• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 18.6°C / 22.4°C
    1 BF
    55%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 13.1°C / 15.6°C
    2 BF
    74%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 18.0°C / 18.8°C
    3 BF
    87%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 16.4°C
    0 BF
    82%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    17°C 16.9°C / 18.0°C
    1 BF
    94%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 12.5°C / 15.9°C
    1 BF
    82%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 11.4°C / 13.5°C
    3 BF
    71%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 17.6°C / 18.5°C
    2 BF
    92%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    22°C 18.8°C / 23.8°C
    4 BF
    59%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 20.9°C / 20.9°C
    2 BF
    64%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 17.9°C / 19.4°C
    4 BF
    77%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 15.1°C / 19.6°C
    1 BF
    82%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 16.9°C
    0 BF
    94%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    15°C 14.5°C / 14.9°C
    0 BF
    82%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 14.5°C / 15.6°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.6°C / 23.8°C
    2 BF
    64%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 17.1°C / 22.7°C
    0 BF
    64%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 13.8°C / 17.3°C
    1 BF
    90%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 13.2°C / 15.7°C
    2 BF
    80%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.8°C / 11.8°C
    1 BF
    82%
AP Photo/Francois Mori
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αόρατοι εχθροί και ανεύθυνοι πολέμαρχοι

  • A-
  • A+

«Ετσι, λοιπόν, περνάμε από την εποχή που νομίζαμε ότι μπορούμε να ελέγξουμε το μέλλον της υγείας, εξουδετερώνοντας σιγά σιγά όλους τους παράγοντες των επιδημιών, των μολύνσεων και όλων των λοιμωδών νόσων, στην εποχή που μια τέτοια ελπίδα θεωρείται πλέον απατηλή». Ετσι περιέγραφε ήδη από το 1998 ο μεγάλος Γάλλος ιστορικός Μαρκ Φερό, στο βιβλίο του «Κοινωνίες άρρωστες από πρόοδο» (εκδόσεις Α. Λιβάνη), το τέλος των ψευδαισθήσεων του Διαφωτισμού ότι είναι δυνατόν η τεχνική και επιστημονική πρόοδος να θέσουν τέλος στην ασθένεια και να θριαμβεύσουν επιτέλους επί της φύσης.

Την εποχή εκείνη ήταν η μάστιγα του AIDS και η επανάκαμψη της φυματίωσης, που έθεταν κομβικά ερωτήματα σχετικά με ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Σήμερα η πανδημία του Covid-19 επαναφέρει αυτά τα υπαρξιακά για την κοινωνία ερωτήματα με έναν αδυσώπητο τρόπο.

Η επανεμφάνιση των επιδημιών, δηλαδή οι «έφοδοι της φύσης», μας θυμίζει τα όρια της επιστημονικής γνώσης και προόδου και, μαζί με την παγκοσμιοποίηση όχι μόνο της οικονομίας αλλά και της ιστορίας, θέτει και ζητήματα δημοκρατικής οργάνωσης της κοινωνίας.

Πρωτίστως η κρίση με τον κορονοϊό μάς υπενθυμίζει ότι οι καταστροφές -χρόνιες ή αιφνίδιες- εκδηλώνονται πάντα σε συστήματα αποδυναμωμένα, όπως τα συστήματα υγείας, τα οποία επί δεκαετίες αντιμετωπίστηκαν από τις περισσότερες κυβερνήσεις σαν αμιγώς εμπορικοί τομείς. Η παγκοσμιοποίηση με τη σημερινή της μορφή είναι ασύμβατη με τη δημόσια υγεία και δεν ευνοεί την απάντηση σε έκτακτες συνθήκες.

Ο φόβος μπροστά στο άγνωστο και η διασπορά του από τα κερδοσκοπικά και ελεγχόμενα ΜΜΕ υποκινεί παράλογες αντιδράσεις και διεγείρει αταβιστικά αντανακλαστικά. Η κατά Μακρόν «αόρατη απειλή», στην οποία ο Γάλλος πρόεδρος κήρυξε τον πόλεμο, έχει όνομα και διεύθυνση: είναι ο αρπακτικός καπιταλισμός στη φάση της άκρατης εμπορευματοποίησης και χρηματιστικοποίησης.

Αυτό είναι το σύστημα που ορισμένοι περιγράφουν ως έναν «VUCA κόσμο», ακρωνύμιο των λέξεων Volatile (ασταθής), Uncertain (αβέβαιος), Complex (περίπλοκος) και Ambiguous (ασαφής). Ενας κόσμος χωρίς σταθερές για την πλειονότητα των ανθρώπων, ρευστός, επικίνδυνος και ακατανόητος. Ενα μέρος όπου δυνητικά όλοι είναι εχθροί όλων και στο οποίο κυριαρχούν οι απρόσωποι θηρευτές: ανεργία, φτώχεια, πόλεμος, προσφυγιά, επιδημίες, κλιματική αλλαγή. Και απέναντί τους το θήραμα: ένας άνθρωπος μικρός, αδύναμος και κλεισμένος στο καβούκι του μεταφορικά και κυριολεκτικά.

Οι επιδημίες των τελευταίων χρόνων, όπως ο SARS ή ο Covid-19, είναι στην ουσία παρενέργειες μιας «ανάπτυξης» που αδιαφορεί για τη φύση και τη σχέση των ανθρώπων μαζί της. Το αποστειρωμένο περιβάλλον των δυτικών αγορών και των σούπερ μάρκετ βαδίζει χέρι χέρι με τις πρωτόγονες συνθήκες πώλησης και σφαγής άγριων ζώων σε υπαίθριες αγορές της Ανατολής, αναδεικνύοντας τη συνύπαρξη του «πολιτισμού» με τη «βαρβαρότητα» και της «ανάπτυξης» με την «υπανάπτυξη».

Η παγκοσμιοποίηση γίνεται σήμερα ο δίαυλος μέσα από τον οποίο περνούν ιοί, απειλές και κίνδυνοι, αναστρέφοντας έτσι την κατεύθυνσή της, αφού επιβάλλουν περιορισμούς, κλείσιμο συνόρων και εθνικές στρατηγικές. Το κόστος αυτής της ανεξέλεγκτης δίνης που επιταχύνθηκε από πολιτικές αποφάσεις για απορρύθμιση τείνει να βυθίσει τον κόσμο σε μολυσμένα νερά, με πρώτο θύμα τους αποκλεισμένους και τους μη προνομιούχους του συστήματος.

Το επικοινωνιακό μότο «μένουμε σπίτι» ίσως προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία να αναστοχαστούμε για την πρόοδο, την ανάπτυξη, την επιστήμη, την τεχνολογία και, κυρίως, για εμάς και τη φύση.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
«Τελευταία αναγγελία»!
Στο ποίημά του «Λένε οι Τοίχοι/2», ο Εδουάρδο Γκαλεάνο γράφει για ένα σύνθημα που διάβασε σε τοίχο της Μπογκοτά. «Προλετάριοι όλων των χωρών, ενωθείτε!» kι από κάτω: «(τελευταία αναγγελία)»
«Τελευταία αναγγελία»!
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Επιχειρηματίες εκ του ασφαλούς
Με αφορμή την παρούσα πανδημία του κορονοϊού μπορούμε να αντιληφθούμε το μέγεθος της ιδεοληψίας, αλλά και της μεροληψίας, που διακατέχει τις...
Επιχειρηματίες εκ του ασφαλούς
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Ολική αναισθησία
Είτε είμαστε φορείς είτε όχι, είτε νοσούμε είτε όχι, φαίνεται ότι ο COVID-19 έχει βαλθεί να νεκρώσει μία προς μία τις αισθήσεις μας. Οχι μόνο ως βιολογικός εισβολέας στα σώματά μας, αλλά και ως αόρατος...
Ολική αναισθησία
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Μπορούμε να αλλάξουμε δρόμο;
Τα 15 μαθήματα του κορονοϊού μέσα από το νέο βιβλίο του αιωνόβιου φιλοσόφου και κοινωνιολόγου Εντγκάρ Μορέν που κυκλοφόρησε πριν από λίγες ημέρες και στην Ελλάδα.
Μπορούμε να αλλάξουμε δρόμο;
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Να μην αγαπήσουμε τις αλυσίδες μας!
Η σημερινή πανδημία δίνει τη δυνατότητα στην κυβέρνηση περισσότερο από ποτέ να καλλιεργήσει τη νάρκωση και το αίσθημα της ανημποριάς σε βαθμό πρωτόγνωρο.
Να μην αγαπήσουμε τις αλυσίδες μας!
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Η Μόμο και ο κλέφτης κορονοϊός
Σήμερα τον χρόνο των ανθρώπων δεν τον κλέβουν κάποιοι «Γκρι κύριοι», αλλά ένας αόρατος κλέφτης με την κωδική ονομασία SARS-CoV-2 ή Covid-19, προφανώς λόγω της χρονιάς κατά την οποία εμφανίστηκε.
Η Μόμο και ο κλέφτης κορονοϊός

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας