Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο τρελός του χωριού

Ντιέγο Βελάσκεθ

Ο τρελός του χωριού

  • A-
  • A+

Σ’ ένα παραδοσιακό παραμύθι, μια συντροφιά παιδιών –κι ανάμεσά τους ο σοφός ηλίθιος της παρέας- βρίσκουν δυο ταύρους να βόσκουν. Τους σκοτώνουν και μοιράζονται το κρέας τους, αλλά αφήνουν έξω από τη μοιρασιά τον «ηλίθιο».

Εκείνος που, όπως είπαμε, είναι σοφός, αποφασίζει να τους εκδικηθεί. Βρίσκει τους ιδιοκτήτες των ταύρων και τους ρωτάει αν ψάχνουν να βρουν δυο ταύρους έτσι κι έτσι, περιγράφοντας με ακρίβεια τα σκοτωμένα ζώα. Οι ιδιοκτήτες τον ρωτούν πού είναι οι ταύροι.

«Α, δεν τους έχω δει», απαντάει ο σοφός ηλίθιος.

Από την ακρίβεια της περιγραφής του οι ιδιοκτήτες ξέρουν ότι λέει ψέματα, όμως όσο κι αν τον πιέζουν εκείνος κάνει τον τρελό, γι’ αυτό αναγκάζονται να πάνε να φωνάξουν την αστυνομία. Η αστυνομία καλεί τη συντροφιά των παιδιών σε ανάκριση.

Ο τρελός ζητάει το μερίδιό του από τα σκοτωμένα ζώα για να βοηθήσει τα παιδιά να γλιτώσουν. Τα παιδιά δεν έχουν άλλη εναλλακτική. Του δίνουν ό,τι ζητάει και, ακολουθώντας τη συμβουλή του, αρνούνται ότι έχουν δει ή ακούσει τίποτε για τους ταύρους.

Η αστυνομία αποφασίζει να πιέσει τον «τρελό» να ομολογήσει. Εκείνος στην αρχή λέει ότι δεν ξέρει τίποτα, μετά όμως προσποιείται ότι «έσπασε» και ομολογεί: οι δυο ταύροι, λέει, βοσκούσαν στο λιβάδι, κι ο ίδιος κρύφτηκε πίσω από ένα φύλλο δέντρου για να τους παρακολουθήσει. Οι ταύροι έτρωγαν κι έτρωγαν, μέχρι που ο ένας κατάπιε μια πασχαλίτσα. Τότε έβγαλε φτερά και άρχισε να πετάει.

Ο φίλος του, που ήθελε να τον ακολουθήσει, μη βρίσκοντας πασχαλίτσα, κατάπιε στα βιαστικά ένα αγριοπούλι. Ετσι, όμως, απόκτησε πολύ δυνατά φτερά, πέταξε ψηλά και εξαφανίστηκε. Ο ταύρος-πασχαλίτσα τόσο μελαγχόλησε που έχασε τον φίλο του, ώστε μπήκε στη φωλιά ενός τυφλοπόντικα και χάθηκε κι αυτός για πάντα.

Η αστυνομία παρακολούθησε συνεπαρμένη την πολύ ζωντανή και όμορφη αφήγηση. Στο τέλος, αναγνώρισε την αδυναμία της να βγάλει νόημα απ’ αυτήν κι έφυγε άπρακτη, αφήνοντας τον σοφό ηλίθιο να πάει να απολαύσει τα κέρδη του από τη μοιρασιά και τους δυο ιδιοκτήτες να τραβάνε τα μαλλιά τους, συνειδητοποιώντας ότι έχασαν τους ταύρους τους και δεν πρόκειται να ξαναβρούν ούτε τα ζώα ούτε τους ενόχους της κλοπής.

Το παραμύθι σταματάει εδώ κι έτσι δεν ξέρουμε τι απέγινε όταν μεγάλωσε ο σοφός ηλίθιος εκείνου του χωριού.

Ξέρουμε όμως ότι το ιατρικό μοντέλο ανικανότητας των «σοφών» έχει εκπέσει, καθώς η εμπλοκή τους σε έργα στα οποία η κοινωνία δίνει μεγάλη αξία, όπως οι τέχνες και οι επιστήμες, έχει αλλάξει τον τρόπο που ερμηνεύουν οι κοινωνίες την απόσταση ανάμεσα στη λαμπρή συνεισφορά τους και στις συχνά μειωμένες συναισθηματικές ή κοινωνικές τους δεξιότητες.

Με λίγα λόγια, η επιστήμη ακολουθεί την κοινωνία. Παύει να θεωρεί ανικανότητες τα κοινωνικά ή συναισθηματικά ελλείμματα των «σοφών», επιστρέφοντας στην παραδοσιακή λογική των κοινωνιών: ο ηλίθιος σοφός δεν είναι άλλος από τον τρελό του χωριού.

Παλιότερα κατείχε την υψηλότερη θέση στην κοινωνία κι όλοι τον σέβονταν και τον τιμούσαν. Αργότερα άρχισαν να του δίνουν μερικές σφαλιάρες ή να τον αποκλείουν από τις «σοβαρές» κοινωνικές συζητήσεις, όμως αναγνώριζαν πάντα ότι ήταν εκείνος που, χάρη στην ιδιαιτερότητά του, ήξερε και μπορούσε να πει μεγαλόφωνα όλες τις αλήθειες, ακόμα κι όσες οι άλλοι αγνοούσαν ή δεν τολμούσαν να ομολογήσουν.

Ο τρελός του χωριού, επομένως, είναι και πάντα ήταν χρήσιμος στις κοινωνίες. Ακόμα κι αν η πρώτη αντίδραση των «καλών ανθρώπων» είναι να τον παίρνουν με τις πέτρες ή με τις ντομάτες, οι αλήθειες που αποκαλύπτει στο παραλήρημά του μένουν ως παρακαταθήκες, για να χρησιμοποιηθούν σε εύθετο χρόνο, δίνοντας λύση στις κοινωνικές εντάσεις.

Γι’ αυτό το χωριό τον ευγνωμονεί και τον καλεί σε όλα τα πανηγύρια και τις άλλες δημόσιες εκδηλώσεις.

ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Λόγια που πετούν, λόγια που μένουν
Από πάντα οι άνθρωποι ήθελαν να καταφεύγουν πότε πότε στο μικρό ασφαλές λιμάνι τους, να παίρνουν από κει τη δύναμη και την αυτοπεποίθηση για να φεύγουν να κατακτήσουν τον κόσμο. Από πάντα, ο κόσμος ήταν πιο...
Λόγια που πετούν, λόγια που μένουν
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ανθρωποφαγία
Είναι γνωστή από τα αρχαία χρόνια η δίψα των θεών και των δράκων για ανθρώπινο κρέας και αίμα. Στη διάρκεια της ανθρώπινης ιστορίας θυσιάστηκαν αδίστακτα γιοι, θυγατέρες, αλλά και ολόκληροι λαοί. Θέλοντας να...
Ανθρωποφαγία
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Καλοκαιρινός απολογισμός
Τρεις μέρες τώρα έκανε μια επώδυνη βουτιά στη μνήμη. Γιατί; Επειδή μήνες πολλούς κοιμόταν και ξυπνούσε με μια μόνο φράση στο στόμα, που την επαναλάμβανε σαν προσευχή κι ας φοβόταν ότι δεν θα εισακουστεί.
Καλοκαιρινός απολογισμός
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Και θυμήθηκα για σένανε…
Τόσες φορές προσπάθησες να φύγεις, τελικά τα κατάφερες. Μα δεν κάνει να αναφερόμαστε σε ψυχική νόσο, είναι στίγμα πάντα, ειδικά σε δημόσιο λόγο, προκαλεί τα πλήθη που περιμένουν με τον λίθο στο χέρι.
Και θυμήθηκα για σένανε…
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ηδονή της ταλαιπωρίας
«Μήπως μπορείτε να χαμηλώσετε λίγο τη μουσική;» Ο σερβιτόρος μάς κοιτάζει απλανώς, σαν να μη μας βλέπει, να είμαστε διαφανείς, να μην πιστεύουν τ' αυτιά του αυτό που άκουσε. Να χαμηλώσει τη μουσική; Πώς είναι...
Ηδονή της ταλαιπωρίας
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Λιμοντσέλο
Ξεφύλλισε τα τεφτέρια της και βρήκε μια συνταγή για λιμοντσέλο. Αγόρασε και γυάλινα μικρά μπουκάλια, τα ζωγράφισε με χρώματα ολοζώντανα απ’ έξω, τα γέμισε με το νόστιμο, σπιτικό λικέρ κι αρχίνισε να τα...
Λιμοντσέλο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας