• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 9.2°C / 14.8°C
    2 BF
    72%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 11.5°C / 13.2°C
    2 BF
    83%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    11°C 11.0°C / 15.0°C
    3 BF
    74%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    9°C 8.9°C / 8.9°C
    1 BF
    66%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 11.9°C
    1 BF
    87%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 11.0°C / 12.0°C
    1 BF
    68%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 7.4°C / 8.4°C
    2 BF
    76%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.8°C / 11.8°C
    2 BF
    77%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 13.2°C / 14.8°C
    3 BF
    85%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 10.7°C / 10.9°C
    0 BF
    93%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    14°C 14.4°C / 14.4°C
    4 BF
    77%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 10.1°C / 10.1°C
    2 BF
    68%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 14.3°C / 14.3°C
    1 BF
    75%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 11.2°C
    2 BF
    93%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 7.5°C / 12.8°C
    0 BF
    78%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 13.2°C / 15.8°C
    2 BF
    87%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    10°C 9.4°C / 13.3°C
    2 BF
    77%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 11.6°C / 11.6°C
    1 BF
    76%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.7°C / 12.8°C
    1 BF
    74%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 9.4°C / 9.4°C
    1 BF
    76%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Directed by…

  • A-
  • A+

Οταν ήμουν μικρός και πήγαινα στον κινηματογράφο, μου έκανε εντύπωση ένας περίεργος τίτλος που έβγαινε πάντα τελευταίος: «directed by…». Yστερα ακολουθούσε ένα όνομα και αμέσως μετά άρχιζε η ταινία. Τι να σήμαινε άραγε αυτός ο τίτλος; Σίγουρα, πάντως, δεν αναφερόταν σε όνομα ηθοποιού.

Πολύ σύντομα θα μάθαινα ότι αναφερόταν στο όνομα του σκηνοθέτη της ταινίας – χωρίς, εννοείται, να καταλαβαίνω τι έκανε αυτός ο σκηνοθέτης για να δικαιούται τον τελευταίο τίτλο, βάζοντας ουσιαστικά την υπογραφή του στην ταινία. Κι είναι αλήθεια ότι ούτε κάποιοι από τους υποψήφιους φοιτητές μου, όταν έρχονται να γραφτούν, ξέρουν τι ακριβώς κάνει ο σκηνοθέτης μιας ταινίας.

Σπουδάζοντας σινεμά συνειδητοποίησα ότι η ιστορία κινηματογράφου γράφεται μέσα από τους σκηνοθέτες και, ευτυχώς ή δυστυχώς, μέσα από τους ίδιους πάντα σκηνοθέτες. Σε όλα τα σχετικά βιβλία διάβαζα τα ίδια ονόματα και αντίστοιχα τις ίδιες ταινίες. Οπου κι αν κοίταζα, έπεφτα πάντα στους ίδιους εκπροσώπους για κάθε είδος, κίνημα ή σχολή. Λάτρεψα τον Χίτσκοκ, λάτρεψα και τον Γκοντάρ. Αλλά πόσος Χίτσκοκ, πόσος Γκοντάρ; (Τα ονόματα είναι ενδεικτικά, βάλτε δίπλα τους όποια άλλα θέλετε.) Το ερώτημα είναι το ίδιο: Πόσες καλές ταινίες έχουν κάνει ακόμα και οι μεγαλύτεροι σκηνοθέτες;

Πνιγόμουν. Αρχισα να λοξοκοιτάζω και αλλού. Κι είναι αλήθεια ότι όλο και ανακάλυπτα πολύ καλές ταινίες με όχι γνωστά ονόματα σκηνοθετών και άλλες, με εντελώς άγνωστα ονόματα. Κι επειδή όποιος ψάχνει βρίσκει, έπεσα πάνω σ’ ένα λεξικό που έμελλε να με συντροφεύει χρόνια, ακόμα και σήμερα, μέσα από τις αλλεπάλληλες εκδόσεις του.

Το έχει γράψει ένας απίστευτα καλλιεργημένος και σοφός κινηματογραφικά άνθρωπος, καθηγητής στη Σορβόνη, ο Jean Tulard. Είναι ένα λεξικό σκηνοθετών με εξώφυλλο τον Κλιντ Ιστγουντ αλλά μέσα από τις σελίδες του παρελαύνουν… 3.500 σκηνοθέτες! Υπάρχει πλήρης φιλμογραφία για τον καθένα, σχολιασμένη έτσι που να αποτελεί πολύτιμο εργαλείο για να σχηματίσεις άμεσα μια γνώμη. Λίγα αλλά καίρια σχόλια, και κυρίως χωρίς προκαταλήψεις και περιορισμούς. Ενας πραγματικός θησαυρός.

Κάπως έτσι, σκέφτομαι, θα μπορούσε να γραφτεί μια εναλλακτική ιστορία κινηματογράφου. Με τις καλές ταινίες, από όπου κι αν προέρχονται. Ανακάλυψα ότι ακόμα και μέτριοι και κακοί σκηνοθέτες έχουν κάνει καλές ταινίες – πολλές φορές μία μονάχα, αλλά καλή!

Ετσι, κάθε φορά που με ρωτάνε ποιους σκηνοθέτες αγαπώ, απαντώ… με ταινίες! Το σινεμά το διδαχτήκαμε κυρίως μέσα από τα ονόματα μεγάλων σκηνοθετών. Κι όμως, όταν το σκέφτομαι, πάντα ταινίες κυριεύουν το μυαλό μου. Είναι δίκαιο, νομίζω. Ισως αυτό να επιθυμούν κατά βάθος και όλοι οι σκηνοθέτες – μικροί, μεγάλοι, ξεχασμένοι ή της μόδας, ζώντες ή φευγάτοι στο υπερπέραν: να θυμόμαστε τις ταινίες τους.

* σκηνοθέτης, διευθυντής Film Studies BA, MA New York College, Athens, University of Greenwich, UK

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Οι… 100 εντολές!
Το κινηματογραφικό περιοδικό Sight and Sound δημοσιεύει κάθε δεκαετία, ύστερα από ψηφοφορία κυρίως κριτικών αλλά και σκηνοθετών, μια λίστα με τις «100 καλύτερες ταινίες όλων των εποχών»! Ολες βαθμολογικά.
Οι… 100 εντολές!
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Τι να με πιάσει εμένα τώρα;
Πολλές φορές, με την αναγγελία του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, θυμάμαι την εμπειρία μου όταν διαγωνίστηκα εκεί με την πρώτη μου ταινία. Πρόκειται για μια σχεδόν μυθιστορηματική ιστορία, που θα αφηγηθώ χωρίς να...
Τι να με πιάσει εμένα τώρα;
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ψάχνοντας… ταινίες
Δυστυχώς, τις τελευταίες δεκαετίες η τέχνη (ας περιοριστούμε εδώ στον κινηματογράφο) γίνεται όλο και πιο αυτάρεσκη. Οι ταινίες μοιάζουν με video selfie: πάνω απ’ όλους εγώ, ο λατρεμένος εαυτός μου, κι όλα όσα...
Ψάχνοντας… ταινίες
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Το πιο σημαντικό προσόν
Ποια προσόντα πρέπει να έχει ένας σκηνοθέτης, ρωτάω συχνά τους φοιτητές μου. Τους ακούω προσεκτικά, κι ύστερα αρκούμαι να τους δείξω τον Πίτερ Μπογκντάνοβιτς (που πέθανε πρόσφατα) να μιλάει για την πρώτη του...
Το πιο σημαντικό προσόν
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Μια ταινία που με συγκίνησε πολύ
Είδα πρόσφατα μια ταινία που δεν λέει να βγει από το μυαλό μου. Είναι ελληνική, του 2020, και φυσικά δεν έχει προβληθεί ακόμα στις αίθουσες. Κι όμως, τη συνοδεύουν ήδη εξαιρετικές συμμετοχές και κριτικές σε...
Μια ταινία που με συγκίνησε πολύ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας