Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Πίσω από τις λέξεις

Σκίτσο του Μιχάλη Κουντούρη

Πίσω από τις λέξεις

  • A-
  • A+

Την είδα να προχωράει την Πατησίων λίγα βήματα πριν από εμένα. Είχε έναν δισταγμό στο βήμα της. Κοίταζε αριστερά και δεξιά τα μαγαζιά, κοντοστεκότανε. Ξαφνικά σταμάτησε σε ένα παλαιοπωλείο. Βάζα και φώτα και αντικείμενα λογής λογής αραδιασμένα μέχρι έξω στο πεζοδρόμιο.

Τη βλέπω να περιεργάζεται κάπως αμήχανα τον σωρό των πραγμάτων και καθώς από την πόρτα προβάλλει ο ιδιοκτήτης την ακούω να τον ρωτά: Εκτός από το να πουλάτε μήπως αγοράζετε κιόλας; Γιατί, ξέρετε, έχω ένα εξαιρετικό μπακίρι, έναν δίσκο πολύ όμορφο.

Προσπέρασα χωρίς να μάθω τι της απάντησε εκείνος. Ομως ήξερα ήδη τι ήταν αυτό που έκανε εκείνη. Επειδή υπάρχει πολλή ντροπή λόγω της υβριδικής κατάστασης που ζούμε στον τόπο μας, δεν βγήκε, όπως πριν από λίγα μόλις χρόνια οι Ρωσίδες ομόλογές της, να πουλήσει η ίδια την ελπίδα της για ένα κομμάτι ψωμί.

Σε εκείνες τότε, αρχές '90, μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ενωσης, δεν περίσσευε η ντροπή. Τα έδιναν όλα ξεροσταλιάζοντας στα κρύα πεζοδρόμια της Αγίας Πετρούπολης, της Μόσχας, με τον τσιγκούνη ήλιο.

Από το σκόρδο τουρσί και τα μπλινί φτιαγμένα από τις ίδιες, τις αναιμικές ντομάτες και τα λαχανικά καλλιεργημένα στα είκοσι μέτρα τής πίσω αυλής τους, έως καταπληκτικές ρωσικές εικόνες, το καμάρι της πατρίδας τους που με τα εκτυφλωτικά τους χρώματα και την αφαίρεσή τους έθρεψαν τη ρωσική πρωτοπορία έναν αιώνα πριν από αυτόν, τον τωρινό αιώνα μας, τον αιώνα της ανακύκλωσης αγαθών, ιδεών και ανθρώπων.

Εδώ ακόμα ντρεπόμαστε για τον οικονομικό μας κατήφορο, για την ένδεια που ενσκήπτει κάθε μέρα και πιο πολύ, σε πιο πολλούς. Κάνουμε σαν να μην έχουν όλα χαθεί. Είναι και η στάση της κυβέρνησης που επιτείνει τη σύγχυση για το πού βρισκόμαστε και το ποιοι είμαστε.

Χαμόγελα φαντασιακής ευωχίας στο Κοινοβούλιο και μια θλίψη έξω από αυτό, στην πλειονότητα του κόσμου, που δεν βλέπει μπροστά του προοπτική. Λέξεις που, αντί να παρηγορούν, τρομάζουν. Με πιο επίφοβη από όλες τη λέξη ανάπτυξη όταν δεν σημαίνει παρά το αντίθετό της.

Τα χρήματα που θα πάρουμε από τους εταίρους θα πάνε, μας λένε, στην ανάπτυξη. Οι αβάσταχτοι φόροι που πληρώναμε, αυτοί οι πιο αβάσταχτοι που θα πληρώσουμε τώρα, θα πάνε στην ανάπτυξη. Τι λογής ανάπτυξη, προς όφελος ποιανού και εις βάρος ποιου άλλου; Τι λογής ανάπτυξη όταν η χώρα μπαίνει στον εφιάλτη μιας «επιτήρησης» που είναι το άλλο όνομα της υποτέλειας;

Πόση ανάπτυξη όταν τα χρήματα που και άλλοτε μας είπαν πως ήταν προορισμένα για την ανάπτυξη δεν έφυγαν στην ουσία ποτέ από τα χέρια, τα χρηματοκιβώτια των δανειστών; Αλλά και ποια ανάπτυξη; Μια από τις λέξεις, τις πολλές, που αν θέλουμε να έχουμε ελπίδα να ζήσουμε πρέπει να τολμάμε να την ανακρίνουμε, να μην την επαναλαμβάνουμε μηχανιστικά.

Ελευθερία, ελπίδα έστω για μια δύσκολη ελευθερία, είναι να τολμάς να ανακρίνεις τις λέξεις, να τολμάς να ξεχωρίζεις το καλό και το κακό τους κομμάτι. Παντού και πάντοτε, αλλά τώρα πιο πολύ από πάντοτε, εδώ στην Ελλάδα πιο πολύ από αλλού, οι λέξεις είναι διπλές.

Πού αλλού θα μπορούσαν να παίξουν καλύτερα τον ρόλο τους λέξεις-διπλά προσωπεία του Ιανού, λέξεις σωσίβια-παγίδες, λέξεις-φαντάσματα πιο πραγματικά από το πραγματικό, παρά σε ένα σκηνικό συντέλειας μεταμφιεσμένο σε σκηνικό σωτηρίας, το σκηνικό της σημερινής Ελλάδας;

Τις απαριθμώ μία μία: ανάπτυξη, πρόοδος, νεότητα, αναγνωρισιμότητα. Λέξεις-πεπονόφλουδες που δεν κουραστήκαμε να πατάμε, αυτές από τις οποίες πρέπει να απαλλαγούμε όχι από σήμερα, αλλά όπως λέμε σε καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης, «από χτες».

Ας τολμήσουμε να αγγίξουμε κάτω από τη γλιστερή επιφάνεια των λέξεων το τραύμα μας. Ας δεχτούμε ότι δεν είναι κάποιος ένοχος γιατί πονά και γιατί στερείται. Το πρώτο βήμα είναι ίσως αυτό.

 

ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ενα φως στην ομίχλη*
Την ενοχή του πρώην επικεφαλής της ΕΛΣΤΑΤ, κ. Ανδρέα Γεωργίου, για το αδίκημα της παράβασης καθήκοντος κατ' εξακολούθηση, πρότεινε ο εισαγγελέας της έδρας του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Αν υπογραμμίζω τη θέση...
Ενα φως στην ομίχλη*
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Το μοντέλο
Βαρέθηκα να ακούω πόσο καλοί είμαστε στη φτώχεια μας, αλλά και πόσο ακόμα πρέπει να γίνουμε φτωχότεροι για το καλό μας. Το κυρίαρχο στη χώρα μας μοντέλο νεοφιλελευθερισμού και γραφειοκρατίας, κατ’ εικόνα του...
Το μοντέλο
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Τα αυτονόητα (Ι)
Εξι χρόνια κλείνουν από την ανακοίνωση του τότε πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου για τη δανειακή σύμβαση που συνήψε με τους δανειστές και το πρώτο εφαρμοστικό μνημόνιο, για το οποίο ακούστηκαν ομολογίες ότι δεν...
Τα αυτονόητα (Ι)
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Περί «χημείας» και άλλων δαιμονίων
Τα ποσοστά των δημοσκοπήσεων -και περισσότερο ακόμη τα κοινό αίσθημα που αποπνέουν οι συζητήσεις του καθενός μας με τον «άνθρωπο του δρόμου» ή «της διπλανής πόρτας»- επιβεβαιώνουν ένα δεδομένο: καμία ελληνική...
Περί «χημείας» και άλλων δαιμονίων
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Εμείς είμαστε το συμβάν
Η εύθραυστη συνθήκη μέσα στην οποία άλλοι ζούμε και άλλοι επιβιώνουμε με σφιγμένα τα δόντια για να μην παρατήσουμε στη μέση την προσπάθεια, μια προσπάθεια που κάθε στιγμή κινδυνεύουμε να μας φανεί άνευ...
Εμείς είμαστε το συμβάν
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Το φάντασμα μιας άλλης Ευρώπης
Υπάρχουν τρόποι και τρόποι για να σφάξεις έναν άνθρωπο ή έναν λαό: με το βαμβάκι ή με το μαχαίρι. Μαχαίρι που μπορεί να σφάζει καλύτερα, πιο σίγουρα όταν είναι φτιαγμένο όχι από σίδερο αλλά από λόγια. Θέλοντας...
Το φάντασμα μιας άλλης Ευρώπης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας