• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    32°C 30.2°C / 33.5°C
    5 BF
    16%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 31.0°C / 34.3°C
    3 BF
    45%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    36°C 34.9°C / 36.5°C
    3 BF
    25%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 31.9°C / 32.5°C
    3 BF
    35%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    32°C 31.9°C / 33.0°C
    4 BF
    27%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    33°C 33.2°C / 34.0°C
    1 BF
    39%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 29.5°C / 31.5°C
    0 BF
    30%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    34°C 33.5°C / 33.5°C
    2 BF
    19%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.8°C / 31.0°C
    5 BF
    56%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    31°C 30.1°C / 30.9°C
    4 BF
    40%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 25.5°C / 27.8°C
    5 BF
    57%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.9°C / 27.9°C
    4 BF
    51%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    34°C 33.9°C / 33.9°C
    3 BF
    38%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    34°C 31.8°C / 33.9°C
    3 BF
    29%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    32°C 30.5°C / 32.7°C
    3 BF
    27%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    30°C 29.8°C / 29.8°C
    4 BF
    54%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    31°C 30.8°C / 32.7°C
    4 BF
    12%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    30°C 29.3°C / 29.9°C
    2 BF
    40%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    34°C 29.5°C / 33.9°C
    3 BF
    34%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    32°C 31.9°C / 31.9°C
    0 BF
    41%
EUROKINISSI-ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το κρίσιμο διαδικαστικό «όριο» της άσκησης ποινικής δίωξης

  • A-
  • A+

Δεν ασχολούμεθα με το ζήτημα «εική και ως έτυχε», αλλά με αφορμή την τρέχουσα και εν εξελίξει επικαιρότητα, της οποίας ο νόμος για την ποινική ευθύνη των υπουργών αποτελεί σύνηθες και, ευλόγως, θελκτικό αντικείμενο ενασχόλησης.

Η «ποινική ευθύνη των υπουργών», άλλωστε, «κεντρίζει» αφ’ εαυτής το δημόσιο ενδιαφέρον και θα το διατηρούσε αδιάπτωτο μέχρι του πέρατος της σχετικής έρευνας, εάν την όλη διαδικασία διέτρεχαν και χαρακτήριζαν θεσμικής φύσης δικαστικά κριτήρια και μόνον.

Το τελευταίο τούτο, όμως, δεν συμβαίνει αρχήθεν, αλλά οψιγενώς και μόνον από και διά της απόφασης της Βουλής για άσκηση ποινικής δίωξης κατά υπουργού.

Εως τότε, όπως είναι γνωστό, καλούνται να επιτελέσουν και επιτελούν «δικαστικά» καθήκοντα πρόσωπα που δεν είναι δικαστικοί λειτουργοί, αλλά κομματικώς οριζόμενοι και κομματικώς ενταγμένοι βουλευτές και αντίστοιχες κομματικές πλειοψηφίες, γεγονός που, αναποφεύκτως, διαχέει έντονο σκεπτικισμό και στην κοινή γνώμη.

Το πέρας τής, κατά τούτο, «δικαστικής» κοινοβουλευτικής διαδικασίας συμπίπτει με τη συναφή ανάκτηση της κοινωνικής θεσμικής εμπιστοσύνης, της τόσο σημαντικής για τη λειτουργία και την ποιότητα της δημοκρατίας.

Βεβαίως, οι γενικεύσεις πλειστάκις είναι σφαλερές και οπωσδήποτε άδικες.

Το «ποτέ μη γενικεύεις χωρίς μια γκριμάτσα δυσπιστίας» σαφώς και δεν στερείται βασιμότητας.

Το «μεμονωμένο περιστατικό» δεν χαρακτηρίζει πάντοτε την όλη συναφή πραγματικότητα, χωρίς ωστόσο και να αποκλείεται «μεμονωμένα περιστατικά» να αποτελούν ειδικές συγκεκριμένες περιπτώσεις μιας γενικευμένης κατάστασης.

Εννοείται ότι της νομοθετικής αρμοδιότητας της Βουλής και του αντικειμένου της νομοθετικής λειτουργίας αυτής δεν εκφεύγει ο νόμος περί ποινικής ευθύνης των υπουργών.

Νομίμως τροποποιούνται, μεταρρυθμίζονται ή, ακόμη, αντικαθίστανται τόσον αυτός όσον και νομοθετήματα σχετιζόμενα αμέσως ή εμμέσως και συγκυριακώς με τις ρυθμίσεις του και τις δικονομικές διαδικασίες που αυτός «ανοίγει» και «δρομολογεί».

Ετσι, εκκρεμούσης δικονομικώς της αναγομένης στον νόμο περί ποινικής ευθύνης των υπουργών και γνωστής ως «υπόθεσης Novartis», καταργήθηκε με το άρθρο 183 του νόμου 4855/12-11-2021, υπό τον τίτλο «Τροποποιήσεις του Ποινικού Κώδικα, του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας και άλλες επείγουσες διατάξεις», η απαγόρευση παράστασης για την υποστήριξη της κατηγορίας ενώπιον του Ειδικού Δικαστηρίου, που διαχρονικώς προβλεπόταν και ίσχυε (άρθρο 15 παρ. 5 του νόμου 3126/2003 και άρθρο 19 παρ. 2 του προϊσχύσαντος για την ποινική υπουργική ευθύνη νόμου 2509/1997).

Το γεγονός προκάλεσε και αντίδραση και αρνητικό σχολιασμό, με τη διάταξη να χαρακτηρίζεται ως προϊόν πρόδηλης σκοπιμότητας και «φωτογραφική», μεταξύ άλλων (στην «υπόθεση Novartis» τα δυνάμενα να δηλώσουν παράσταση προς υποστήριξη της κατηγορίας πρόσωπα, κυριότατα πολιτικά, είναι πλείονα του ενός).

Ωστόσο, με μια τρίτη ματιά και στο πλαίσιο της αναγκαίας και επιβεβλημένης θεσμικής προσέγγισης και του αντιστοίχου (όχι άσκεφτου) θεσμικού σεβασμού, δεν μπορεί κανείς, περιοριζόμενος στο συγκεκριμένο ζήτημα και μόνον (αρκετά τα ερεθίσματα για επέκταση), να μην αναρωτηθεί:

Προς τι η απουσία, επί του θέματος, σχετικής μεταβατικής διάταξης, αναφορικά με τις εκκρεμείς και ευρισκόμενες ήδη εν εξελίξει στην ποινική προδικασία υποθέσεις και η μη προσφυγή του νομοθέτη στην πρακτική «σοφία» και την εγνωσμένη χρηστικότητα των διατάξεων αυτού του είδους;

Προς τι η μη άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του «εκτός αν άλλως ορίζεται», που υφίσταται, συντρέχει και παγίως αναγνωρίζεται ως προς την αμεσότητα της εφαρμογής ή μη των δικονομικών διατάξεων, όπως είναι και η διάταξη του άρθρου 183 του νόμου 4855/12-11-2021;

Βεβαίως, η διακριτική ευχέρεια ασκείται κατ’ οικεία, εκάστοτε, κρίση και αυτή, εν προκειμένω, ανήκε και ανήκει στον νομοθετούντα και μόνον, του οποίου ουδείς μπορεί και δικαιούται να είναι υποκατάστατος.

Σίγουρα, όμως, δεν εισφέρει θεσμικά η καλλιέργεια και δημιουργία, εκουσίως ή ακουσίως και ανεξαρτήτως βασιμότητας ή μη, πεποίθησης ή εντύπωσης, έστω, ότι μπορεί να καταβάλλεται, εμμέσως και διά της νομοθετικής λειτουργίας, προσπάθεια να υπερκερασθεί το τιθέμενο δικονομικό τερματικό «όριο» των «δικαστικών» αρμοδιοτήτων της Βουλής, με την «επέκταση» αυτών και της εν δυνάμει επιρροής τους και ενώπιον της τακτικής ποινικής Δικαιοσύνης.

Το υψηλό επίπεδο θεσμικής λειτουργίας που έχουμε επιτύχει ως συντεταγμένη πολιτεία πρέπει εμμόνως να διατηρείται ασκίαστο και να μην επιτρέπει, ούτε καν σε επίπεδο υποψίας και ενδεχομένου, σκέψεις περί του ότι «άλλα τα φαινόμενα και τα λεγόμενα, άλλα τα νοούμενα και τα βλεπόμενα».

Αποτελεί, προς την κατεύθυνση αυτή, όρο «εκ των ων ουκ άνευ» η εδραίωση κοινής πεποίθησης και ο εξοβελισμός κάθε αμφιβολίας, περί του ότι όλα όσα βλέπουμε, δεν είναι η σκιά που ρίχνουν αυτά που δεν βλέπουμε.

* Αντεισαγγελέας Α.Π. ε.τ.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Η δικογραφία για τον Α. Λοβέρδο... παράπεσε
Φαίνεται ότι οι δύο δικογραφίες για την υπόθεση του σκανδάλου Novartis που έφτασαν σχεδόν ταυτόχρονα στη Βουλή... μπέρδεψαν τα περισσότερα ΜΜΕ, με αποτέλεσμα να προλάβουν να δουν μόνο τη δικογραφία που...
Η δικογραφία για τον Α. Λοβέρδο... παράπεσε
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Ψεύδη και αστειότητες από τον κ. Λοβέρδο
Είναι απολύτως κατανοητή η δύσκολη θέση στην οποία βρίσκεται ο κ. Λοβέρδος αλλά όταν ξεκινάει κανείς την τοποθέτησή του με εμφανή ψέματα τότε τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα γι’ αυτόν απ’ ότι μπορεί να τα...
Ψεύδη και αστειότητες από τον κ. Λοβέρδο
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Ποιους να κρατήσει και ποιους να διώξει;
Ο κ. Μητσοτάκης είναι πολύ ενοχλημένος με τη χαμηλή απόδοση ορισμένων υπουργών και τον εμφανίζει αποφασισμένο να βγάλει κόκκινη κάρτα σε μερικούς. Ποιοι θα τη δουν;
Ποιους να κρατήσει και ποιους να διώξει;
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Εδώ σε θέλω κάβουρα!
Ο λόγος για τη Συμφωνία των Πρεσπών και για την ευρωπαϊκή οδηγία σχετικά με τους προστατευόμενους μάρτυρες.
Εδώ σε θέλω κάβουρα!
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Ο πατέρας είπε πως δεν το… «εκίνησε». Ο γιος;
Μας είπε ο πρωθυπουργός ότι στο ζήτημα του κ. Παπαγγελόπουλου συμπεριλήφθηκε παρεμπιπτόντως ο κ. Βαξεβάνης στο σχετικό πόρισμα. Μιλάμε για το πόρισμα της προανακριτικής, δηλαδή αυτό που συνέταξε η πλειοψηφία...
Ο πατέρας είπε πως δεν το… «εκίνησε». Ο γιος;
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Μια φαρσοκωμωδία σε συνέχειες
Η πρώτη πράξη της φαρσοκωμωδίας ολοκληρώθηκε. Η συμπολίτευση Ν.Δ.-ΚΙΝ.ΑΛΛ., με τη βοήθεια της Ελληνικής Λύσης, αποφάσισε τη σύσταση προανακριτικής επιτροπής για να διερευνήσει τη βασιμότητα των καταγγελιών τού...
Μια φαρσοκωμωδία σε συνέχειες

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας