Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η ταινία που αγαπιέται και διχάζει
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η ταινία που αγαπιέται και διχάζει

  • A-
  • A+
Το «Τζόκερ» του Τοντ Φίλιπς αποτελεί de facto κοινωνικό φαινόμενο που δίχασε τους κριτικούς και αγκαλιάστηκε από το κοινό παγκοσμίως, ενώ στην Ελλάδα οδεύει ολοταχώς στην κορυφή των πιο εμπορικών ταινιών της δεκαετίας.

Αριστούργημα ή υπερτιμημένη μετριότητα; Υμνος στην ατομική βία του καταπιεσμένου λευκού άντρα που σαλτάρει ή εύστοχο σχόλιο πάνω στις ταξικές ανισότητες και την κατάρρευση των δομών πρόνοιας; Κλείσιμο του ματιού στην εναλλακτική νεο-δεξιά (τη διαβόητη alt-right των ψηφοφόρων του Τραμπ) ή προειδοποίηση για τις χαοτικές βίαιες εξεγέρσεις που έρχονται;

Στιλιζαρισμένος φόρος τιμής στον «Ταξιτζή» και τον «Βασιλιά της Κωμωδίας» του Σκορσέζε ή σκηνοθετική τομή που απογειώνει τον διασημότερο υπερ-κακό των κόμικς σε οσκαρική σπουδή χαρακτήρα;

Ολα και τίποτα από τα παραπάνω, το «Τζόκερ» του Τοντ Φίλιπς αποτελεί ντε φάκτο κοινωνικό φαινόμενο που δίχασε τους κριτικούς και αγκαλιάστηκε από το κοινό παγκοσμίως - ενώ στην Ελλάδα οδεύει ολοταχώς στην κορυφή των πιο εμπορικών ταινιών της δεκαετίας.

Κάποιοι παρομοίασαν το «Τζόκερ» με το κινηματογραφικό ισοδύναμο του ψυχολογικού Τεστ Ρόρσαχ, όπου ο καθένας βλέπει ό,τι θέλει σε τυχαίες κηλίδες μελάνης. Αρκετοί αριστεροί, ανάμεσά τους ο τέως πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας και ριζοσπαστικά ΜΜΕ, όπως το αμερικανικό περιοδικό Jacobin, διέγνωσαν στο «Τζόκερ» στοιχεία κοινωνικής κριτικής στον νεοφιλελεύθερο ριγκανισμό και στον διάδοχό του, τον Τραμπ, τη βία των Λευκών Κολάρων της Γουόλ-Στριτ, την αλαζονεία των πλουτοκρατών-πολυεκατομμυριούχων του 1% που περιφρονούν ως «κλόουν» όσους «δεν τα κατάφεραν».

Πυλώνες του δημοσιογραφικού κατεστημένου και καταξιωμένοι κριτικοί (Guardian, NewYorker, Washington Post κ.ά.) ξίνισαν με το «Τζόκερ», ισοπεδώνοντάς το ως «ρηχό» και «σοβαροφανές». Δεν έλειψαν οι κατηγορίες ότι κολακεύει, δεν ερμηνεύει απλώς, την τυφλή βία των «μοναχικών σκοπευτών» που αρπάζουν ένα όπλο και όποιον πάρει ο χάρος.

Υπήρξαν δημοσιεύματα ότι το FBI προειδοποίησε τον στρατό να βρίσκεται σε επιφυλακή σε αίθουσες όπου προβάλλεται η ταινία, γιατί «υπάρχουν πληροφορίες για δράσεις incel εξτρεμιστών». Ως «incels» (involuntarily celibate - άγαμοι με το ζόρι) αυτοαποκαλούνται, νεαροί κυρίως, άντρες που διαπρέπουν σε ρητορική μίσους στο διαδίκτυο, με πρόσχημα τις ατυχίες τους με το άλλο φύλο.

Στην αντίπερα όχθη, φωτογραφίες με διαδηλωτές βαμμένους Τζόκερ στις μαζικές κινητοποιήσεις στον Λίβανο χρησιμοποιήθηκαν ως ένδειξη ότι ο κλόουν-εκδικητής αποτελεί ήδη πηγή έμπνευσης των απανταχού εξεγερμένων, όπως παλιότερα οι μάσκες του Γκάι Φοκς από το «V for Vendetta» ή πιο πρόσφατα του Νταλί-ληστή από το ισπανικό σίριαλ «Casa de Papel».

Τι ακριβώς είναι γεγονός, τι ψευδής είδηση και τι κόλπο του μάρκετινγκ στον αντεστραμμένο κόσμο του θεάματος, όπου «το αληθινό είναι μια στιγμή του ψεύδους», δύσκολα διασταυρώνεται.

Το σίγουρο είναι ότι η υπερπαραγωγή δημόσιου λόγου με αφορμή την ταινία συναγωνίζεται σε πληθωρικότητα τα εισιτήρια που έχει κόψει το «Τζόκερ», με περισσότερα από 700 εκατομμύρια δολάρια τζίρο παγκοσμίως (πέντε εκατομμύρια ευρώ στην Ελλάδα).

«Το Τζόκερ είναι ένας ελαττωματικός καθρέφτης, αλλά παρ’ όλα αυτά αντανακλά αρκετή πραγματικότητα για να αξίζει την προσοχή μας», καταλήγει ο αρθρογράφος του «Τhe Nation», του αρχαιότερου προοδευτικού περιοδικού των ΗΠΑ, σε μία μετριοπαθή κριτική για μια ταινία που η κοινωνική σκιά της μάλλον υπερβαίνει το καλλιτεχνικό μπόι της.

ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
12 Πίθηκοι: Ταινία αντίδοτο στον κορονοϊό
Αν για τους περισσότερους λειτουργεί ως αλληγορία για την καταστροφή του περιβάλλοντος και τις εγκληματικές παρενέργειες της τεχνο-επιστήμης, για μένα ήταν και παραμένει μια από τις πιο όμορφες ερωτικές...
12 Πίθηκοι: Ταινία αντίδοτο στον κορονοϊό
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Κι αν ο Ντάνιελ Μπλέικ έβρισκε δουλειά στην Uber;
Στην τελευταία ταινία του Κεν Λόουτς «Δυστυχώς απουσιάζατε», δεν συμβαίνει τίποτα απροσδόκητο. Για την ακρίβεια, συμβαίνουν όλα τα τετριμμένα απροσδόκητα: ανεξόφλητα δάνεια, καθυστερημένες δόσεις, απλήρωτοι...
Κι αν ο Ντάνιελ Μπλέικ έβρισκε δουλειά στην Uber;
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Κι όμως μιλούσαν ιταλικά
Στέκονταν μπροστά σε βουνά σκουπιδιών, πάρκαραν όπου να 'ναι τα αυτοκίνητά τους, ο μανάβης καλούσε την αστυνομία αν κάποιος εμπόδιζε την πρόσβαση στον παράνομο πάγκο του, οι δημοτικοί υπάλληλοι ήταν αραγμένοι...
Κι όμως μιλούσαν ιταλικά
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Μικρές ερωτικές ιστορίες
Η τέχνη ύμνησε πολλές «μεγάλες» ερωτικές ιστορίες, με πασίγνωστους ήρωες, που συγκίνησαν και θα συγκινούν πάντα. Υπάρχουν όμως και «μικρές» ερωτικές ιστορίες, με άγνωστους πρωταγωνιστές, στις οποίες έτρεφα...
Μικρές ερωτικές ιστορίες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο Χίτσκοκ και ο κορονοϊός
Μια ταινία που θα πρότεινα γι’ αυτές τις μέρες του εγκλεισμού είναι ο «Σιωπηλός μάρτυς». Σήμερα η θέα από τα δικά μας πίσω ή μπροστινά παράθυρα δεν είναι τόσο ενδιαφέρουσα όπως στην αριστουργηματική ταινία του...
Ο Χίτσκοκ και ο κορονοϊός
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Κορονοσκουπίδια
Ούτε ένα, ουτε δύο, ούτε τρία. Πάνω από δέκα χρησιμοποιημένα πλαστικά γάντια και τουλάχιστον τέσσερις χειρουργικές μάσκες, πεταμένες νωχελικά στο δρόμο, σπαρμένες στην άσφαλτο και στα πεζοδρόμια.
Κορονοσκουπίδια

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας