΑ ΡΑΛΛΗ
Από ΚΔΩΑ* ξέρεις;
Λένε πως οι δύο ισχυρότερες κινητήριες δυνάμεις στην ανθρωπότητα είναι ο φόβος και η απληστία. Λέω πως οι δύο ισχυρότερες κινητήριες δυνάμεις στο Σύμπαν είναι ο ασύδοτος φόβος και η προσβλητική απληστία....
Από ΚΔΩΑ* ξέρεις;
ΝΟΡΑ ΡΑΛΛΗ
Τα βιβλία των φτωχών
Σε τοπική διάλεκτο έγραφε (και γράφει) ο Καμιλέρι. Στη γλώσσα των «φτωχών». «Κανείς δεν θα σε καταλαβαίνει» του είχε πει ο εκδότης του. «Ας με καταλαβαίνουν 500 άνθρωποι, δεν πειράζει» είχε απαντήσει. Και τον...
Τα βιβλία των φτωχών
ΝΟΡΑ ΡΑΛΛΗ
Γνησιότητα ρε, τι σου ζητάνε;
Το να κερδίζει την τέταρτη θέση στις πρόσφατες εκλογές στην Τσεχία το νεοεισερχόμενο στη Βουλή, ακροδεξιό εθνικιστικό SDP, με επικεφαλής Ιαπωνο-τσέχο, μετανάστη, ονόματι Τόμιο Οκαμούρα... ε, όχι! Αυτό πια...
Γνησιότητα ρε, τι σου ζητάνε;
ΝΟΡΑ ΡΑΛΛΗ
Κουμπωθείτε, παιδιά!
Σε παρουσίαση βιβλίου παραχώθηκαν όλοι οι παραπάνω τις προάλλες, στο κέντρο της Αθήνας. Ενα «λεξικό» παρουσιαζόταν, με θέμα τη δημαγωγία. Βρήκε ο συγγραφέας 350 λήμματα που έχουν πλέον κατοχυρωθεί στο...
Κουμπωθείτε, παιδιά!
ΝΟΡΑ ΡΑΛΛΗ
Κάτι πράγματα
Είναι όμως κάτι πράγματα. Αχ, αυτά τα «κάτι πράγματα»... Τόσα δα, μικρά, ασήμαντα ίσως, που ώρες ώρες, όμως, γίνονται τεράστιο κερασάκι, μπαίνουν στην κορφή της τούρτας της καθημερινής γκρίνιας και μιζέριας...
Κάτι πράγματα
ΝΟΡΑ ΡΑΛΛΗ
Παρά θίν' αλός
Αντε τώρα οι αστοί (επιστήμονες και πολίτες) να δεχθούν ότι γελάει ο μπαμπουίνος όπως και του λόγου τους! Ο λόγος, ειδικά ο γραπτός, μπορεί να είναι δεόντως επαναστατικός, ακριβώς γιατί λειτουργεί ως κύμα....
Παρά θίν' αλός

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας