Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Επαρχία

Συνοικία της Αλεξάνδρειας- Ιούλιος 1947

AP Photo
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Επαρχία

  • A-
  • A+

«Η πόλις η διδάσκαλος, η πανελλήνια κορυφή, εις κάθε λόγο, εις κάθε τέχνη η πιο σοφή».

(Κ.Π. Καβάφης, Η Δόξα των Πτολεμαίων, στίχοι 8-9)

Ως πανελλήνια κορυφή έβλεπε την Αλεξάνδρεια ο Καβάφης. «Σ’ αυτήν προστρέχουν για φώτα οι Ελληνες απ’ την Πελοπόννησο, από την Σικελία, από την Κάτω Ιταλία, από τες Νήσους, απ’ την Μικρά Ασία, απ’ αλλού. Είναι όθεν η κορυφή -αλληγορικώς- του έθνους», επεξηγούσε ο ίδιος, σε πεζό του σχόλιο. Κορυφή στον λόγο και στην τέχνη, μα και σοφή· για φώτα, αν χρειαζόσουν, στην Αλεξάνδρεια έπρεπε να προστρέξεις.

Φάρος των ελληνικών γραμμάτων και του πολιτισμού υπήρξε ετούτη η μεγάλη πολιτεία. Αλλά και τόσες άλλες· η Σμύρνη κι η Κωνσταντινούπολη, η Τραπεζούντα κι η Οδησσός, με τις κοσμοπολίτικες κι εξωστρεφείς ελληνικές κοινότητες, έθρεφαν το μυροβόλο δέντρο του οικουμενικού ελληνισμού.

Πάμπολλες κορυφές, μεγάλες και μικρότερες, είχε ο ελληνισμός, γύρω τριγύρω στην Ανατολική Μεσόγειο· τόσες, όσες κι οι παροικίες του.

Με πνεύμα ελεύθερο κι ανήσυχο, φτιάχνανε δίκτυα κι ανοίγανε διαύλους, τροχίζανε τις τέχνες και τα γράμματα, οργώνανε και σπέρνανε κι ανθίζανε και καρπίζανε εμπόριο και λόγο, ανακατεμένοι με τους ανθρώπους, τους λαούς και τους πολιτισμούς του κόσμου.

Παίρνανε δάνεια κι επιρροές, τα σμιλεύανε μες στο πνευματικό τους εργαστήρι κι εκπέμπανε φως και δημιουργία. Με πνεύμα ευρύ κι αυτοπεποίθηση, δίχως φόβο απέναντι στο ξένο και στ’ αλλιώτικο· να παίρνουν οξυγόνο απ’ το ξένο και τ’ αλλιώτικο.

Μα ξάφνου γυρίσανε οι καιροί και σβήσανε οι φάροι. Μαζεύτηκαν οι Ελληνες της Οικουμένης, Πόντιοι και Σμυρνιοί, Κωνσταντινουπολίτες κι Αιγυπτιώτες, όλοι οι παλιοί κοσμοπολίτες σ’ αυτό εδώ το Αλωνάκι, με τις δικές του ξεπεσμένες μητροπόλεις, Αθήνα και Θεσσαλονίκη, Γιάννενα και Μεγάλο Κάστρο, ν’ ασφυκτιούνε μέσα στην εσωστρέφεια και τη μονομανία.

Δίχως ωσμώσεις και δίχως οικουμενικότητα, ξενόφοβοι μα και ξενομανείς, αμετροεπείς και ξιπασμένοι, ανασφαλείς και φοβικοί, ιδεοληπτικοί και διαρκώς εξαρτημένοι, να σφαλίζουνε τα μάτια τους στο φως και να κανιβαλίζονται μες στο σκοτάδι, ν’ απαξιώνουνε τους εαυτούς τους και να φορούν αταίριαστες προβιές, να πνίγονται μέσα σε ξένους δείκτες και κανόνες, να απαρνιούνται τον τρόπο τους τον ριζωμένο στον αιώνα, να κλείνουνε τ’ αυτιά στους Ποιητές τους και να δοξολογούν τους ιδιοτελείς και τους δημοκόπους.

Κι είναι απορίας άξιον πώς οι παλιοί κοσμοπολίτες από τις δοξασμένες μητροπόλεις της Ελλάδας του φωτός κατόρθωσαν να φτιάξουνε τούτην εδώ την παραπεταμένη επαρχία.

ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΚΟΥΓΙΟΥΜΟΥΤΖΗΣ
Το ολοζώντανο φάντασμα της Ιστορίας
Διαβάζοντας το κατατοπιστικό αφιέρωμα του Τάσου Κωστόπουλου για την επιχείρηση παλιννόστησης των Ποντίων του Καυκάσου με τη συμμετοχή του Νίκου Καζαντζάκη το 1919 ο νους μου ταξίδεψε στη φίλη μου τη Βιολέτα,...
Το ολοζώντανο φάντασμα της Ιστορίας
ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΚΟΥΓΙΟΥΜΟΥΤΖΗΣ
Η σκακιέρα
Στη γεωστρατηγική σκακιέρα υπάρχουνε λιγοστοί άτρωτοι βασιλείς, πύργοι κι αξιωματικοί, ενώ αντίθετα περισσεύουνε τα απλά πούλια. Αναλώσιμα και δίχως μεγάλη αξία για τους αντιμαχόμενους, χρησιμοποιούνται από...
Η σκακιέρα
ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΚΟΥΓΙΟΥΜΟΥΤΖΗΣ
Η τύφλωση της εμπάθειας
«Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας»· για οποιονδήποτε γνωρίζει στοιχειώδη σύνταξη, είναι σαφές πως το επίρρημα «πρώην» χαρακτηρίζει τον προσδιορισμό «Γιουγκοσλαβική». Ας μην πηγαίνουμε, λοιπόν,...
Η τύφλωση της εμπάθειας
ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΚΟΥΓΙΟΥΜΟΥΤΖΗΣ
Στη γωνιά του
Καθισμένος στη συνηθισμένη γωνιά του στο καφενείο πάλι ο Θοδωρής. Κάθε που μεσημεριάζει, στο διάλειμμά του απ’ τις δουλειές, από χρόνια συνηθίζει να ξαποσταίνει πίνοντας το καφεδάκι του, να πάρει δύναμη να...
Στη γωνιά του
ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΚΟΥΓΙΟΥΜΟΥΤΖΗΣ
«Πνίξτε τους»!
«Πνίξτε τους». Στην αρχή, ελάχιστοι τόλμησαν να το σκεφτούνε. Εδώ, άλλωστε, είναι Ευρώπη· έχουμε ιδεώδη κι αξίες εμείς στην Ευρώπη, έχουμε ουμανισμό, για ποιους μας περάσατε; Δεν βλέπετε πόσο συγκινηθήκαμε απ’...
«Πνίξτε τους»!
ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΚΟΥΓΙΟΥΜΟΥΤΖΗΣ
Της κινητής διαπραγμάτευσης
Ευτυχώς που υπάρχουνε και οι εταιρείες της τηλεφωνίας, μέσα στο σκότος των καιρών, και με κάνουνε να νιώθω ακόμη σημαντικός και υπολογίσιμος. Με διεκδικούνε λυσσαλέα, η καθεμιά για λογαριασμό της, και με...
Της κινητής διαπραγμάτευσης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας