• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 8.5°C / 11.4°C
    4 BF
    79%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 6.0°C / 9.4°C
    3 BF
    71%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    10°C 8.2°C / 9.9°C
    4 BF
    75%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C -0.1°C / 3.3°C
    0 BF
    80%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 6.9°C / 7.4°C
    4 BF
    87%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 6.0°C / 7.1°C
    2 BF
    79%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    2°C 2.4°C / 2.4°C
    2 BF
    81%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 5.8°C / 5.8°C
    2 BF
    81%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 13.0°C / 13.8°C
    2 BF
    93%
  • Μυτιλήνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 11.2°C / 11.2°C
    2 BF
    66%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 13.4°C / 14.4°C
    2 BF
    76%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 7.3°C / 7.3°C
    5 BF
    77%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 11.3°C / 11.3°C
    2 BF
    71%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    6°C 5.9°C / 8.9°C
    2 BF
    87%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 7.5°C / 8.8°C
    3 BF
    79%
  • Ρόδος
    Πολύ έντονες βροχοπτώσεις
    15°C 13.8°C / 14.9°C
    3 BF
    96%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 8.8°C / 11.5°C
    3 BF
    76%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 9.4°C / 9.4°C
    0 BF
    75%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 7.5°C / 8.7°C
    2 BF
    80%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    0°C 0.4°C / 0.4°C
    1 BF
    87%
facebook.com/Οργανισμός-για-την-Διάδοση-της-Ελληνικής-Γλώσσας
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το λυχνάρι

  • A-
  • A+

«Οι του λύχνου χρείαν έχοντες, έλαιον επιχέουσιν»

Αναξαγόρας

Αυτές τις ημέρες πριν από 100 χρόνια κάηκαν από τους Τούρκους τα Βουρλά. Μαζί τους και η Αναξαγόρειος Σχολή, ονομασμένη από τον φιλόσοφο Αναξαγόρα, που από τη Σκάλα της αρχαίας του πατρίδας, των Κλαζομενών, λίγη απόσταση από τα Βουρλά, έγινε η μεγάλη φυγή όσων γλίτωσαν τη σφαγή το 1922. Φημισμένο σε Ανατολή και Δύση το κοινοτικό αυτό σχολείο, αναδύεται από το παλαιότερο «Σχολείο της Παναγιάς» που λειτούργησε από το 1760 με τα γρόσια ενός εμπόρου, του Χατζηνικολή Χρυσογιάννη, και τη συνεισφορά όλων των κατοίκων, πλούσιων και φτωχών, ώστε «αμισθί και δωρεάν μηδέν λαμβάνοντες παρ’ ουδενός περί ουδενός (για) να τους εκπαιδεύουν εις τα ελληνικά και τα πεζά».

«Μέγιστοι ευεργέται είναι αυτοί οι εργάται, ο λαός ο ταπεινός και φιλόπονος, όστις από το σχολείον περιμένει στερέωσιν των πατρικών αρετών τας οποίας βλέπει πολεμούμενες από όλα τα άλλα μέρη», λέει στη λογοδοσία του το 1906 ο τότε διευθυντής του σχολείου Δημήτρης Γληνός. Απόδειξη των λεγομένων του είναι οι ιστορίες που φτάνουν ώς εμάς από βιβλία όπως αυτό του Νίκου Μηλιώρη (Τα Βουρλά της Μ. Ασίας) για τη συνεισφορά όλων στην ανέγερση του κτιρίου της σχολής, όταν αυτή επετράπη το 1892 με σχετικό φιρμάνι της Πύλης: Γυναίκες έδωσαν τα κοσμήματά τους (και είχαν όλες το κάτι τι τους, ακόμα και οι πιο φτωχές) και ο παπλωματάς Χατζηκωνσταντής Τελατινίδης όλες τις λίρες του γι' αυτό «το παλάτι/σχολείο για τα παιδιά», που ο Γληνός αποκαλούσε «λαμπρόν τέμενος». Ολοι πρόσφεραν ό,τι μπορούσαν: «Χρήματα, σταφίδες, λάδι, εργασία». Οι συντεχνίες Παντοπωλών και Αλευροπωλών μετέφεραν δωρεάν άμμο. Μαζί τους μέλη του Μουσικού Ομίλου και οι ίδιοι οι μαθητές της σχολής.

Η σχολή ήταν μνημειώδης, με την πρόσοψή της να θυμίζει αυτήν των Παλαιών Ανακτόρων. Με έμβλημά της ένα λυχνάρι και τα λόγια του Αναξαγόρα, πρόσφερε τη δυνατότητα σε δασκάλους/δασκάλες και μαθητές/μαθήτριες να σπουδάσουν και συγχρόνως να τέρπονται. Μαθαίνουμε ότι η αντίληψη της κοινότητας διαπερνούσε όλες τις δραστηριότητες. Από τις «ελεύθερες ομιλίες» των μαθητών, την «ιχνογραφία εκ του φυσικού», τη γεωγραφία με τη βοήθεια κειμένων Γερμανών περιηγητών που τους ταξίδευαν από τις Αλπεις ώς τα παρθένα δάση της Βραζιλίας, τα φιόρδ της Νορβηγίας και την αλιεία των μαργαριταριών στις θάλασσες της Κεϊλάνης. Μέχρι τις κοινές γιορτές όπου μοιράζονταν μεταξύ τους σπιτικές γεύσεις.

Η γιαγιά μου από τα Βουρλά διόρθωνε πάντα τα ελληνικά μου. Και ο φίλος μου ο Κώστας Βαϊκούσης, ο Βουρλιώτης, συνέχισε την παράδοση αντίστασης των προγόνων μας επί δικτατορίας. Στη μνήμη τους.

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Μικρά Ασία*
Πάντως σε όλες αυτές τις Ιθάκες της ανάγκης, οι σκουριασμένοι τενεκέδες ήταν φυτεμένοι με βασιλικούς, οι κοινές αυλές ήταν ασπρισμένες, οι αυτοσχέδιες σκούπες σκούπιζαν όχι μόνο το σπίτι αλλά όλη τη γειτονιά.
Μικρά Ασία*
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Σχεδιάζοντας το όρια του εφικτού
Σκέφτομαι εκείνα τα δύο παιδιά. Δεν ήταν Γίγαντες ούτε Τιτάνες, δύο νέοι άνθρωποι ήταν, που ήθελαν την ελευθερία. Το εγχείρημα αυτό του Γλέζου και του Σάντα ήταν μια ακραία αναρρίχηση, σχεδόν μια πτήση πέρα...
Σχεδιάζοντας το όρια του εφικτού
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Το γερμανικό Ταμείο και οι οφειλές του
Το γερμανο(ελληνικό) Ταμείο για το Μέλλον του υπουργείου Εξωτερικών της Γερμανίας χρηματοδότησε και τη νέα εκπαιδευτική πλατφόρμα MOG, Μνήμες για τη γερμανική Κατοχή στην Ελλάδα, που παρουσιάστηκε πρόσφατα.
Το γερμανικό Ταμείο και οι οφειλές του
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Η πανδημία, η υγεία, η μνήμη
Χρειαζόμαστε δραστικές αλλαγές. Οσο το οικονομικό μας σύστημα δεν αλλάζει, όσο το κέρδος υπερισχύει της αλληλεγγύης, θα έχουμε στρατιές ανθρώπων και μάλιστα των πιο φτωχών που θα νοσούν και χιλιάδες ψυχικά...
Η πανδημία, η υγεία, η μνήμη
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Κορονοϊός και «κανονικότητα»
Η χώρα μας έχει ώς εδώ μια αναμφισβήτητα επιτυχημένη πορεία στην αντιμετώπιση του νέου κορονοϊού. Η πορεία αυτή βοήθησε να καταλάβουμε τα νέα δεδομένα της ζωής μας.
Κορονοϊός και «κανονικότητα»
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Οι ασπούδαχτοι
Οι διεθνώς κορυφαίοι των κορυφαίων, από τον Βενιζέλο, τον Τσόρτσιλ και τον Ντε Γκολ μέχρι τον Λένιν και τον Τρότσκι, τον Γκάντι και τον Μαντέλα, τι σπουδές είχαν; Με το ζόρι τέλειωσαν κάτι νομικές σχολές και...
Οι ασπούδαχτοι

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας