Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Αντιφάσεις την περίοδο της πανδημίας
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αντιφάσεις την περίοδο της πανδημίας

  • A-
  • A+

Η πανδημία του κορονοϊού άλλαξε την κοινωνία με πολλούς τρόπους, κάποιοι από τους οποίους είναι απολύτως ορατοί, ενώ κάποιοι άλλοι θα χρειαστούν πολύ μεγαλύτερο διάστημα για να γίνουν αντιληπτοί από το κοινωνικό σώμα.

Σε μια πρόσφατη συνέντευξή της στον βρετανικό Γκάρντιαν (13/7/2020), η Καναδή συγγραφέας και ακτιβίστρια Ναόμι Κλάιν λέει ότι στην περίοδο της πανδημίας θριαμβεύει αυτό που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε Screen New Deal, δηλαδή ένα Νιου Ντιλ της Οθόνης. Η επικοινωνία μεταξύ μας, η ψυχαγωγία, αλλά και η διδασκαλία των παιδιών μας διαμεσολαβείται από την τεχνολογία, κάτι που μας αποξενώνει και μας απομακρύνει, καθώς διαλύονται οι κοινές μας εμπειρίες τόσο σε προσωπικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο.

Μια επιπλέον σημαντική συνέπεια αυτής της γενικευμένης κατάστασης «δικτύωσης» είναι ότι η καραντίνα λειτούργησε σαν ένα τεράστιο κοινωνικό πείραμα για τη μαζική παρακολούθηση και τη συλλογή προσωπικών δεδομένων. Ισως να μην έχει υπάρξει περίοδος στην πρόσφατη ιστορία του διαδικτύου που τόσες πολλές εκφάνσεις της προσωπικής μας ζωής να έγιναν «διαφανείς» για τους γίγαντες της τεχνολογίας.

Διασκέδαση, μόρφωση, γνωριμίες, κατανάλωση μπήκαν στο μικροσκόπιο των μεγα-εταιρειών που ζουν κυρίως από τη διαφήμιση και την πώληση προσωπικών δεδομένων, κάτι που είναι κοινό μυστικό. Η περίπτωση της Cambridge Analytica και ο ρόλος που έπαιξε στις αμερικανικές εκλογές του 2016 για τη συλλογή προσωπικών δεδομένων και τη δημιουργία στοχευμένων κοινών στα οποία το επιτελείο του Τραμπ «πούλησε» τα εξειδικευμένα μηνύματά του είναι χαρακτηριστική.

Παράλληλα, οι πωλήσεις κάθε είδους οθόνης (τηλεοράσεις, υπολογιστές, τάμπλετ κ.λπ.) έσπασαν όλα τα ρεκόρ, αφού οι οθόνες ήταν τα παράθυρά μας για τον «έξω κόσμο». Ηταν μια χρυσή ευκαιρία για τις εταιρείες τεχνολογίας να ξεστοκάρουν τα εμπορεύματα που λίμναζαν στις αποθήκες.

Η Κλάιν όμως, στην ίδια συνέντευξη, λέει και κάτι άλλο: Η αναγκαστική επιβράδυνση των ρυθμών μας λόγω του κορονοϊού και του χρόνου που περνούσαμε με τον εαυτό μας, σε αντίθεση με το κυνήγι της καθημερινότητας όταν είμαστε πλήρως ενεργοί επαγγελματικά, μας έκανε να νιώσουμε διάφορα πράγματα. Ενα απ’ αυτά ήταν η αλληλεξάρτησή μας στην κοινωνία και οι μεταξύ μας σχέσεις. Το ψωμί που αγοράζουμε από τον φούρνο κάποιος το φτιάχνει. Εάν αρρωστήσει, τι σημαίνει για μας; Οι γιατροί και οι νοσηλευτές πασχίζουν στα νοσοκομεία και πολλές φορές πεθαίνουν εν ώρα καθήκοντος. Ολα αυτά που αγγίζουμε καθημερινά κάποιος τα τοποθέτησε στο ράφι του σούπερ μάρκετ και πριν απ’ αυτόν κάποιος τα συσκεύασε ή τα παρήγαγε.

Αυτή η αίσθηση αλληλεξάρτησης οδήγησε και σε όλες αυτές τις κινητοποιήσεις αλληλεγγύης που είδαμε το ίδιο διάστημα. Από τη στήριξη των γιατρών μέχρι την εξέγερση που προκάλεσε η ψυχρή δολοφονία του Τζορτζ Φλόιντ, με τη συμμετοχή εκατομμυρίων λευκών στις διαδηλώσεις των μαύρων. «Πολυφυλετικές διαδηλώσεις υπό την ηγεσία των μαύρων», όπως τις ονομάζει η Κλάιν. Ενα φαινόμενο πρωτόγνωρο.

Βλέπουμε λοιπόν από τη μία φυγόκεντρες δυνάμεις με την κοινωνική αποστασιοποίηση και τη διαμεσολάβηση από την τεχνολογία και από την άλλη κεντρομόλες δυνάμεις με την αλληλεγγύη και την ενίσχυση του κοινωνικού δεσμού. Στο χέρι μας είναι από εδώ και πέρα να κάνουμε την επιλογή για το ποιες πρέπει να είναι κυρίαρχες το επόμενο διάστημα.

ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Αόρατοι εχθροί και ανεύθυνοι πολέμαρχοι
Η κατά Μακρόν «αόρατη απειλή», στην οποία ο Γάλλος πρόεδρος κήρυξε τον πόλεμο, έχει όνομα και διεύθυνση: είναι ο αρπακτικός καπιταλισμός στη φάση της άκρατης εμπορευματοποίησης και χρηματιστικοποίησης.
Αόρατοι εχθροί και ανεύθυνοι πολέμαρχοι
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Τα θανάσιμα διλήμματα του Λεβιάθαν
Tο παρεπόμενο θανάσιμο δίλημμα, μετά το «αυτοπροστασία ή καραντίνα», είναι το «να είμαστε εγκρατείς σήμερα ή να σας βάλουμε φόρους και λιτότητα αύριο;»
Τα θανάσιμα διλήμματα του Λεβιάθαν
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Η πανδημία του νεοφιλελευθερισμού
Οταν τα πράγματα δεν πάνε καλά και αυτό είναι ορατό διά γυμνού οφθαλμού, οι επιδέξιοι προπαγανδιστές και τα φιλικά μέσα ενημέρωσης δεν μπορούν να μεταμφιέσουν την πραγματικότητα. Δεν γίνεται το άδειο ποτήρι να...
Η πανδημία του νεοφιλελευθερισμού
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
ΗΠΑ: εικόνα του μέλλοντός μας;
Ενα κύμα ανορθολογισμού, συνωμοσιολογίας, θρησκοληψίας, ακροδεξιάς και ρατσιστικής ρητορικής σαρώνει τις ΗΠΑ και αργά αλλά σταθερά μεταδίδεται και στην Ευρώπη.
ΗΠΑ: εικόνα του μέλλοντός μας;
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Οι Μόριες που δεν θέλουμε να ξέρουμε
Δεν μπορεί να υπάρξει κανενός είδους ελευθερία εάν δεν αντιμετωπιστεί ανθρωπιστικά το προσφυγικό-μεταναστευτικό και εάν, ταυτόχρονα, δεν οδηγηθούν στον σκουπιδοτενεκέ της Ιστορίας οι ρατσιστές και ακροδεξιοί.
Οι Μόριες που δεν θέλουμε να ξέρουμε

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας