Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ωφελέειν ή μη βλάπτειν
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ωφελέειν ή μη βλάπτειν

  • A-
  • A+

Τα επιτεύγματα του ανθρώπινου εγκεφάλου είναι σίγουρα εντυπωσιακά και οι σύγχρονες νευροεπιστήμες δεν σταματούν να μας εκπλήσσουν για τις δυνατότητες που συνεχώς ανακαλύπτουν. Αυτό το μυστήριο και ταυτοχρόνως θαυμαστό όργανο που φωλιάζει μέσα στο κρανίο είναι το κέντρο των σκέψεων, των αισθήσεων, της συνείδησης και όλων εκείνων των μαγικών πραγμάτων που μας καθορίζουν στη ζωή.

Ο εγκέφαλος όμως δεν έχει μόνο τις μεγαλειώδεις του στιγμές, αφού πολλές φορές στο εσωτερικό του συμβαίνουν και φοβερά πράγματα, έστω και εάν αυτά έχουν ορισμένα πολύ εξωτικά ονόματα: επιφυσιοκύττωμα, γλοιοβλάστωμα, ανεύρυσμα, επενδύμωμα, έμφρακτο, μυελοβλάστωμα και άλλα πολλά, τα οποία παραπέμπουν σε πολύ σοβαρές ασθένειες, όπως οι καρκινικοί και θανατηφόροι όγκοι ή βλάβες που αφήνουν το μοιραίο αποτύπωμά τους σ’ ολόκληρη τη ζωή των ασθενών.

Το έξοχο βιβλίο «Ή μη βλάπτειν», με υπότιτλο «Ιστορίες για τη ζωή, τον θάνατο και τη χειρουργική εγκεφάλου» (εκδόσεις Οξύ), είναι η αυτοβιογραφία του κορυφαίου Βρετανού νευροχειρουργού εγκεφάλου, Χένρι Μαρς, τα τελευταία τριάντα χρόνια. Ο τίτλος προέρχεται από μια ρήση που φέρεται να ανήκει στον Ιπποκράτη και ολόκληρη είναι «Ωφελέειν ή μη βλάπτειν», δηλαδή σε ελεύθερη απόδοση «να κάνεις το καλό ή τουλάχιστον να μη βλάπτεις τους άλλους».

Ο Μαρς διαθέτει -μάλλον σπάνιο για γιατρό του είδους του- εξαιρετική συγγραφική φλέβα και έχει τον τρόπο να σε καθηλώνει κάνοντας μοναδικές περιγραφές των χειρουργικών του επεμβάσεων, τις οποίες μετατρέπει σε εικόνες που σε φέρνουν νοερά δίπλα του στο χειρουργείο σε στιγμές μεγάλης έντασης.

Λέει ότι την απόφαση να γίνει νευροχειρουργός την πήρε τυχαία, όταν νεαρός ειδικευόμενος γιατρός παρακολούθησε μια περίπλοκη εγχείρηση ανευρύσματος. «Μου φαινόταν ένα μυστήριο τόσο μεγάλο όσο τα αστέρια τη νύχτα και το σύμπαν γύρω μας. Η επέμβαση ήταν κομψή, περίτεχνη, επικίνδυνη και γεμάτη βαθιά νοήματα. Τι θα μπορούσε να είναι πιο εκλεπτυσμένο, αναρωτήθηκα, από το να είναι κανείς νευροχειρουργός;».

Αναμφίβολα τα καλύτερα σημεία του βιβλίου, πέρα από τις περιγραφές της ομαδικής δουλειάς στο χειρουργείο, αλλά και της μοναξιάς να είσαι εσύ εκείνος που χειρουργεί, είναι αυτά που αναφέρονται στα ηθικά διλήμματα του επαγγέλματος και στον τρόπο που αντιμετωπίζεις τις αποτυχίες σου. Αποτυχίες που πολλές φορές συνεπάγονται τον θάνατο του ασθενούς ή κάποια βαριά αναπηρία του.

Και εδώ ο Μαρς δείχνει απίστευτη ειλικρίνεια και καθαρότητα ψυχής που δύσκολα βρίσκουμε σε επαγγέλματα υψηλού κύρους. Αναφέρει κάπου ως μία από τις αιτίες του διαζυγίου του -πέρα από τις άπειρες ώρες εργασίας- την «αλαζονεία» που αρχίζει να αισθάνεται κάποιος όταν οι άλλοι άνθρωποι τον αντιμετωπίζουν σαν Μεσσία ή πραγματικό Θεό.

«Οι έρευνες της ψυχολογίας έχουν δείξει ότι ο πιο αξιόπιστος δρόμος για την προσωπική ευτυχία είναι να κάνεις τους άλλους ευτυχισμένους», λέει ο συγγραφέας, ορίζοντας ως στοίχημα για κάποιον σ’ αυτό το επάγγελμα το ότι «πρέπει να μάθεις να είσαι αντικειμενικός με αυτά που βλέπεις, αλλά να μη χάσεις την ανθρωπιά σου στην πορεία. Να βρεις την ισορροπία μεταξύ ελπίδας και ρεαλισμού».

Παράλληλα, το βιβλίο αποτελεί και μια «βιογραφία» του περίφημου NHS, του Εθνικού Συστήματος Υγείας της Βρετανίας, τις τελευταίες δεκαετίες, με όλο τον παραλογισμό των νεοφιλελεύθερων περικοπών, της γραφειοκρατίας, των πρωτοκόλλων και των διοικητικών αποφάσεων.

ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Η εξάρτησή μας από τα πράγματα
Στο βιβλίο του «Προς τα πού κατευθυνόμαστε; Η εξέλιξη των ανθρώπων και των πραγμάτων» ο Βρετανός αρχαιολόγος Ιαν Χόντερ αναπτύσσει μια θεωρία της σχέσης του ανθρώπου με τα πράγματα, η οποία μεταμόρφωσε...
Η εξάρτησή μας από τα πράγματα
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Μπορούν οι νεκροί να έχουν αναμνήσεις;
Στο βιβλίο της «Οι αναμνήσεις μιας νεκρής» η Χιλιανή Μαρία Λουίσα Μπομπάλ αναπλάθει το κοινωνικό περιβάλλον της δεκαετίας του 1930 περιγράφοντας την προσωπική της ιστορία. Με μία διαφορά: η πρωταγωνίστριά...
Μπορούν οι νεκροί να έχουν αναμνήσεις;
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Τα ζώα είναι ο ηθικός μας καθρέφτης
Υπάρχουν βιβλία που παρά τη μικρή τους έκταση έχουν τεράστια σημασία για την πληροφόρηση, την ενημέρωση, αλλά και τη γνώση. Ενα απ’ αυτά είναι και το βιβλίο «Τα ζώα και εμείς» της Ελλης Βιντιάδη.
Τα ζώα είναι ο ηθικός μας καθρέφτης
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Η τυραννία της ευτυχίας
Η ευτυχιοκρατία αποτελεί μετεξέλιξη του ρεύματος του New Age της δεκαετίας του 1970 και πετυχαίνει με ένα σμπάρο δυο τρυγόνια: και την αποχαύνωση του ατόμου, αλλά και την κοινωνική αδρανοποίησή του.
Η τυραννία της ευτυχίας
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Το κεραμίδι που κλαίει
Αύριο με την «Εφ.Συν. Σαββατοκύριακο» ένα βιβλίο με την ιστορία των στεγαστικών κρίσεων από το 1922 μέχρι σήμερα.
Το κεραμίδι που κλαίει
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Ενας γοητευτικός και περίπλοκος εικοστός αιώνας
Στο εξαίσιο βιβλίο του «Ο αιώνας των μεγάλων αλλαγών: κατανοώντας τις αντιφάσεις και τις προκλήσεις του 20ού αιώνα» (Μεταίχμιο), ο Τζον Χιγκς μας καλεί «να ταξιδέψουμε εγκαταλείποντας τους κύριους...
Ενας γοητευτικός και περίπλοκος εικοστός αιώνας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας