Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ασφαιρα μυαλά

Οσοι στην Κρήτη ενδιαφέρονται για τα έθιμα, διδάσκονται χορούς, σκαρώνουν μαντινάδες και μαθαίνουν μουσικά όργανα...

EUROKINISSI

Ασφαιρα μυαλά

  • A-
  • A+

Σε όλη την Ελλάδα οι τρεις πιο δημοφιλείς προτροπές των γονιών στα έφηβα παιδιά τους ίσως να είναι: «πρόσεχε τα μηχανάκια», «μακριά από ναρκωτικά» και «όχι αλκοόλ». Στην Κρήτη, υπάρχει και μια τέταρτη: «όχι όπλα»! Τουλάχιστον από τους γονείς που έχουν τα λογικά τους και που είναι η συντριπτική πλειονότητα. Παρ’ όλα αυτά, σε κάποιες κλειστές κοινωνίες του νησιού, αρκετοί έφηβοι μεγαλώνουν με το όνειρο της απόκτησης κάποιου υπερσύγχρονου όπλου, που θεωρείται απαραίτητο αξεσουάρ και δείγμα ανδρισμού.

Μπαλοθιές σε γάμους, μπαλοθιές σε κηδείες (με πιο πρόσφατη περίπτωση την κηδεία του άτυχου Γιακουμάκη), μπαλοθιές σε γιορτές και πανηγύρια, μπαλοθιές σε επισκέψεις πολιτικών στο χωριό. Γεμάτα όπλα στα χέρια ανθρώπων που, στην καλύτερη περίπτωση, βρίσκονται σε έντονη συναισθηματική φόρτιση· στη χειρότερη, σε μέθη ή υπό την επήρεια ουσιών. Χέρια τρεμάμενα και επιπόλαια, ασταθή και ανεύθυνα. Χέρια εγκληματικά.

«Ετσι λέει το έθιμο, τι θες;», η πιο δημοφιλής απάντηση. Μπούρδες ξεγυρισμένες. Οσοι στην Κρήτη ενδιαφέρονται για τα έθιμα, διδάσκονται χορούς, σκαρώνουν μαντινάδες και μαθαίνουν μουσικά όργανα. Κρατούν τις διονυσιακές αποκριάτικες συνήθειες και άλλα, πολλά, πάμπολλα έθιμα από τη ζωντανή λαογραφία, που κινδυνεύουν να σβήσουν. Αυτοί που νοιάζονται πραγματικά για τα έθιμα, οι χιλιάδες (ευτυχώς) αληθινοί μερακλήδες, προσπαθούν να τα αναβιώνουν στην προσωπική τους ζωή ή μέσα από συλλόγους και να τα κρατούν άσβεστα. Να τα μεταλαμπαδεύουν στα παιδιά τους.

Οχι, δεν πρόκειται για το έθιμο. Το έθιμο, άλλωστε, άλλα επιτάσσει. Σπάνιζαν παλιότερα οι μπαλοθιές, σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Με όπλα απαρχαιωμένα, που άντε να βάραγαν μια-δυο φορές – άρα και πιο ακίνδυνα, αν μπορεί αυτό να ειπωθεί. Και τις έριχναν οι συνετοί, αυτοί που έχαιραν εμπιστοσύνης ότι δεν θα κάνουν «κουζουλάδα», και οπωσδήποτε μακριά πολύ από χώρους όπου συναθροιζόταν κόσμος. Αυτό που συμβαίνει σήμερα μόνο έθιμο δεν είναι. Αν ήταν για το έθιμο, θα έριχναν με άσφαιρα. Βολεύει ο ισχυρισμός του «εθίμου», απενοχοποιεί. Εξυπηρετεί το στρεβλό στερεότυπο του ανδρισμού που καλλιεργείται σε κάποιες κοινωνίες στην Κρήτη.

Κι αφού το επιχείρημα ότι η οπλοφορία και η οπλοχρησία αντιβαίνουν τον νόμο προφανώς δεν είναι αρκετό και γίνεται περίγελος, ας αναλογιστούμε κάποια στιγμή πως ο άντρας δεν χρειάζεται μεταλλικές προεκτάσεις για να επιβεβαιώνεται. Η απειλή της ζωής τού άλλου δεν είναι πράξη τιμής. Η ανευθυνότητα, η εγκληματική αμέλεια, ο αμετροεπής εγωισμός κι η προκλητική αδιαφορία δεν είναι σε κανένα λεξικό συνώνυμα της αντρειοσύνης.

Κάμποσοι οι αθώοι νεκροί κι οι τραυματίες, από σφαίρες αδέσποτες, κάμποσα τα γλέντια που μετατράπηκαν σε δράματα. Κι ακόμα περισσότερες οι περιπτώσεις που κάποιος τη γλίτωσε παρά τρίχα. Φταίχτες οι φυσικοί αυτουργοί, φταίχτες κι όλοι εμείς που αντί να σηκωθούμε και να φύγουμε από έναν χώρο όπου βγαίνει όπλο, αντί να κάνουμε αυτόν που βγάζει όπλο να νιώσει ανεπιθύμητος κι απορριπτέος κι όχι σπουδαίος και τρανός, καθόμαστε και χαζεύουμε, να φανούμε κι εμείς άντρες και γενναίοι. Και μετά μιλάμε για την κακιά την ώρα που μας βρήκε.

ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΚΟΥΓΙΟΥΜΟΥΤΖΗΣ
Η ανάμνηση
Είχαμε για μεζέ λίγο σταφύλι σουλτανίνα· έκοψα δυο τσαμπιά και τα πρόσφερα στους ξένους γονείς. Μ’ ευχαριστήσανε ξαφνιασμένοι κι έπειτα δώσανε το κέρασμα στα κοριτσάκια τους, που τσιμπολογήσανε με δίψα τις...
Η ανάμνηση
ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΚΟΥΓΙΟΥΜΟΥΤΖΗΣ
Στη γωνιά του
Καθισμένος στη συνηθισμένη γωνιά του στο καφενείο πάλι ο Θοδωρής. Κάθε που μεσημεριάζει, στο διάλειμμά του απ’ τις δουλειές, από χρόνια συνηθίζει να ξαποσταίνει πίνοντας το καφεδάκι του, να πάρει δύναμη να...
Στη γωνιά του
ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΚΟΥΓΙΟΥΜΟΥΤΖΗΣ
Το μαραφέτι
​Είπες πως θα με περιμένεις κάτω απ’ το στέγαστρο, στην άκρη του πεζοδρομίου, να μη σε χτυπά κι ο απρόσμενα ζωηρός ήλιος του πρωινού, ώσπου να πεταχτώ σε μια δουλίτσα, κι έπειτα θα συνεχίζαμε μαζί για τα...
Το μαραφέτι
ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΚΟΥΓΙΟΥΜΟΥΤΖΗΣ
Ανάληψη αισιοδοξίας
​Μερικές στερεότυπες συμβουλές που δεχόμασταν ως παιδιά από τους γονείς μας, μεγαλώνοντας καλό είναι ενίοτε να τις παραβιάζουμε. Οπως αυτό το «μη μιλάτε σε αγνώστους»· ορισμένες φορές, το να μιλήσεις σε...
Ανάληψη αισιοδοξίας
ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΚΟΥΓΙΟΥΜΟΥΤΖΗΣ
Πρώτο χαμόγελο
Είναι συγκλονιστικό θέαμα το πρώτο χαμόγελο ενός μωρού. Ανόθευτο κι αμόλυντο, αβίαστο κι αγνό, ανεπιτήδευτο και πηγαίο, σαν την παρθένα ψυχή του. Εκεί που μπεμπεκίζει κουνώντας μηχανικά τα χεροπόδαρά του κι...
Πρώτο χαμόγελο
ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΚΟΥΓΙΟΥΜΟΥΤΖΗΣ
Αναμονή
Αναμονή λίγο πριν από την τελευταία εξώθηση της μάνας καθώς γεννάει το παιδί της, να ακουστεί για πρώτη φορά στον κόσμο το κλάμα του νεογέννητου. Αναμονή των αγαπημένων προσώπων στη σκοτεινή αίθουσα της...
Αναμονή

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας