• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    3°C 1.2°C / 4.2°C
    2 BF
    73%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    2°C -0.4°C / 3.8°C
    2 BF
    41%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    5°C 3.8°C / 5.0°C
    5 BF
    64%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    1°C 0.9°C / 0.9°C
    4 BF
    40%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    0°C -0.1°C / 1.3°C
    4 BF
    59%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    0°C -1.2°C / 0.4°C
    1 BF
    49%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    -5°C -4.6°C / -3.2°C
    2 BF
    42%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    2°C 1.8°C / 1.8°C
    2 BF
    71%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 5.5°C / 7.8°C
    4 BF
    58%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    3°C 1.8°C / 2.9°C
    3 BF
    75%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    6°C 6.2°C / 6.6°C
    5 BF
    61%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    2°C 2.3°C / 2.3°C
    6 BF
    52%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 7.1°C / 7.1°C
    5 BF
    57%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    0°C -0.1°C / 1.7°C
    2 BF
    51%
  • Λαμία
    Ήπιες χιονοπτώσεις
    2°C -0.5°C / 1.7°C
    1 BF
    86%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 8.8°C / 8.8°C
    3 BF
    43%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    2°C 1.1°C / 3.6°C
    0 BF
    90%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    3°C 2.7°C / 2.7°C
    2 BF
    45%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    0°C -0.3°C / 1.1°C
    2 BF
    50%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    -4°C -3.9°C / -3.9°C
    2 BF
    63%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το «μακρύ Σάββατο» του Τζορτζ Στάινερ

  • A-
  • A+

Τι σημαίνει να είσαι Εβραίος; Tι σημαίνει η Βαβέλ των γλωσσών και πώς επιτυγχάνεται η επικοινωνία ακόμα και στο πλαίσιο μιας και μόνης γλώσσας; Τι σημαίνει να γερνάς, αλλά να αντιστέκεσαι προσπαθώντας να κρατήσεις ζωντανό το μυαλό σου; Πώς επιχειρείς να εξηγήσεις την αντίφαση ανάμεσα στο να είναι κάποιος ένας σημαντικός φιλόσοφος, αλλά ηθικά ένα σκουλήκι; Τι σήμαναν για τον ανθρώπινο πολιτισμό διαχρονικά ο Σέξπιρ, ο Δαρβίνος, ο Μαρξ, ο Αϊνστάιν -ακόμα και ο Φρόιντ; Πώς συνέβαλαν η προφορική αφήγηση, η γραπτή ιστορία και, κυρίως, το βιβλίο στη διατήρηση και ανάπτυξη του πολιτισμού; Και, τέλος, πώς μπορεί κάποιος να προετοιμαστεί για το «μοιραίο», δηλαδή τον θάνατο;

Σ’ αυτά και σε άλλα τόσα ερωτήματα απαντά ο Τζορτζ Στάινερ στο βιβλίο του «Ενα μακρύ Σάββατο», από τις εκδόσεις Δώμα, σε εξαιρετική μετάφραση του Θάνου Σαμαρτζή. Πρόκειται για μια σειρά συνεντεύξεων που ο μεγάλος διανοούμενος δέχτηκε να δώσει (παρά τη δυσφορία του γι’ αυτές) στη Γαλλίδα δημοσιογράφο Λορ Αντλέρ, μεταξύ 2002 και 2014, δηλαδή μέχρι και έξι χρόνια πριν από τον θάνατό του, υπό την αιγίδα του ραδιοφωνικού σταθμού France Culture.

Ο Στάινερ –το έχουμε ξαναπεί– αποτελούσε έναν από τους τελευταίους καθολικούς διανοούμενους, ανθρώπους δηλαδή που έχουν εμπεδώσει και αφομοιώσει την κουλτούρα της εποχής τους και τη διαδρομή που οδήγησε έως εκεί. Ευρυμαθής, ηθικά προσανατολισμένος, σεμνός και, σε αρκετά σημεία, αυτοσαρκαζόμενος, δεν εννοεί να καταθέσει τα όπλα της κριτικής, γνωρίζοντας ότι μπορεί πλέον να είναι ο εαυτός του, καθώς το τέλος έχει αρχίσει να αχνοφαίνεται στον ορίζοντα.

Ο γερο-Στάινερ ξέρει να εκτιμήσει τη ζωή και όσα αυτή του χάρισε. Της είναι ευγνώμων. Λέει ότι έζησε σε εξαιρετικές πόλεις, είχε έναν καλό γάμο, απέκτησε παιδιά και εγγόνια και ευτύχησε να δει το όραμά του να γίνεται πραγματικότητα: δίδαξε επί πενήντα χρόνια στα μεγαλύτερα πανεπιστήμια και θεωρεί ότι ορισμένοι από τους φοιτητές του τον ξεπέρασαν. Ακόμα και σε αυτή τη φάση των γηρατειών, ευχαριστεί την τύχη του, γιατί μπορεί κάθε πρωί και κάνει μνημονικές και μεταφραστικές ασκήσεις, διατηρώντας τη διανοητική του υγεία. Λέει ότι φοβάται περισσότερο από οτιδήποτε άλλο το αλτσχάιμερ, καθώς τότε «δεν έχεις τον έλεγχο της μοίρας σου». Και για τον λόγο αυτόν τάσσεται αναφανδόν υπέρ της ευθανασίας.

Το βιβλίο, όμως, πετυχαίνει ένα διττό στόχο: Μας δείχνει αφενός την πορεία ενός φωτεινού άστρου, έστω και στη δύση του, ενώ ταυτόχρονα αποκαλύπτει και το τι θα μπορούσε να είναι η δημοσιογραφία. Γιατί η Λορ Αντλέρ αποτελεί το πρότυπο του δημοσιογράφου που έχει μελετήσει καλά το αντικείμενό του, που γνωρίζει σχεδόν τα πάντα γι’ αυτό και έχει τη διανοητική συγκρότηση που απαιτείται για να συνομιλήσει με ένα «ιερό τέρας», όπως ο Τζορτζ Στάινερ. Εύστοχες ερωτήσεις, με καλή γνώση της ιστορίας των ιδεών, ξέροντας ότι δεν είναι η ίδια μια ναρκισσευόμενη «σταρ», αλλά ο συνομιλητής της εκείνος που πρέπει να αναδειχτεί μέσω των συνεντεύξεων.

Οσο για τον τίτλο «Μακρύ Σάββατο», αφορά τη βιβλική αναφορά στην προσμονή για τη λύτρωση εν όψει της Κυριακής και της Ανάστασης και την εναλλαγή ελπίδας – απελπισίας για την έλευση του Μεσσία. Ο Στάινερ παραμένει, βέβαια, αμετανόητα άθεος, όμως δεν παύει να χρησιμοποιεί και τη Βίβλο με τον τρόπο που φέρνει παραδείγματα και από την Οδύσσεια και τον Ομηρο.

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Θαυμάζειν, απορείν και φιλοσοφείν
Υπάρχουν βιβλία στα οποία ο συγγραφέας σου προσφέρει τα καθαρά «ψήγματα χρυσού» που υπάρχουν στο διαχρονικό ποτάμι της ανθρώπινης σοφίας. Ενα από αυτά είναι το βιβλίο του Δημήτρη Χρ. Παπαθανασίου «Απορίες μιας...
Θαυμάζειν, απορείν και φιλοσοφείν
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Η Μαύρη Διεθνής, η ODESSA και οι ναζί
Υπάρχουν ορισμένα βιβλία τα οποία σε κάνουν να δεις με εντελώς άλλο μάτι τις μεταπολεμικές δεκαετίες. Ενα από αυτά είναι και το βιβλίο του ερευνητή Ιταλού δημοσιογράφου Φράνκο Φρακάσι
Η Μαύρη Διεθνής, η ODESSA και οι ναζί
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Τι γυρεύει ο Μαρξ στο «Ουφάδικο»;
Ενα σημαντικό κομμάτι της νεολαίας -και όχι μόνο- αφιερώνει μεγάλο μέρος του χρόνου του στα βιντεοπαιχνίδια και στο διαδικτυακό παίξιμο. Αυτό από μόνο του καθιστά το φαινόμενο άξιο προσοχής, ανάλυσης και...
Τι γυρεύει ο Μαρξ στο «Ουφάδικο»;
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Τα ζώα μιλούν και ας μην τα ακούμε
Το βιβλίο «Οι γλώσσες των ζώων» της Ολλανδής φιλοσόφου Εύα Μέιερ, δεν είναι ένα βιβλίο γενικά για τα ζώα, αλλά αποδεικνύει ότι τα ζώα μιλούν διάφορες γλώσσες και ότι εναπόκειται σε εμάς να τις «ακούσουμε».
Τα ζώα μιλούν και ας μην τα ακούμε
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Στον ιστό της αράχνης
Στο μυθιστόρημά του «Η λίγκα των ευγενών αγροίκων» ο Αχιλλέας Φακατσέλης περιγράφει τις μικρότητες, τους συμβιβασμούς και τα δίκτυα των πελατειακών σχέσεων που στήθηκαν από το κράτος των νικητών, δηλαδή της...
Στον ιστό της αράχνης
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Μπορούμε να αλλάξουμε δρόμο;
Τα 15 μαθήματα του κορονοϊού μέσα από το νέο βιβλίο του αιωνόβιου φιλοσόφου και κοινωνιολόγου Εντγκάρ Μορέν που κυκλοφόρησε πριν από λίγες ημέρες και στην Ελλάδα.
Μπορούμε να αλλάξουμε δρόμο;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας