Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Βρόμικα, κακόφημα μπαρ

Cowboy Bar, 2001, ΒΙΜ ΒΕΝΤΕΡΣ

Βρόμικα, κακόφημα μπαρ

  • A-
  • A+

Δεν μπορώ να συγκρατήσω τον νου που τρέχει στο καλοκαίρι, στις ώρες της γλυκιάς ραστώνης κάτω από τον μεσημεριανό ήλιο, αγκαλιά με ένα βιβλίο. Για μένα ειδικά, με τις σκοτεινές ιστορίες μυστηρίου, σε χώρες άλλες, τόσο διαφορετικές από αυτήν εδώ.

Αυτό που περισσότερο μου αρέσει είναι τα καταγώγια. Εκείνα τα μπαρ τα σκοτεινά, χώροι-κλειδί για την εξέλιξη της ιστορίας, που δεν εκπέμπουν τίποτα το λόγιο, το λογοτεχνικό, που να αποπνέει υψηλά συναισθήματα.

Και όμως, οι υπέροχα τοποθετημένες λέξεις στη σειρά είναι γεμάτες υφέρποντα μυστικά, κρυφές ιστορίες και αγωνιώδη βλέμματα.

Σε αυτούς τους καταραμένους χώρους που το πάτωμα είναι γεμάτο από τσόφλια φιστικιών, στα τραπέζια τους δεν γράφει κανείς στιχάκια, ο καφές είναι επιεικώς μέτριος, τα ποτά ίσως δεν είναι και τόσο καθαρά και ο μπάρμαν μοιάζει με μαφιόζο που έχει συνταξιοδοτηθεί.

Τι θα ήταν η λογοτεχνία χωρίς αυτά… Τι θα ήταν οι συγγραφείς και οι ποιητές χωρίς αυτά…

Ισως γιατί μέσα στους ρυπαρούς τοίχους τους, πάνω στα λιγδιασμένα τραπέζια τους, στις ταλαιπωρημένες καρέκλες τους, όλα όσα συμβαίνουν μπορούν να είναι αληθινά.

Θυμηθείτε τον όμορφο νέο που περιγράφει ο Καβάφης στις «Μέρες του 1908», που «βρέθηκε χωρίς δουλειά· / και συνεπώς ζούσεν απ’ τα χαρτιά, από το τάβλι, και τα δανεικά».

Στις «Βιταμίνες» του Ρέιμοντ Κάρβερ, η ιστορία κλείνει σε ένα καταγώγιο, όπου οι θαμώνες κρύβουν το μπουκάλι κάτω από το παλτό τους και παραγγέλνουν μόνο κόκα-κόλα για να την αναμίξουν με το ποτό. Στους καβγάδες που ξεσπούν -για φαινομενικά επουσιώδεις λόγους-, μποτίλιες σπάνε στα κεφάλια των πελατών, κάποιοι πεθαίνουν από μια ύπουλη μαχαιριά, ενώ άλλοι «λιώνουν» από το κακής ποιότητας αλκοόλ, χαμένοι σε μια ζωή που δεν θα γυρίσει ποτέ πια.

Αναρωτιέσαι, πώς μπορούν να περιγράψουν οι μάστορες της πένας όλα αυτά και να σε κάνουν να μυρίσεις τον καπνό, τις μεθυσμένες ανάσες και να ακούσεις τους αλλοιωμένους ήχους της μουσικής, πίσω από τον θόρυβο και τους ψιθύρους. Ισως γιατί έστω και κάποιο διάστημα της ζωής τους θήτευσαν μέσα σ’ αυτά.

Ο Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ, που κάποτε τον χαρακτήρισαν τον «πιο μεθυσμένο συγγραφέα της Αμερικής», συνήθιζε να λέει ότι «πίνεις ένα ποτό, το ποτό πίνει ένα ακόμη ποτό και μετά το ποτό σε πίνει».

Ο Φόκνερ, πάλι, είχε πει πως «ο πόλεμος και το αλκοόλ είναι τα μοναδικά δύο πράγματα που ο άνθρωπος θα έχει πάντα λεφτά για να αγοράσει». Αν κοιτάξει κανείς τον κόσμο, μάλλον θα συμφωνήσει…

Αλλά θυμηθείτε και τον Μπόρχες του μαγικού ρεαλισμού, που δεν μπορούσε παρά να τιμήσει την ιερή παράδοση: στον «Νότο» του, η ιστορία τελειώνει σε εκείνο το σκοτεινό καλύβι-χαμαιτυπείο, όπου τα στιλέτα σφυρίζουν στον αέρα, το πνίγουν καπνοί και οι καταραμένοι θαμώνες, απαθείς, πετάνε κάτω κομματάκια ψίχας ψωμιού.

Φυσικά, υπάρχει και ο Πολ Οστερ. Σχεδόν σε όλα τα βιβλία του υπάρχει ένα ξεχασμένο μπαρ, γεμάτο καπνούς από τσιγάρα που δυσκολεύουν τα μάτια να δουν απέναντι, τα τραπέζια του φέρουν σημάδια του χρόνου και παλαιών περιστατικών βίας, ενώ το πάτωμά του τρίζει.

Σε εμένα, που ψάχνω στις ιστορίες τις μικρές λεπτομέρειες που αλλάζουν τον ρουν των γεγονότων, αγαπημένος μου είναι ο Χέμινγουεϊ, άριστος παρατηρητής των ανθρώπων, παθός και ο ίδιος. «Πάντα να κάνεις ξεμέθυστος αυτά που έλεγες μεθυσμένος. Ετσι θα μάθεις να κρατάς το στόμα σου κλειστό», ήταν το μότο του. Απόφθεγμα που μάλλον «πάει» και σε κάθε άλλη ενθουσιώδη κατάσταση που μπορεί να μας παρασύρει.

Αλήθεια, τι θα ήταν η λογοτεχνία χωρίς τα βρόμικα, καταραμένα μπαρ; Μάλλον θα ήταν κατά τι ελλιπής. Και οι συγγραφείς φαντάζομαι…

Και τι να πεις για τους αναγνώστες. Ειδικά για όσους από εμάς διάγουμε έναν άλλο, περισσότερο βαρετό και «ενάρετο» βίο. Εμάς που μέσα από τις σελίδες των βιβλίων ζούμε ό,τι δεν μπορέσαμε, δεν προλάβαμε, δεν τολμήσαμε ή έστω δεν έτυχε να ζήσουμε.

ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ποιητής της γόνιμης μονοτονίας
«Δεν είμαι σίγουρος για τίποτα εκτός από την αγιότητα των αισθημάτων της Καρδιάς και την αλήθεια της Φαντασίας». Ετσι, με τονισμένα το Κ στην καρδιά και το Φ στη φαντασία, παρηγορούσε ο Αγγλος ποιητής Τζον...
Ποιητής της γόνιμης μονοτονίας
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ο κίνδυνος της εξημέρωσης
Θυμήθηκε τον Μικρό Πρίγκιπα, που δέχτηκε το δηλητήριο για να μπορέσει να επιστρέψει στο δικό του τριαντάφυλλο. Εκείνον που μια αλεπού του δίδαξε τι είναι ευτυχία και πως το να δημιουργείς δεσμούς σημαίνει ότι...
Ο κίνδυνος της εξημέρωσης
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ο Σέρλοκ και ο πυρετός
Ο χρόνος τρέχει… Το μυστήριο αργεί να λυθεί και, ξάφνου, ένας άνθρωπος εξαϋλώνεται μπροστά σου. Το πρόβλημα υπάρχει, επιδεινώνεται. Νιώθεις αγωνία, κάτι πρέπει να γίνει σύντομα, και το χάος που επικρατεί γύρω...
Ο Σέρλοκ και ο πυρετός
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Από Ιούλιο σε Ιούλιο
​Ο Ερνεστ Μίλερ Χέμινγουεϊ, με τα λόγια που τόσο περίτεχνα τοποθετούσε πάνω στο χαρτί, μάγεψε τόσες δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους, γεμίζοντας τόσες σελίδες χαρτί, που κι αυτές χάρη στα τυπογραφικά στοιχεία που...
Από Ιούλιο σε Ιούλιο
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Στην άγνωστη φίλη, Σιμόν
Ηθελα να γράψω κάτι για τη Σιμόν ντε Μποβουάρ και συνειδητοποίησα πόσο δύσκολο ήταν κάτι τέτοιο. Αυτό συμβαίνει όταν πας να αποτυπώσεις στο χαρτί όλα όσα βρήκες στον δρόμο σου και τα κουβαλάς, θέλεις δεν...
Στην άγνωστη φίλη, Σιμόν
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Το άπειρο στην παλάμη
Ετσι αρχίζουν οι «Προφητείες της Αθωότητας», το ποίημα του Γουίλιαμ Μπλέικ. «Να βλέπεις τον κόσμο ολόκληρο σε έναν κόκκο άμμου,/ Και τον παράδεισο σε ένα άγριο λουλούδι/ Κράτα το άπειρο μέσα στην παλάμη σου,/...
Το άπειρο στην παλάμη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας