• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    3°C -0.2°C / 4.7°C
    1 BF
    70%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    1°C -0.4°C / 3.5°C
    0 BF
    69%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    2°C 0.0°C / 5.7°C
    1 BF
    62%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    -8°C -8.1°C / -8.1°C
    1 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    -4°C -4.1°C / -4.1°C
    0 BF
    68%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    1°C -2.0°C / 2.9°C
    2 BF
    65%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    -5°C -5.6°C / -0.9°C
    2 BF
    80%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    1°C 0.6°C / 3.6°C
    1 BF
    72%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    6°C 4.8°C / 7.5°C
    3 BF
    78%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    6°C -1.1°C / 5.9°C
    2 BF
    65%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 5.5°C / 10.7°C
    3 BF
    57%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    5°C 5.1°C / 7.6°C
    3 BF
    59%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 6.9°C / 6.9°C
    2 BF
    69%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    -6°C -6.1°C / -2.5°C
    0 BF
    86%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    2°C -2.5°C / 2.8°C
    1 BF
    78%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    8°C 2.8°C / 7.8°C
    2 BF
    42%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    3°C 0.0°C / 5.5°C
    1 BF
    76%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C -4.7°C / 3.8°C
    2 BF
    59%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    1°C -1.3°C / 3.6°C
    0 BF
    62%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    -5°C -5.2°C / -5.2°C
    2 BF
    68%

Η διαβολική μηχανή

  • A-
  • A+

Το βιβλίο του Γκρόσμαν «Τα πάντα ρει» σε μετάφραση του Γιώργου Μπλάνα στις εκδόσεις Γκοβόστη που μόλις διάβασα συνεχίζει σε έναν βαθμό το μεγάλο του έργο «Ζωή και Πεπρωμένο».

Παρακολουθεί κάποια από τα πρόσωπα του προηγούμενου βιβλίου, αλλά συγχρόνως προσπαθεί να καταλάβει, εν μέρει αυτονομημένα από τη βασική αφήγηση, τι έγινε στη Σοβιετική Ενωση, πώς χώρεσαν τόσες χαλασμένες ζωές, εκατομμύρια ζωές, μέσα στη σιωπή, τις παγωμένες λέξεις, στο όνομα της οικοδόμησης ενός κράτους.

Το βιβλίο αυτό το γράφει μόλις του έχουν απορρίψει την έκδοση του μεγάλου του έργου ως επικίνδυνου για τη Σοβιετική Ενωση.

Αν και ο Στάλιν έχει πια πεθάνει, οι δομές της λογοκρισίας συνεχίζουν το έργο τους για το καλό πάντα του σοσιαλισμού σε μία μόνο χώρα, που έχει επιβάλει το μοντέλο της και στις άλλες σοσιαλιστικές χώρες, ενός σοσιαλισμού που είναι πλέον ένας κραταιός κρατισμός, με μια γραφειοκρατία ψυχαναγκαστική, που ακολουθεί αυτό που θέλει ή που φαντάζεται ότι θέλει ο απόλυτος άρχων, συχνά -όπως είναι φυσικό- υπερβάλλοντας εαυτήν προκειμένου να μην απολέσει τα προνόμια που εκείνος με περίσκεψη της έχει εκχωρήσει.

Προνόμια ωστόσο διαβλητά ανά πάσα στιγμή, αφού στα διαδοχικά στρώματα, όπως ο ίδιος ο συγγραφέας τα αποκαλεί, «εχθρών» και «κατασκόπων», στα οποία κατατάσσει το κράτος τους πρώην θεμελιωτές και φίλους του, μπορεί να βρεθεί ο οποιοσδήποτε κατηγορούμενος για οτιδήποτε.

Εφιαλτική η αναφορά του Γκρόσμαν στη διαδικασία ενοχοποίησης ανθρώπων που φτάνουν στο σημείο να καταδώσουν αθώους προκειμένου να κάνουν το καθήκον τους απέναντι στην άσαρκη ιδέα της προστασίας από την έξωθεν επιβουλή ή και πιο απλά για να σωθούν οι ίδιοι.

Ωστόσο, υπέρτερο όλων το θλιβερό καθήκον της αυτοκατάδοσης, της ομολογίας ότι υπάρχει ενοχή ακόμα και ενώπιον του υπέρτατου τέλους που είναι ο θάνατος.

Ο συγγραφέας προσπαθεί να κάνει την ανατομία αυτού του μη ανθρώπινου φαινομένου, μιλώντας για τον φόβο που έχει εισχωρήσει στις καρδιές των ανθρώπων, ενός φόβου που η έλλειψη ελευθερίας γιγαντώνει. Και θυμίζει μια σειρά από πράξεις που ήδη επί Λένιν έχουν εξορίσει τη δημοκρατία, τα σπέρματά της τουλάχιστον, από την πολιτική πραγματικότητα της επανάστασης.

Είναι ένα θέμα που όσο και να μαθαίνει κανείς τα επιμέρους στοιχεία του, όσο κι αν διαβάζει ιστορία, όσο και αν σαγηνεύεται από αυτήν την ιλιγγιώδη στιγμή του '17, δεν αρκεί για να το κατανοήσει, γιατί ξεφεύγει από το επίπεδο της κατανόησης.

Πώς είναι δυνατόν να κουβαλά ο άνθρωπος μια τόσο μεγάλη ενοχή που να τον οδηγεί πέρα από την ίδια την αυτοσυντήρησή του, τον υπέρτατο υποτίθεται νόμο της επιβίωσης και της εξέλιξης του ανθρώπινου είδους;

Οι ομολογίες των επαναστατών στις δίκες της Μόσχας παραμένουν ένα μυστήριο της ανθρώπινης ψυχής.

Ομως το μεγαλύτερο μυστήριο είναι ίσως ότι ο μηχανισμός αυτός της ενοχοποίησης και της αυτοενοχοποίησης των αθώων επέζησε και εξελίχθηκε μετά την πτώση του σταλινισμού και τη διάλυση της Σοβιετικής Ενωσης.

Και ότι το πιο εξελιγμένο μοντέλο της διαβολικής αυτής μηχανής είναι αυτό που χρησιμοποιεί σήμερα ο νεοφιλελευθερισμός εναντίον λαών, τάξεων και ανθρώπων όταν προσπαθεί όχι μόνον να τους καταστρέψει αλλά και να τους πείσει πως είναι οι ίδιοι ένοχοι για την καταστροφή τους.

 

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Δελτίο καιρού
Κατά τα άλλα το δελτίο καιρού μάς παρηγορεί ότι σε δύο-τρεις μέρες ο χιονιάς θα τελειώσει και η κλιματική κανονικότητα θα επανέλθει.
Δελτίο καιρού
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Η σουίτα, ο πολιτισμός, ο (υ)ιός
Έχει περάσει ένας χρόνος από τον περσινό Γενάρη που η Σοφία Μπεκατώρου είπε το τόσο δύσκολο στοιχειώδες: η γυναίκα στη μεταμοντέρνα εποχή μας αντιμετωπίζεται ως πράγμα. Ως βδέλυγμα, ως υποψήφιο θύμα...
Η σουίτα, ο πολιτισμός, ο (υ)ιός
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Το τελευταίο φύλλο
Οι ταινίες της πανδημίας με συντροφεύουν κυρίως τα βράδια. Ξεκίνησε να μου τις προμηθεύει ένας πολύτιμος φίλος και στη συνέχεια τις βρίσκω τυχαία. Ανάμεσα στα τυχαία αυτά ευρήματα υπάρχουν συχνά διαμάντια. Ένα...
Το τελευταίο φύλλο
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Το πάνδημο σώμα της Αθήνας
Οι υπαίθριοι και πάνδημοι εορτασμοί, αυτοί που ματαιώθηκαν και αυτοί που δεν ματαιώθηκαν, όπως η εν κενώ (θεατών) συναυλία στον Λυκαβηττό του Σάκη Ρουβά, ή έγιναν αυθόρμητα, ερήμην των υγειονομικών πρωτοκόλλων...
Το πάνδημο σώμα της Αθήνας
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ο πόνος της ειρήνης
Η ειρήνη που παραδίδει σαν αποστολή στους μαθητές του ο Χριστός δεν είναι, μας λέει ο Ελιοτ μέσα από το επιθανάτιο κήρυγμα του Θωμά, εγγύηση ηρεμίας και απόστασης από τα πάθη και τους καημούς του κόσμου. Είναι...
Ο πόνος της ειρήνης
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Τα καράβια των Χριστουγέννων
Τα καράβια των Χριστουγέννων. Δεν είναι τα γιορταστικά, εκείνες οι μινιατούρες καραβιών που περιέφεραν κάποτε στα χέρια τους τα παιδιά όταν ξυπνούσαν άγρια χαράματα τις νοικοκυρές για να πουν τα κάλαντα.
Τα καράβια των Χριστουγέννων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας