• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 27.6°C / 30.7°C
    3 BF
    47%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 27.9°C / 31.0°C
    2 BF
    44%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    30°C 30.5°C / 31.0°C
    1 BF
    36%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 27.9°C / 27.9°C
    2 BF
    28%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 29.9°C / 30.7°C
    3 BF
    30%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 26.0°C / 28.7°C
    2 BF
    38%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 22.4°C / 25.4°C
    1 BF
    38%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.8°C / 26.8°C
    2 BF
    31%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 25.8°C / 27.7°C
    2 BF
    68%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.9°C / 27.9°C
    3 BF
    61%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.8°C / 27.7°C
    2 BF
    61%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 26.2°C / 27.7°C
    2 BF
    57%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 29.9°C / 29.9°C
    3 BF
    54%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 27.9°C / 28.4°C
    0 BF
    42%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    29°C 27.5°C / 29.4°C
    0 BF
    42%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 27.8°C / 28.2°C
    3 BF
    75%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 27.9°C / 30.0°C
    2 BF
    42%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 28.3°C / 28.3°C
    2 BF
    48%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.6°C / 30.7°C
    2 BF
    44%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.7°C / 25.7°C
    1 BF
    40%
ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΛΕΣΙΔΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Πολιτισμός, βαρβαρότητα και Αριστερά

  • A-
  • A+

«Οταν το νόημα της ζωής προβάλλεται στο μέλλον, πώς θα ζήσουν οι άνθρωποι που δεν μπορούν να φανταστούν πια το μέλλον;». Αυτό το «αθώο» και συνάμα προκλητικό ερώτημα που θέτει ο Βρετανός φιλόσοφος Τζον Γκρέι, στο βιβλίο του «Η σιωπή των ζώων» (εκδόσεις Οκτώ), συνοψίζει μάλλον και το δράμα της παγκόσμιας Αριστεράς. Παραλλαγμένος ο καβαφικός στίχος, «αυτό το μέλλον ήταν μια κάποια λύσις»! Στο καθεστώς που, με παραλλαγές, έχει επιβάλει παγκοσμίως ο νεοφιλελευθερισμός, συνήθης μοίρα είναι μια «εξαρθρωμένη ύπαρξη», όπως λέει χαρακτηριστικά ο Γκρέι. Θηριώδης φτώχεια, κραυγαλέες ανισότητες, αλλοτρίωση μέσω της τεχνολογίας, θρησκοληψία, κοινωνική καθυστέρηση, εθνικισμός, νεοναζισμός, τεράστια ποσότητα βλακείας.

Ομως, όπως δείχνει η Ιστορία, ο πολιτισμός πάντα συνυπάρχει με τη βαρβαρότητα. Αυτά τα δύο δεν είναι απολύτως διαχωρισμένα. Διαπλέκονται μεταξύ τους και υπάρχουν παράλληλα, τόσο χρονικά όσο, πιθανώς, και χωρικά. Ο μύθος που θέλει την επιστήμη και την τεχνολογία να αποτελούν τα ορθολογικά εργαλεία για τη συνεχή πρόοδο και ανάπτυξη (κυρίως ποσοτική) καταρρέει μπροστά στην ιστορική αλήθεια ότι η γνώση δεν μπορεί να μας σώσει από τον εαυτό μας. Ούτε καν η «υψηλή κουλτούρα». Παράδειγμα, η παγίδα στην οποία έπεσαν εκατοντάδες διανοούμενοι, καλλιτέχνες και συγγραφείς, οι οποίοι προσχώρησαν στον ναζισμό. Ο Στέφαν Τσβάιχ λέει ότι «η θεοποίηση της κουλτούρας» είναι αυτή που οδήγησε την ιντελιγκέντσια της Γερμανίας να υποτιμήσει τη σπουδαιότητα του Χίτλερ.

Η Αριστερά σήμερα, αντί να προωθεί τον αρχηγισμό, την οπαδοποίηση και τις ευκολίες του συρμού, θα πρέπει να ορθώσει ένα διανοητικό ανάστημα ανάλογο του παρελθόντος της. Αυτό απαιτεί συλλογική δουλειά, θεωρητική αναζήτηση και μαζικούς αγώνες πρωτίστως για το περιβάλλον και παράλληλα για τα δικαιώματα που αμφισβητεί και καταργεί βιαίως η νεοφιλελεύθερη προέλαση. Οφείλει να ταυτιστεί με τις αγωνίες, τις ανασφάλειες και τις προσδοκίες των λαϊκών στρωμάτων, όσο είναι ακόμα καιρός. Η μετάλλαξή της σε «δύναμη λογικής», άρα και εφεδρεία του συστήματος, αποστερεί την ελπίδα από εκείνους που τη χρειάζονται περισσότερο.

Αυτό που έχει να αποδείξει δεν είναι η τεχνοκρατική επάρκεια και η «κυβερνησιμότητα», αλλά η ικανότητά της να αφουγκράζεται αυτά που έρχονται. Οπως έλεγε ο Φιλόστρατος, ρήση που δανείστηκε ο Καβάφης στο ομώνυμο ποίημά του, «Θεοὶ μὲν γὰρ μελλόντων, ἂνθρωποι δὲ γιγνομένων, σοφοὶ δὲ προσιόντων αἰσθάνονται». Και τι ακριβώς είναι αυτό που έρχεται; Κατ’ αρχάς η κλιματική αλλαγή που καλπάζει, αλλάζοντας τα πάντα γύρω μας. Είναι ένας πραγματικός game changer. Αλλάζει όλους τους όρους του παιχνιδιού.

Η ίδια η δημοκρατία δεν θα είναι ποτέ η ίδια, από τη στιγμή που εκατομμύρια περιβαλλοντικών μεταναστών θα ξεχυθούν για να βρουν σωτηρία σε άλλα μέρη του πλανήτη. Τότε οι «δημοκρατίες» θα αναγκαστούν να πάρουν αυταρχικά μέτρα, τα οποία θα κάνουν να μοιάζει η σημερινή «μεταναστευτική κρίση» σαν παιδική χαρά. Οσο για τις οικονομίες; Αυτές θα αδυνατούν να αντέξουν το άγος των καταστροφών που θα επέλθουν, μπροστά στις οποίες η πανδημία του κορονοϊού θα θυμίζει «παλιές καλές μέρες».

Δεν καταστροφολογώ, αλλά η Αριστερά δείχνει σήμερα πιο υπνωτισμένη από ποτέ. Υπάρχει μια κατάσταση άρνησης που μοιάζει με αυτοχειριασμό. Κολακεύει αυτούς που δεν πρέπει στο όνομα μιας κακώς εννοούμενης πολυσυλλεκτικότητας και εγκαταλείπει αυτούς που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της. Είναι λίγοι βέβαια και δεν αθροίζουν εξουσία. Μπορείς όμως να στηριχτείς σε αυτούς σε δύσκολους καιρούς.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Αριστερά, μελαγχολία, θεωρία
Η απειλή της κλιματικής κατάρρευσης, η πανδημία και, σήμερα, ο πόλεμος και η πυρηνική απειλή δεν αποτελούν ιδανικές συνθήκες για την Αριστερά. Αντίθετα: οι μεγάλες κρίσεις έχουν δείξει ιστορικά ότι...
Αριστερά, μελαγχολία, θεωρία
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Νέες «περιφράξεις», νέες μπίζνες!
Στις μέρες μας, όπως αποδεικνύουν οι περισσότερες κυβερνήσεις και στην Ελλάδα η κυβέρνηση Μητσοτάκη, δίνονται τα πρωτεία στην αγορά σε σχέση με το κράτος και επομένως συντελείται μια διαδικασία...
Νέες «περιφράξεις», νέες μπίζνες!
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Δημοκρατία ή καπιταλισμός;
Η πλέον νεοφιλελεύθερη κυβέρνηση του τόπου μετά τη μεταπολίτευση «θα θέσει κανόνες στην αγορά», την ώρα που στην αγορά γίνεται πάρτι εις βάρος της κοινωνίας και των πολλών.
Δημοκρατία ή καπιταλισμός;
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Εχει μέλλον η Αριστερά;
Ο φασισμός, η Ακροδεξιά, ο μισογυνισμός, ο ρατσισμός και οι θεωρίες συνωμοσίας είναι πάντα εδώ. Και εάν η Αριστερά δεν πολεμήσει συνειδητά εναντίον τους, τότε απλώς αυτά θα επικρατήσουν.
Εχει μέλλον η Αριστερά;
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Αριστερά, Ακροδεξιά και τα δύο άκρα
Σήμερα οι θεωρίες των χρυσαυγιτών περί ανωτερότητας των Ελλήνων και οι σκληρές αντικομμουνιστικές τους θέσεις συμπίπτουν με την προσπάθεια να εγκαθιδρυθεί, μια αρνητική ταυτότητα.
Αριστερά, Ακροδεξιά και τα δύο άκρα
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
«Τελευταία αναγγελία»!
Στο ποίημά του «Λένε οι Τοίχοι/2», ο Εδουάρδο Γκαλεάνο γράφει για ένα σύνθημα που διάβασε σε τοίχο της Μπογκοτά. «Προλετάριοι όλων των χωρών, ενωθείτε!» kι από κάτω: «(τελευταία αναγγελία)»
«Τελευταία αναγγελία»!

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας