Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η βόμβα

Η Σουηδική Ακαδημία έδωσε το Νόμπελ Λογοτεχνίας στον Μπομπ Ντίλαν

AP Photo/Matt Sayles, File

Η βόμβα

  • A-
  • A+

Ανάμεσα στις τόσες καθημερινές βόμβες που σκοτεινιάζουν τον κόσμο, βόμβες που σκορπίζουν τον τρόμο, τη δυστυχία και συχνά τον θάνατο, να που έσκασε και μια βόμβα ανατρεπτική και ρηξικέλευθη που έφερε χαμόγελα, συγκίνηση και έναν αέρα σαρωτικό: η Σουηδική Ακαδημία έδωσε το Νόμπελ Λογοτεχνίας στον Μπομπ Ντίλαν.

Ο Ντίλαν φυσικά, στη μακρά παρουσία του στη σκηνή, έχει κερδίσει την αγάπη και την αναγνώριση του κόσμου, των συναδέλφων του μουσικών και τραγουδοποιών, ακόμα και πιο επίσημων φορέων: ανάμεσα στα άλλα έχει βραβευτεί από την αμερικανική κυβέρνηση, που του είχε απονείμει το «Μετάλλιο Ελευθερίας», για την επιρροή που άσκησε με τη μουσική του στα κινήματα για τα πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα.

Αλήθεια είναι ότι άσκησε επιρροή στα κινήματα. Ακόμα κι όταν αποφάσισε (και δήλωσε) ότι δεν θέλει να είναι «πολιτικός» αλλά να κάνει μουσική, συνέχισε να ασκεί επιρροή, να συγκινεί και να συναρπάζει τους νέους ανθρώπους αλλά και να κατευθύνει κινήματα για περισσότερο από πενήντα χρόνια.

Κι ούτε πειράζει που (το 2012) βραβεύτηκε από την κυβέρνηση, γιατί το βραβείο τού το έδωσε ο πρόεδρος Ομπάμα, όταν ακόμα συμβόλιζε τη λαχτάρα για αλλαγή και ενσάρκωνε την ελπίδα για τους Αμερικανούς δεύτερης κατηγορίας: φτωχούς, έγχρωμους, αλλόθρησκους, γυναίκες…

Ομως τι έπαθε η Σουηδική Ακαδημία και έδωσε το βραβείο Νόμπελ στον Ντίλαν; Πρόκειται στ’ αλήθεια για τη μεγαλύτερη τιμητική διάκριση σε παγκόσμιο επίπεδο, ένα βραβείο που αναγνωρίζει τόσο την ποιότητα του λογοτεχνικού έργου όσο και τον αντίκτυπό του στον κόσμο.

Ξέρουμε ότι η Σουηδική Ακαδημία μελετάει προσεκτικά τις λογοτεχνικές αρετές, ενώ ταυτόχρονα συγκινείται με τους απανταχού κατατρεγμένους και ευχαρίστως δίνει το πολύτιμο βραβείο σε λογοτέχνες που ασχολούνται με τέτοια θέματα.

Ομως στον Ντίλαν; Ο Ντίλαν είναι ροκ, τον αγαπάνε οι νέοι, ξεσηκώνει τους κινηματίες. Και, κυρίως, είναι τραγουδοποιός. Εγραψε στίχους για τραγούδια. Από πότε η Ακαδημία θεωρεί τους στίχους ποίηση;

Ισως από την Πέμπτη 13 Οκτωβρίου του 2016, όταν η Ακαδημία αποφάσισε να προχωρήσει στην ανατροπή αυτού του βαριού κλίματος σοβαροφάνειας που έχει εγκατασταθεί ανάμεσα στις τέχνες, βάζοντας παλιομοδίτικα ακαδημαϊκά κριτήρια για να τις ξεχωρίζουμε. Για τον κόσμο, για τους πολλούς, ασφαλώς και είναι ποίηση οι στίχοι των τραγουδιών, και μάλιστα μαζί με τη μουσική τους.

Η ποίηση από την αρχή της Ιστορίας τραγουδιέται, γι’ αυτό άλλωστε έχει έναν εσωτερικό ρυθμό που εύκολα εξωτερικεύεται: φτάνει στον αναγνώστη, φτάνει κυρίως στον ακροατή, γιατί η ποίηση διαβάζεται μεγαλόφωνα και, κατά προτίμηση, με συνοδεία μουσικής.

Η ποίηση είναι τραγούδι –οι άνθρωποι το ξέρουν αυτό από πάντα, και είναι μεγάλη χαρά και ανακούφιση ότι το έμαθαν ή τέλος πάντων το παραδέχτηκαν και οι ακαδημαϊκοί.

Ο Ντίλαν βραβεύτηκε επειδή «δημιούργησε νέες ποιητικές εκφράσεις στο πλαίσιο της σπουδαίας παράδοσης του αμερικανικού τραγουδιού» και αυτό είναι αλήθεια. Αλλαξε τους κανόνες, συνδύασε τις φόρμες, διαμόρφωσε καινούργιες, με τη μουσική και τους στίχους.

Αλήθεια είναι επίσης ότι με τις λέξεις έκανε ανέμους να φυσάνε και παρέσυρε πολλούς να σκεφτούν έξω από το κουτί, να δουν πέρα από τη μύτη τους ή όπως λέει και ο ίδιος (σε μετάφραση Γ. Ι. Μπαμπασάκη)

Παραδεχθείτε/ Πως γύρω σας φουσκώνουν τα νερά/ Θα σας μουσκέψουν ώς το κόκαλο, για τα καλά/ Κι αν θαρρείτε/ Πως αξίζει να σωθείτε/ Να κολυμπάτε αρχίστε τώρα/ Αλλιώς σαν πέτρες θα βυθιστείτε / Ναι, τα νερά μανιάζουν/ Οι καιροί αλλάζουν

Εκπληκτοι και ευχαριστημένοι οι δημοσιογράφοι ζήτησαν από τη μόνιμη γραμματέα της Σουηδικής Ακαδημίας να τους πει λεπτομέρειες για την επιλογή του φετινού Νόμπελ.

Λίγο μπερδεύτηκε, τα μάσησε εκείνη, κι άρχισε να μιλάει για τον Ομηρο και τη Σαπφώ, όμως γρήγορα παρασύρθηκε από τον γενικότερο ενθουσιασμό, άφησε το αυστηρό της ύφος και είπε χαμογελώντας: «Ναι, οι καιροί αλλάζουν».

ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Μπομπ Ντίλαν: γιατί τώρα;
Αν πριν από λίγα χρόνια διαβάζαμε μια είδηση με τίτλο «Καλύτερα που δεν πήραμε το Νόμπελ», συνοδευόμενη από τη φωτογραφία μιας Μυτιληνιάς γιαγιάς με ένα προσφυγόπουλο, μάλλον θα δυσκολευόμασταν να καταλάβουμε...
Μπομπ Ντίλαν: γιατί τώρα;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Είναι συνωμότης ο Μπομπ Ντίλαν;
Μεγάλη μορφή ο Ντίλαν. Δημιούργημα της μεταπολεμικής περιόδου. Ανήσυχο πνεύμα που οσμίζεται τη δύναμη της φολκ μουσικής. Συναντά τον Γούντι Γκάθρι, μια θρυλική μορφή της αμερικανικής φολκ μουσικής. Ομως, δεν...
Είναι συνωμότης ο Μπομπ Ντίλαν;
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Εκαναν τη ζωή τους τέχνη και την τέχνη τους ζωή...
Οσο περνάνε οι μέρες από το φευγιό τους τόσο πιο πολύ μου λείπουν και η Κική Δημουλά και ο Κώστας Βουτσάς και η Αλκη Ζέη – όπως βλέπετε κατά σειρά αποχωρήσεως…
Εκαναν τη ζωή τους τέχνη και την τέχνη τους ζωή...
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Μετά τον Στάινερ
Ο πρόσφατα εκλιπών κριτικός και δοκιμιογράφος Τζορτζ Στάινερ αναφέρει το εξής περιστατικό: συμμετέχοντας σε ένα φιλολογικό συνέδριο στην Αφρική δεν άντεξε στον πειρασμό και διατύπωσε την απορία του γιατί μια...
Μετά τον Στάινερ
ART - ΝΕΑ
Τοκάρτσουκ και Χάντκε οι δύο νέοι νομπελίστες Λογοτεχνίας
Σε δύο πολύ σημαντικούς συγγραφείς την Πολωνή Όλγκα Τοκάρτσουκ και τον Αυστριακό Πέτερ Χάντκε απονέμονται τα Νόμπελ Λογοτεχνίας για το 2018 και το 2019 από την Σουηδική Ακαδημία.
Τοκάρτσουκ και Χάντκε οι δύο νέοι νομπελίστες Λογοτεχνίας
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Οταν γνώρισα τον ποιητή Χρήστο Μπράβο
Εκεί ψηλά στα όρη, τα βουνά, «πατρίδες των απόντων», ο τόπος μιλάει ακόμα. Αλλο τι ακούς εσύ και τι καταλαβαίνεις κι άλλο τι μεταφράζεις από τους ήχους που φτάνουν στ’ αυτιά σου. Αν φτάνουν… Μόνο τα αυτοκίνητα...
Οταν γνώρισα τον ποιητή Χρήστο Μπράβο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας