Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Μηχανορραφίες Μέσω Ειδήσεων

Μιντιακό σύστημα με «καλολαδωμένα γρανάζια», που ελέγχεται από τους Γερμανούς, εδρεύει στις Βρυξέλλες

EUROKINISSI/ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ

Μηχανορραφίες Μέσω Ειδήσεων

  • A-
  • A+

Οποιος κατέχει τα ηνία στα δίκτυα ενημέρωσης, έχει και μεγαλύτερη δύναμη», λένε όσοι γνωρίζουν τα της πολιτικής επικοινωνίας, που τα εργαλεία της δεν εξαντλούνται σε προεκλογικές περιόδους. Κάθε άλλο. Στην Ευρωπαϊκή Ενωση η δύναμη στα κέντρα λήψης αποφάσεων δεν στηρίζεται μόνο στο μέγεθος μιας οικονομίας, αλλά και στον τρόπο που χειρίζεται τα μεγάλα διεθνή ΜΜΕ.

Είναι άλλωστε κοινό μυστικό στις Βρυξέλλες ότι τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα από το 2008, τη χρονιά που ξέσπασε η παγκόσμια οικονομική κρίση, λειτουργεί με ένα μιντιακό σύστημα με «καλολαδωμένα γρανάζια», που μπορούν να μεταφέρουν άμεσα την πληροφορία και να τη μοιράσουν σε λίγες ώρες σε όλα τα μέσα ενημέρωσης της ηπείρου.

Ο μηχανισμός αυτός στηρίζεται στη μυστικότητα των πηγών των δημοσιογράφων, αρχή απαραβίαστη για τη δημοσιογραφική δεοντολογία. Ωστόσο, εδώ χρησιμοποιείται αντίστροφα, προστατεύοντας τον μηχανισμό, που παραμένει παρασκηνιακός: Ουδείς δημοσιογράφος στην πρωτεύουσα του Βελγίου είναι διατεθειμένος να «ρισκάρει» την εργασία του. Και έτσι διατηρείται η «ομερτά».

«Το σκληρό μπλοκ»

Τον πρώτο λόγο στον συγκεκριμένο μηχανισμό έχει το «σκληρό μπλοκ» της ευρωζώνης, ήτοι η γερμανική αντιπροσωπεία στις Βρυξέλλες, συνεπικουρούμενη από κλιμάκια άλλων μικρότερων χωρών, κυρίως πολιτικών και οικονομικών «δορυφόρων» της Γερμανίας, όπως η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Σλοβακία και οι Βαλτικές χώρες, μία εκ των οποίων, η Λετονία, κατέχει την προεδρία της Ε.Ε. Σαφώς μικρότερη πρόσβαση διαθέτει η Γαλλία και η Ιταλία.

«Πρωταγωνιστές» στη συλλογή και μετάδοση ειδήσεων είναι τρία μεγάλα μέσα ενημέρωσης με πανευρωπαϊκή απήχηση: Το πρακτορεία Reuters και Bloomberg και η εφημερίδα «Financial Times». Πρόκειται για τις «ναυαρχίδες» που όλα τα ΜΜΕ στην Ευρώπη σπεύδουν να αναπαράγουν, μεταδίδοντας, ηθελημένα ή μη, τις πληροφορίες και τα ρεπορτάζ τους.

Η μεταφορά των πληροφοριών που τελικά αναπαράγονται κινείται σε τρία επίπεδα: από εργαζόμενους στην ευρωπαϊκή γραφειοκρατία, που παρακολουθούν τις κρίσιμες συνεδριάσεις (διερμηνείς και διοικητικοί υπάλληλοι), από τους ίδιους τους πολιτικούς συμμετέχοντες ή στενούς συνεργάτες τους και από υψηλόβαθμους υπαλλήλους της Ε.Ε.

EUROKINISSI/ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ

Αυτά τα τρία επίπεδα χρησιμεύουν για να ικανοποιήσουν την «ανάγκη» για γρήγορη και αποκλειστική μετάδοση μιας «είδησης», η οποία κάνει τους δημοσιογράφους πολύ ανταγωνιστικούς στη λήψη πληροφοριών για το τι συζητείται εκεί κατά τη διάρκεια κρίσιμων συνεδριάσεων.

Για τη μετάδοση χρησιμοποιούνται κυρίως τα γραπτά μηνύματα των κινητών (SMS), ενώ για τις αναλυτικές «διαρροές» υπάρχει εδώ και μήνες μια άτυπη σύσκεψη ενημέρωσης, στην οποία συμμετέχουν ρεπόρτερ των τριών μέσων που αναφέρθηκαν νωρίτερα και άλλα, κυρίως γερμανικά και βρετανικά.

Σε αυτές τις συσκέψεις την ενημέρωση αναλαμβάνει πολύ συχνά ο ίδιος υπάλληλος του γραφείου Τύπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, γερμανικής καταγωγής, που «ξεχνά» τους «ευρωπαϊκούς» τρόπους συμπεριφοράς, αλλά και τον ουδέτερο ρόλο που οφείλει να διαδραματίζει.

Η χαρακτηριστικότερη περίπτωση όπου δούλεψε αποτελεσματικά ο συγκεκριμένος μηχανισμός ήταν στη Ρίγα, στην πρόσφατη συνεδρίαση του Eurogroup. Την Πέμπτη 23 Απριλίου ο Ελληνας υπουργός Οικονομικών συμμετείχε σε δείπνο με τους συναδέλφους του στην πρωτεύουσα της Λετονίας, εν είδει προεργασίας των όσων θα συζητηθούν την επόμενη ημέρα. Ολα έμοιαζαν να κυλούν ως συνήθως. Η 24η Απριλίου, ωστόσο, ήταν η ημέρα κατά την οποία «ξεδιπλώθηκε» η άκρως επιθετική ρητορική ενάντια στον Ελληνα υπουργό Οικονομικών.

Ο εξωγήινος

Ο ανώτερος υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, λίγα λεπτά μετά τη λήξη του Eurogroup, κάλεσε οκτώ δημοσιογράφους για την «καθιερωμένη» άτυπη ενημέρωση. «Ηταν εξαιρετικά επιθετική απέναντι στην ελληνική αποστολή», λέει δημοσιογράφος με έδρα τις Βρυξέλλες, που μίλησε στην «Εφ.Συν.», αλλά προτιμά να κρατήσει την ανωνυμία του. Σημείωσε δε πως «όταν ρωτήσαμε τι υποστήριξε ο Βαρουφάκης στη συνεδρίαση, ο υπάλληλος είπε «ο άνθρωπος είναι σε άλλον κόσμο» κι έκανε υποτιμητικές χειρονομίες. Δεν έχουμε συνηθίσει κάτι τέτοιο από υπαλλήλους της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας, ούτε από τον συγκεκριμένο».

Πανομοιότυπη «ενημέρωση» επαναλήφθηκε και από ακόμα δύο υπαλλήλους, έναν του Eurogroup και έναν από διπλωματική αποστολή χώρας του ευρωπαϊκού Νότου. «Ηταν το ίδιο επιθετικοί, προσπαθώντας να παρουσιάσουν τον Βαρουφάκη ως έναν ‘‘εξωγήινο’’», μας λέει ο δημοσιογράφος, που παρέστη στις συζητήσεις. Και προσθέτει ότι «όταν μπήκαμε στην ουσία των θεμάτων για την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας, οι ‘‘πηγές’’ δεν ήθελαν να πουν τίποτα περισσότερο. Μόνο κατηγορούσαν τον Βαρουφάκη». Επειτα ακολούθησαν σκληρές δηλώσεις από υπουργούς που συμμερίζονται την οπτική της γερμανικής κυβέρνησης.

Οι συγκεκριμένες πληροφορίες αναρτήθηκαν στα τρία μεγάλα μέσα ενημέρωσης που αναφέραμε παραπάνω, μεταφέροντας ένα άκρως «πολεμικό» κλίμα, σπάζοντας τον κανόνα που επιβάλλει την τήρηση αποστάσεων από σκληρές εκφράσεις. Η ελληνική αποστολή αποφάσισε κατόπιν να μη συμμετάσχει ο Γιάνης Βαρουφάκης στο βραδινό δείπνο, δείχνοντας την ενόχλησή του για τον τρόπο με τον οποίο μεταχειρίζονται οι συνάδελφοί του τον ίδιο και την Ελλάδα.

Η επιθετικότητα, ωστόσο, από υπουργούς, αξιωματούχους και μέσα ενημέρωσης δεν κόπασε. Αντιθέτως, το Reuters παρουσίασε τον Γιάνη Βαρουφάκη ως «απομονωμένο», δεν ζήτησε την οπτική της ελληνικής πλευράς, γιατί δεν παραβρέθηκε στο δείπνο, ενώ σχολίασε μέχρι και το γεγονός ότι είναι ο μοναδικός υπουργός που δεν φοράει... γραβάτα. Το «σύνθημα», μάλιστα, για την νέα επιχείρηση αποδόμησης δόθηκε με ένα SMS από Γερμανό αξιωματούχο σε ρεπόρτερ ενός από τα τρία προαναφερόμενα μέσα. Ο συγκεκριμένος δημοσιογράφος κάλεσε μάλιστα πηγές του στην Αθήνα για να τους προειδοποιήσει...

Το τείχος

Η ελληνική κυβέρνηση, βλέποντας το αδιαπέραστο επικοινωνιακό τείχος που υψώνεται γύρω της, επιχείρησε να του προκαλέσει «ρήγματα» κατά τη διάρκεια των απανωτών συνεδριάσεων του Eurogroup τον περασμένο Φεβρουάριο. «Το γεγονός ότι διέρρευσε από την ελληνική αποστολή το προσχέδιο απόφασης του Γερούν Ντάισελμπλουμ, που ανέτρεπε όλες τις συζητήσεις εξόργισε ουκ ολίγους στις Βρυξέλλες» μας λέει ο δημοσιογράφος. «Τότε άρχισε ο πόλεμος και οι απανωτές διαρροές των ελληνικών θέσεων στον Peter Spiegel των “Financial Times”», συμπληρώνει.

Το ερώτημα, πάντως, που θέτει ο δημοσιογράφος στις Βρυξέλλες είναι χαρακτηριστικό: «Θα αντέξει ο Βαρουφάκης την πίεση;». «Τουλάχιστον ο Τσίπρας τον εμπιστεύεται ακόμα», απαντάμε εμείς. «Τότε πες τους εκεί στην Αθήνα, στην κυβέρνηση και τον κόσμο, να περιμένουν ακόμα περισσότερα τρομοκρατικά σενάρια» ανταπαντά.

ΝΙΚΟΣ ΣΒΕΡΚΟΣ
Αστυνομικά «τσαλαβουτήματα»
Οι εξόχως σοβαρές καταγγελίες του Γιάννη Πανούση περί απειλών εις βάρος του κυριαρχούν στη δημόσια συζήτηση, γεγονός διόλου περίεργο. Είναι δυνατόν ο μέχρι πρόσφατα πολιτικός προϊστάμενος της Αστυνομίας να...
Αστυνομικά «τσαλαβουτήματα»
ΝΙΚΟΣ ΣΒΕΡΚΟΣ
«Ξεφτιλίστε τον Τσίπρα», το επόμενο θέαμα
Το «πολιτικό θέατρο» των τελευταίων ωρών στις Βρυξέλλες βρίσκεται στο σημείο κορύφωσής του. Η ψηφοφορία στη Βουλή και οι διαφοροποιήσεις στην Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ δημιούργησαν το ιδανικό πεδίο την καλλιέργεια...
«Ξεφτιλίστε τον Τσίπρα», το επόμενο θέαμα
ΝΙΚΟΣ ΣΒΕΡΚΟΣ
Οταν έκλαψαν οι δημοσιογράφοι
Ενας «αυτόπτης μάρτυρας» εξηγεί τι ακριβώς συνέβη στην αίθουσα Τύπου στις Βρυξέλλες, λίγα λεπτά μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίασης του Eurogroup, που δεν έδωσε παράταση της δανειακής σύμβασης στην Ελλάδα.
Οταν έκλαψαν οι δημοσιογράφοι
ΝΙΚΟΣ ΣΒΕΡΚΟΣ
Μαθαίνουμε τα μισά ξένα δημοσιεύματα
Δίπλα στα άρθρα ξένων ΜΜΕ -«Die Welt», «Frankfurter Allgemeine Zeitung» - που καλλιεργούν κλίμα φόβου υπάρχουν και άλλα που κριτικάρουν την κυβέρνηση Αντώνη Σαμαρά και τους συνεργάτες του, αλλά δύσκολα ακούμε...
Μαθαίνουμε τα μισά ξένα δημοσιεύματα
ΝΙΚΟΣ ΣΒΕΡΚΟΣ
Μια άλλη ανάγνωση
Σε ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον σχόλιο προχώρησαν χτες κυβερνητικές πηγές αναφορικά με τις δημοσκοπήσεις, στη «σκιά» της αντιπαράθεσης με τη Ν.Δ. για τη δημοσκόπηση που δημοσίευσε η «Αυγή της Κυριακής» και που...
Μια άλλη ανάγνωση
ΝΙΚΟΣ ΣΒΕΡΚΟΣ
Δημοψηφίσματα, πυροτεχνήματα
Σε λίγες ημέρες συμπληρώνεται ένας χρόνος από το δημοψήφισμα του Ιουλίου του 2015, που αποτέλεσε αναμφισβήτητα τομή στα ύστερα μνημονιακά χρόνια. Ενα δημοψήφισμα, που απελευθέρωσε δυνάμεις και αυτοματισμούς...
Δημοψηφίσματα, πυροτεχνήματα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας