Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η ταινία που αγαπιέται και διχάζει
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η ταινία που αγαπιέται και διχάζει

  • A-
  • A+
Το «Τζόκερ» του Τοντ Φίλιπς αποτελεί de facto κοινωνικό φαινόμενο που δίχασε τους κριτικούς και αγκαλιάστηκε από το κοινό παγκοσμίως, ενώ στην Ελλάδα οδεύει ολοταχώς στην κορυφή των πιο εμπορικών ταινιών της δεκαετίας.

Αριστούργημα ή υπερτιμημένη μετριότητα; Υμνος στην ατομική βία του καταπιεσμένου λευκού άντρα που σαλτάρει ή εύστοχο σχόλιο πάνω στις ταξικές ανισότητες και την κατάρρευση των δομών πρόνοιας; Κλείσιμο του ματιού στην εναλλακτική νεο-δεξιά (τη διαβόητη alt-right των ψηφοφόρων του Τραμπ) ή προειδοποίηση για τις χαοτικές βίαιες εξεγέρσεις που έρχονται;

Στιλιζαρισμένος φόρος τιμής στον «Ταξιτζή» και τον «Βασιλιά της Κωμωδίας» του Σκορσέζε ή σκηνοθετική τομή που απογειώνει τον διασημότερο υπερ-κακό των κόμικς σε οσκαρική σπουδή χαρακτήρα;

Ολα και τίποτα από τα παραπάνω, το «Τζόκερ» του Τοντ Φίλιπς αποτελεί ντε φάκτο κοινωνικό φαινόμενο που δίχασε τους κριτικούς και αγκαλιάστηκε από το κοινό παγκοσμίως - ενώ στην Ελλάδα οδεύει ολοταχώς στην κορυφή των πιο εμπορικών ταινιών της δεκαετίας.

Κάποιοι παρομοίασαν το «Τζόκερ» με το κινηματογραφικό ισοδύναμο του ψυχολογικού Τεστ Ρόρσαχ, όπου ο καθένας βλέπει ό,τι θέλει σε τυχαίες κηλίδες μελάνης. Αρκετοί αριστεροί, ανάμεσά τους ο τέως πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας και ριζοσπαστικά ΜΜΕ, όπως το αμερικανικό περιοδικό Jacobin, διέγνωσαν στο «Τζόκερ» στοιχεία κοινωνικής κριτικής στον νεοφιλελεύθερο ριγκανισμό και στον διάδοχό του, τον Τραμπ, τη βία των Λευκών Κολάρων της Γουόλ-Στριτ, την αλαζονεία των πλουτοκρατών-πολυεκατομμυριούχων του 1% που περιφρονούν ως «κλόουν» όσους «δεν τα κατάφεραν».

Πυλώνες του δημοσιογραφικού κατεστημένου και καταξιωμένοι κριτικοί (Guardian, NewYorker, Washington Post κ.ά.) ξίνισαν με το «Τζόκερ», ισοπεδώνοντάς το ως «ρηχό» και «σοβαροφανές». Δεν έλειψαν οι κατηγορίες ότι κολακεύει, δεν ερμηνεύει απλώς, την τυφλή βία των «μοναχικών σκοπευτών» που αρπάζουν ένα όπλο και όποιον πάρει ο χάρος.

Υπήρξαν δημοσιεύματα ότι το FBI προειδοποίησε τον στρατό να βρίσκεται σε επιφυλακή σε αίθουσες όπου προβάλλεται η ταινία, γιατί «υπάρχουν πληροφορίες για δράσεις incel εξτρεμιστών». Ως «incels» (involuntarily celibate - άγαμοι με το ζόρι) αυτοαποκαλούνται, νεαροί κυρίως, άντρες που διαπρέπουν σε ρητορική μίσους στο διαδίκτυο, με πρόσχημα τις ατυχίες τους με το άλλο φύλο.

Στην αντίπερα όχθη, φωτογραφίες με διαδηλωτές βαμμένους Τζόκερ στις μαζικές κινητοποιήσεις στον Λίβανο χρησιμοποιήθηκαν ως ένδειξη ότι ο κλόουν-εκδικητής αποτελεί ήδη πηγή έμπνευσης των απανταχού εξεγερμένων, όπως παλιότερα οι μάσκες του Γκάι Φοκς από το «V for Vendetta» ή πιο πρόσφατα του Νταλί-ληστή από το ισπανικό σίριαλ «Casa de Papel».

Τι ακριβώς είναι γεγονός, τι ψευδής είδηση και τι κόλπο του μάρκετινγκ στον αντεστραμμένο κόσμο του θεάματος, όπου «το αληθινό είναι μια στιγμή του ψεύδους», δύσκολα διασταυρώνεται.

Το σίγουρο είναι ότι η υπερπαραγωγή δημόσιου λόγου με αφορμή την ταινία συναγωνίζεται σε πληθωρικότητα τα εισιτήρια που έχει κόψει το «Τζόκερ», με περισσότερα από 700 εκατομμύρια δολάρια τζίρο παγκοσμίως (πέντε εκατομμύρια ευρώ στην Ελλάδα).

«Το Τζόκερ είναι ένας ελαττωματικός καθρέφτης, αλλά παρ’ όλα αυτά αντανακλά αρκετή πραγματικότητα για να αξίζει την προσοχή μας», καταλήγει ο αρθρογράφος του «Τhe Nation», του αρχαιότερου προοδευτικού περιοδικού των ΗΠΑ, σε μία μετριοπαθή κριτική για μια ταινία που η κοινωνική σκιά της μάλλον υπερβαίνει το καλλιτεχνικό μπόι της.

ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Κι όμως μιλούσαν ιταλικά
Στέκονταν μπροστά σε βουνά σκουπιδιών, πάρκαραν όπου να 'ναι τα αυτοκίνητά τους, ο μανάβης καλούσε την αστυνομία αν κάποιος εμπόδιζε την πρόσβαση στον παράνομο πάγκο του, οι δημοτικοί υπάλληλοι ήταν αραγμένοι...
Κι όμως μιλούσαν ιταλικά
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Τζόκερ»
Χρειάστηκαν αιώνες για να καταλάβουμε ότι κάθε ψυχικά άρρωστος δεν είναι και επικίνδυνος, ότι οι εχέφρονες από τους αρρώστους δεν διαχωρίζονται πάντα με σίγουρες γραμμές, ότι τα εγκλήματα των «λογικών» είναι...
«Τζόκερ»
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Κινηματογραφικό ξεμασκάρεμα
Ο Χατζιδάκις σχολίαζε αρχές δεκαετίας του 1960: «Η Αμερική απέκτησε το αληθινό της πρόσωπο. Αντιδραστικότης, εθνικισμός, νοικοκυροσύνη». Δεν μπορούσε να τα έχει πει καλύτερα. Για τότε και για τώρα. Και όχι...
Κινηματογραφικό ξεμασκάρεμα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο Τζόκερ και ο Γιάνης
Ο «Τζόκερ» είναι, χωρίς αμφιβολία, μια εκπληκτική ταινία. Κινηματογράφος πολύ υψηλών προδιαγραφών και μια πολιτική ματιά, συνεκτική και εξαιρετικά ενδιαφέρουσα.
Ο Τζόκερ και ο Γιάνης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σκηνή ελπίδας στο πετροκάραβο;
12.10.2019: Σαββατόβραδο σε κινηματογράφο της γειτονιάς μας, μαζί με άλλους τριάντα πέντε, περίπου της ίδιας ηλικίας στην πλειονότητά τους, παρακολουθούμε την ταινία του Κ. Γαβρά «Ενήλικοι στο δωμάτιο».
Σκηνή ελπίδας στο πετροκάραβο;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Joker
Τον κανόνα της πολιτικής του εκφοβισμού είχε ενστερνιστεί ο Ιταλός πολιτικός θεωρητικός της Αναγέννησης, Νικολό Μακιαβέλι, γράφοντας πως «πρέπει να σημειωθεί ότι όταν ο νέος κυβερνήτης καταλαμβάνει την εξουσία...
Joker

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας