• Αθήνα
    Χιονοπτώσεις
    1°C -0.4°C / 2.2°C
    2 BF
    91%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 1.9°C / 3.6°C
    3 BF
    35%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    5°C 4.3°C / 7.9°C
    4 BF
    40%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    0°C -1.4°C / -0.1°C
    4 BF
    34%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    1°C 0.7°C / 0.9°C
    5 BF
    34%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    2°C 1.0°C / 3.0°C
    3 BF
    45%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    -3°C -2.6°C / -1.6°C
    3 BF
    34%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 2.4°C / 5.6°C
    3 BF
    28%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    5°C 3.3°C / 7.0°C
    4 BF
    82%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    5°C 2.9°C / 4.9°C
    3 BF
    56%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    5°C 2.9°C / 5.7°C
    4 BF
    81%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    3°C 2.6°C / 2.6°C
    7 BF
    57%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 5.9°C / 5.9°C
    4 BF
    39%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    3°C -1.5°C / 2.9°C
    5 BF
    44%
  • Λαμία
    Χιονοπτώσεις
    0°C -1.5°C / 2.2°C
    3 BF
    69%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 7.7°C / 8.8°C
    0 BF
    38%
  • Χαλκίδα
    Ασθενής ομίχλη
    1°C -0.2°C / 2.4°C
    3 BF
    96%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 2.3°C / 3.2°C
    0 BF
    37%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    2°C 1.7°C / 3.7°C
    4 BF
    49%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    -2°C -2.2°C / -2.2°C
    3 BF
    45%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Πρωτοβουλία Πανεπιστήμιο 2030»: λοξώς δεξιά και ακραίως κεντρώα

  • A-
  • A+

Η πρωτοβουλία του Ιδρύματος Μποδοσάκη «Σχέδιο Δράσης για το Πανεπιστήμιο του 2030» που ανακοινώθηκε πρόσφατα προκαλεί ήδη έντονες αντιδράσεις. Είναι η πρώτη φορά που ένας κοινωφελής οργανισμός σπεύδει να καταθέσει ένα σχέδιο ριζικών αλλαγών στη δημόσια εκπαίδευση, πριν οι αρμόδιοι θεσμικοί παράγοντες, δηλαδή το υπουργείο Παιδείας ή η σύνοδος των πρυτάνεων, συγκεκριμενοποιήσουν τις θέσεις και τις προθέσεις τους. Αυτό είναι βέβαια απόλυτα θεμιτό. Πλην όμως, η εν λόγω πρωτοβουλία αποτελεί εκ των πραγμάτων μια πολιτική παρέμβαση - και ως τέτοια θα πρέπει να αντιμετωπιστεί.

Ο λόγος είναι προφανής. Πρώτον, όταν συζητείται το μέλλον του δημόσιου Πανεπιστημίου, ένα θέμα για το οποίο υπάρχουν αποκλίνουσες και πολιτικά φορτισμένες απόψεις, δεν μπορεί κανείς να ισχυριστεί ότι η συζήτηση γίνεται στο τεχνικό/διαχειριστικό επίπεδο. Δεύτερον, προς επίρρωσιν αυτής της εκτίμησης, το σχέδιο «Πανεπιστήμιο 2030» δεν το εισηγείται μια ομάδα πανεπιστημιακών που διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διοίκηση ελληνικών ή ξένων ΑΕΙ· το εισηγείται μια επιτροπή αρκετά μέλη της οποίας έχουν γίνει γνωστά στο πανελλήνιο μέσω των πολιτικών τους τοποθετήσεων και των ποικίλων σχολίων που δημοσιεύουν κατά καιρούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στα φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ.

Οταν λοιπόν ένας κοινωφελής οργανισμός (που υποθέτω ότι διεκδικεί την πολιτική αμεροληψία και το αυτόνομο στίγμα του) αναθέτει σε μια τέτοια «μονολιθική» ομάδα τη συγγραφή ενός σχεδίου αναμόρφωσης του ελληνικού Πανεπιστημίου, ο οργανισμός αυτός παίρνει σαφή θέση στα πολιτικά τεκταινόμενα και θα υποστεί αναπόφευκτα την αντίστοιχη κριτική.

Εν προκειμένω, η κριτική δεν είναι καθόλου περί διαγραμμάτων. Το Σχέδιο προτείνει έναν τρόπο επιλογής πανεπιστημιακής διοίκησης που δεν είναι αντιπροσωπευτικός, με πρόσχημα την ανεξαρτησία των οργάνων (πρύτανη, πρυτανικού συμβουλίου και κοσμητόρων) από τα πελατειακά δίκτυα. Πελατειακά δίκτυα όχι μόνο υπάρχουν, αλλά και κυριαρχούν στο Πανεπιστήμιο, όπως και σε ολόκληρο σχεδόν τον δημόσιο χώρο. Δεν διανοείται όμως κανείς να προτείνει ως θεραπεία αυτού του μεγάλου προβλήματος την επιλογή πολιτειακών ή αυτοδιοικητικών οργάνων μέσω μιας «search committee», που αξιολογεί βιογραφικά. Οταν εισάγεται μια τέτοια καινοφανής ιδέα από έναν κοινωφελή οργανισμό, δημιουργείται η εντύπωση ότι ο μεταρρυθμιστικός ζήλος του έχει υπερβεί τα εσκαμμένα. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο, η αιγίδα που προσέφερε στην πρωτοβουλία «Πανεπιστήμιο 2030» η Πρόεδρος της Δημοκρατίας αποτελεί σοβαρότατο ολίσθημα.

Ακόμα και αν παρακάμψουμε τις παραπάνω ενστάσεις, παραμένουν προς συζήτηση ορισμένα ζητήματα που πρέπει να εξεταστούν με κριτικό μάτι. Παραδείγματος χάριν, είναι η περίφημη «αυτονομία» του Πανεπιστημίου (η οποία, ας σημειωθεί, δεν προβλέπεται από το σημερινό Σύνταγμα) ο κύριος μοχλός ανάπτυξης των ΑΕΙ ή υπάρχει κάτι πολύ πιο «υλικό» (όπως η επαρκής και σταθερή χρηματοδότησή τους) που χρειάζεται να διευθετηθεί πριν αρχίσουν η ακατάσχετη ιδεόρροια και οι ασκήσεις επί χάρτου; Και κάτι άλλο: ποιο είναι άραγε το κύριο εμπόδιο στην ανανέωση του πανεπιστημιακού προσωπικού και την προσέλκυση επιστημόνων υψηλού κύρους στα ελληνικά ΑΕΙ; Είναι (μόνο) η μεροληψία των εκλεκτορικών σωμάτων υπέρ των εσωτερικών υποψηφίων και δεν είναι η έλλειψη νέων θέσεων και ουσιαστικών κινήτρων, όπως η καλή ποιότητα ζωής, οι προοπτικές επιστημονικής εξέλιξης και -γιατί όχι- ο ικανοποιητικός μισθός και οι ευκολίες που προσφέρονται στα νέα ζευγάρια;

Ολες οι απόψεις είναι σεβαστές. Το Σχέδιο περιέχει μια σειρά διαπιστώσεων με τις οποίες κανείς δύσκολα θα διαφωνήσει. Ωστόσο, το «διά ταύτα» στο οποίο καταλήγει το κείμενο δεν είναι η μόνη -ούτε η πιο πρόσφορη- λύση για τη διόρθωση των κακώς κειμένων. Ποιος δεν θα ήθελε να υπάρξει μια αλλαγή στην κουλτούρα και την περιρρέουσα ατμόσφαιρα που υπάρχει στα ελληνικά Πανεπιστήμια; Ομως αυτό δεν γίνεται με διοικητικά μέτρα και τεχνάσματα, όπως η ανάθεση της οικονομικής διαχείρισης και του στρατηγικού σχεδιασμού στα Συμβούλια Ιδρύματος. Εν τοιαύτη περιπτώσει, τι ρόλο θα έχει το συλλογικό όργανο που λέγεται Σύγκλητος;

Η προαγωγή της διεπιστημονικότητας, η αναβάθμιση των προγραμμάτων σπουδών, η εξωστρέφεια των ΑΕΙ και η ενίσχυση της φοιτητικής κινητικότητας δεν επιδέχονται «αφ’ υψηλού» λύσεις και προϋποθέτουν την ενεργό συμμετοχή όλης της ακαδημαϊκής κοινότητας. Αυτό λοιπόν που το Σχέδιο ονομάζει «αλλαγή κουλτούρας» μπορεί να προκύψει μόνο μέσα από μια πιο συνειδητή στάση των μελών του προσωπικού, μια στάση λιγότερο καιροσκοπική και πιο αυθεντικά ακαδημαϊκή από αυτή που υπάρχει σήμερα. Ο καταλύτης για να συμβεί κάτι τέτοιο είναι η διεύρυνση, όχι η συρρίκνωση, των δημοκρατικών θεσμών και η ουσιαστικοποίηση του ενδοπανεπιστημιακού διαλόγου. Αυτό είναι το πραγματικό επίδικο, για το οποίο, δυστυχώς, το Σχέδιο τηρεί σιγήν ιχθύος.

* καθηγητής Βιολογίας, αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Αναλγησία(;) με το Άσυλο Ανιάτων
Είναι παράξενο που τα ΜΜΕ ανακαλύπτουν ξαφνικά όλα αυτά τα ιδρύματα, ιδιωτικούς οργανισμούς με φιλανθρωπικό έργο και κάθε άλλη δομή που θυμάται τους εργαζόμενους και τους ασθενείς όταν την πνίγουν τα χρέη προς...
Αναλγησία(;) με το Άσυλο Ανιάτων
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Το αλάθητο της διαπλοκής
Μια ομάδα φοιτητών σε ένα εργαστήριο κάποιου ελληνικού ΑΕΙ θα μπορούσε να μελετήσει το περιεχόμενο όλων των ειδών των ΜΜΕ και να καταγράψει συγκεκριμένα πόσα ψέματα,  πόση τερατολογία, πόση πολιτική...
Το αλάθητο της διαπλοκής
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Ποια ελευθερία του Τύπου;
Το βλέπουμε παντού, το βλέπουμε και στην Ελλάδα. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη πληρώνει αδρά με τις λίστες Πέτσα, ώστε οι όμιλοι των ΜΜΕ να έχουν εχθρική στάση σε οτιδήποτε άπτεται των συμφερόντων της μεγάλης λαϊκής...
Ποια ελευθερία του Τύπου;
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Ποιος φταίει; Τρέχα γύρευε
Τι είδους επιτροπή ήταν αυτή που δεν εξέτασε τους δύο πιο βασικούς παράγοντες; Τι φοβήθηκε η πλειοψηφία; Μήπως ότι δεν θα κατάφερναν οι δύο υπουργοί να απαντήσουν στις ερωτήσεις των βουλευτών της...
Ποιος φταίει; Τρέχα γύρευε
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Μάννα εξ... ουρανού!
Πολύ βολικό για την κυβέρνηση και για όσους επιμένουν ότι πρέπει να δημιουργηθεί πανεπιστημιακή αστυνομία ήταν το επεισόδιο με τον ξυλοδαρμό καθηγητή της ΑΣΟΕΕ από μασκοφόρους την ώρα που παρέδιδε μάθημα.
Μάννα εξ... ουρανού!
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Η καμαρωτή άγνοια των σεναριογράφων
Ως γνωστόν, οι πρόωρες εκλογές και οι ανασχηματισμοί είναι πολύ δημοφιλή θέματα. Απασχολούν τα κόμματα, τους βουλευτές, τους πολιτευτές, τα μέσα ενημέρωσης και φυσικά το διαδίκτυο που παίζει τον ρόλο που στο...
Η καμαρωτή άγνοια των σεναριογράφων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας