Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η επανάσταση της ευγένειας
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η επανάσταση της ευγένειας

  • A-
  • A+

Κάπου εκεί γύρω στη δεκαετία του ’90 πρέπει να ήταν, όταν η αγένεια και η προσβολή μεταλλάχθηκαν από αρνητικές κι απορριπτέες συμπεριφορές σε κοινωνικό στάτους αποδεκτό, αν όχι υψηλά αξιολογημένο. Ολοι μας, λίγο-πολύ, έχουμε εμπειρίες συναναστροφών όπου η όποια συζήτηση εξελίχθηκε σε διαγωνισμό φαρμακερής ατάκας, με αποκλειστικό στόχο να πληγωθεί ή να προσβληθεί κάποιος, παρών ή απών.

Πολύ περισσότερο, έχουμε πέσει θύματα μειωτικής και άξεστης συμπεριφοράς από εντελώς αγνώστους ή –ακόμη χειρότερα– από ανθρώπους του περιβάλλοντός μας, δίχως την επούλωση μιας ειλικρινούς συγγνώμης.

Η μετάλλαξη αυτή δεν ήρθε τυχαία. Η ξιπασιά του εύκολου χρήματος και η ξεκούραστη κοινωνική ανέλιξη ανθρώπων δίχως ίχνος παιδείας και συγκρότησης μέσω των μηχανισμών της πολιτικής και οικονομικής διαπλοκής ανέσυραν στην επιφάνεια ως χαρίσματα τη χοντροκοπιά, την ημιμάθεια, την αλαζονεία και την έπαρση.

Ακολούθησε το νομιμοποιητικό lifestyle, που επένδυσε με χρυσόσκονη αυτή την καινούργια υποκουλτούρα· ευαγγελίστηκε την αποκαθήλωση, τάχα, του υποκριτικού καθωσπρεπισμού, ενώ στην πραγματικότητα κατόρθωσε να αλώσει κάθε ίχνος σεβασμού, μετριοπάθειας και ευγένειας, παρουσιάζοντάς τα ως χαρακτηριστικά των αδύναμων «ανθρωπάκων». Αλλωστε, στο μοντέλο του επιτυχημένου της εποχής εκείνης δεν υπήρχε χώρος για τέτοιους ανθρωπιστικούς ιδεαλισμούς.

Αίφνης, η προσβολή και η αγένεια θεωρήθηκαν δείγματα ισχύος και υψηλής ευφυΐας. Τα τηλεοπτικά μέσα πλημμύρισαν με ξιπασμένες περσόνες, οι οποίες λειτούργησαν ως πρότυπα· επηρμένοι παρουσιαστές εκπομπών, φωνακλάδες τηλεσχολιαστές κάθε λογής, αλαζονικοί χαρακτήρες σε τηλεοπτικές σειρές και χυδαίοι κωμικοί της συμφοράς έχτισαν καριέρες πάνω στην προσβολή και τη χοντροκοπιά.

Ακόμη και άνθρωποι ικανοί και ταλαντούχοι θυσίασαν την εξυπνάδα και τη συγκρότησή τους στον βωμό της αγένειας, με την ψευδαίσθηση πως είναι ένας βέβαιος τρόπος για να προκόψουνε.

Φυσικά το φαινόμενο επεκτάθηκε κι επηρέασε τις ανθρώπινες σχέσεις κάθε είδους: επαγγελματικές, διαπροσωπικές, οικογενειακές και λοιπά. Τα τελευταία χρόνια βρήκε νέο πεδίο εκτόνωσης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στις ηλεκτρονικές φόρμες σχολιασμού των ιστοσελίδων, όπου καθημερινά άγνωστοι μεταξύ τους άνθρωποι τσακώνονται ανταλλάσσοντας εξαιρετικά μειωτικούς χαρακτηρισμούς, μπερδεύοντας τη χυδαιολογία με τη διαφωνία και τη φωνασκία με τον διάλογο.

Ενδεχομένως το μέτρο και η ευγένεια να μπορούσαν να χαρακτηριστούν πράξεις επαναστατικές. Ανατρέπουν την αδιέξοδη πεπατημένη, ανοίγουν το δύσβατο μονοπάτι της συγκρότησης και της αυτοπραγμάτωσης, επιτρέπουν μια πιο ξεκάθαρη θέαση του κόσμου και μάλλον αποτελούν αναγκαίες προϋποθέσεις στο να αναγνωρίσουμε στ’ αλήθεια ποιος μας φταίει και ποιος όχι.

ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΚΟΥΓΙΟΥΜΟΥΤΖΗΣ
Προτροπή για χαρακίρι
«Αν είσαι με τους τάδε ή αν ψήφισες τους δείνα, διαγράψου μόνος σου απ’ τον τοίχο μου». Δίνουνε και παίρνουνε τέτοιας φύσης προτροπές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τελευταία. Αλλωστε από καιρό ανάψανε τα...
Προτροπή για χαρακίρι
ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΚΟΥΓΙΟΥΜΟΥΤΖΗΣ
Το μαραφέτι
​Είπες πως θα με περιμένεις κάτω απ’ το στέγαστρο, στην άκρη του πεζοδρομίου, να μη σε χτυπά κι ο απρόσμενα ζωηρός ήλιος του πρωινού, ώσπου να πεταχτώ σε μια δουλίτσα, κι έπειτα θα συνεχίζαμε μαζί για τα...
Το μαραφέτι
ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΚΟΥΓΙΟΥΜΟΥΤΖΗΣ
Βουτιά στην επικαιρότητα
Η επικαιρότητα σε τίτλους. Σήμερα αυτοί, αύριο κάποιοι άλλοι, μεθαύριο ενδεχομένως ξανά οι ίδιοι· άλλωστε η ζωή κάνει κύκλους. Εδώ και λίγες μέρες ρίχτηκα στον μύλο της επικαιρότητας ως σχολιαστής σε...
Βουτιά στην επικαιρότητα
ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΚΟΥΓΙΟΥΜΟΥΤΖΗΣ
Το δέντρο της φυλής
«Το 2060 θα είμαστε εφτά εκατομμύρια». Πλημμυρίζει κατά καιρούς το διαδίκτυο με σχετικές ειδήσεις· ιστοσελίδες και ιστολόγια τις αναπαράγουν αφειδώς και χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης τις κοινοποιούν...
Το δέντρο της φυλής
ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΚΟΥΓΙΟΥΜΟΥΤΖΗΣ
«Σεισμός!»
Παλιότερα, αν ήμασταν μόνοι μας την ώρα που η γη αποφάσιζε να ταρακουνηθεί, σπεύδαμε στο τηλέφωνο. «Τον άκουσες(1) τον σεισμό;» ρωτάγαμε συγγενείς και φίλους, όχι μονάχα αγωνιώντας για τη σωματική τους...
«Σεισμός!»
ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΚΟΥΓΙΟΥΜΟΥΤΖΗΣ
Καταπίνοντας λέξεις
Παρατηρώ ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας την ώρα που διαβάζουνε κάθε λογής κείμενα· από εφημερίδες και βιβλία μέχρι φυλλάδια κι ανακοινώσεις ή ηλεκτρονικά μηνύματα στον υπολογιστή και στο κινητό, όσοι...
Καταπίνοντας λέξεις

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας