• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 30.2°C / 33.0°C
    4 BF
    40%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 28.5°C / 34.3°C
    2 BF
    47%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    33°C 29.4°C / 34.3°C
    2 BF
    35%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 31.9°C / 31.9°C
    2 BF
    31%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 28.9°C / 31.3°C
    4 BF
    42%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    30°C 27.9°C / 34.9°C
    2 BF
    49%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    27°C 26.8°C / 28.7°C
    0 BF
    32%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    32°C 32.4°C / 32.4°C
    2 BF
    28%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 26.8°C / 29.3°C
    5 BF
    61%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 27.3°C / 27.9°C
    4 BF
    47%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 27.8°C / 28.4°C
    5 BF
    47%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 28.5°C / 28.7°C
    3 BF
    58%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.9°C / 27.9°C
    3 BF
    69%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 30.7°C / 31.9°C
    0 BF
    33%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    31°C 29.5°C / 31.6°C
    2 BF
    43%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 28.2°C / 28.8°C
    3 BF
    43%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    31°C 30.4°C / 32.0°C
    3 BF
    34%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 28.3°C / 30.5°C
    2 BF
    51%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.6°C / 31.1°C
    3 BF
    68%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    29°C 29.1°C / 29.1°C
    1 BF
    48%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ληστρικός ολιστικός ολοκληρωτισμός

  • A-
  • A+

Η ανακάλυψη νέων ηπείρων, μια ευρωπαϊκή περιπέτεια που ξεκίνησε οργανωμένα κατά τον 15ο αιώνα, συνοδεύτηκε από μια σειρά γεγονότων που καθόρισαν τις μετέπειτα οικονομικές και πολιτικές εξελίξεις σε ολόκληρο τον πλανήτη. Οι Ευρωπαίοι δεν εστίασαν τόσο στην ευγενή αλληλεπίδραση με τους νέους πολιτισμούς που συναντούσαν, στη γνώση που οι πολιτισμοί αυτοί μετέφεραν και στο πνεύμα και στη διαφορετική θεώρηση του κόσμου που προσέφεραν. Αυτό που τους ενδιέφερε πρωτίστως ήταν η εγκατάσταση αποικιών στα νέα εδάφη, η εμπορική τους εκμετάλλευση, η εγκαινίαση νέου τύπου συναλλαγών επ’ ωφελεία και για ευόδωση των οικονομικών τους επιδιώξεων, και όλα αυτά πάντα σε βάρος των ντόπιων πληθυσμών.

Οι νέοι τομείς ανάπτυξης επέτρεψαν τεράστια περιθώρια κέρδους, εξυπηρετούμενοι κυρίως από δύο βασικές δομές. Η πρώτη βασίζεται στην τριγωνική σχέση του Ατλαντικού: μεταλλεύματα (χρυσός, άργυρος) αλλά και εξωτικά προϊόντα των φυτειών του Νέου Κόσμου γίνονται ανάρπαστα στην Ευρώπη για επεξεργασία και μεταπώληση, δούλοι μεταφέρονται από την Αφρική ως φτηνό εργατικό δυναμικό για τις φυτείες και τα μεταλλεία του Νέου Κόσμου, ενώ προς την Αμερική και την Αφρική εξάγονται τα επεξεργασμένα προϊόντα και καταναλωτικά αγαθά.

Η δεύτερη δομή αναπτύσσεται στην Ανατολή με μπαχαρικά και τσάι να καταφτάνουν στην Ευρώπη διά θαλάσσης, παρακάμπτοντας τις ελεγχόμενες από Αραβες και Οθωμανούς χερσαίες οδούς, με παράλληλη πύκνωση των ευρωπαϊκών δραστηριοτήτων στην Κίνα, την Ινδονησία και τέλος, την Ιαπωνία. Η τάξη των εμπόρων ενισχύεται και αναρριχάται κοινωνικά, λαμβάνοντας ωστόσο ληστρικά και φεουδαλικά χαρακτηριστικά, υπερεκμεταλλευόμενη φυσικούς και ανθρώπινους πόρους – μια εξέλιξη που ο Γάλλος ιστορικός Φερνάντ Μπροντέλ αποκάλεσε «προδοσία της αστικής τάξης».

Από αυτή την πρώιμη παγκοσμιοποίηση στην αυγή της Νεωτερικής Εποχής, φτάνουμε στον σημερινό, ψηφιακά παγκοσμιοποιημένο, φονταμενταλιστικό καπιταλισμό. Είναι ο καπιταλισμός που θα στείλει λογαριασμούς ρεύματος χιλιάδων ευρώ σε πολίτες που αμείβονται με 500 ευρώ όλο κι όλα τον μήνα και θα διακόψει τις παροχές αν δεν εξοφληθούν οι λογαριασμοί. Είναι ο καπιταλισμός του ακραίου ανταγωνισμού, αλλά όχι στο πεδίο της λεγόμενης «ελεύθερης αγοράς» που θα συρρικνώσει τα –ληστρικά τώρα– περιθώρια κέρδους προς όφελος των πολιτών, αλλά ενός ταξικού ανταγωνισμού των πολύ πλούσιων έναντι των, ολοένα και περισσότερων, πολύ φτωχών.

Είναι ο καπιταλισμός του άνευ ορίων και όρων αμοραλισμού, του ακραίου κυνισμού για το μέλλον της ανθρωπότητας και του πλανήτη που τη φιλοξενεί. Και όμως, αυτός ο ξετσίπωτος καπιταλισμός παρουσιάζεται ως το μόνο «λειτουργικό» οικονομικό σχήμα, χωρίς να αφήνεται περιθώριο για ανάπτυξη καμίας εναλλακτικής λύσης. Και αυτό παρ’ όλες τις ολοένα εντεινόμενες οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες που ενδογενώς παράγει. Πρόκειται για έναν καπιταλισμό ολιστικά ολοκληρωτικό.

* (Ph.D.)2, αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής Φυσικής – Υπολογιστικής Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Καντιανό κενό
Το κείμενο του Γιώργου Μπλάνα «Η χάρτινη αρένα», το οποίο παρατίθεται εν είδει επιλόγου και επιμέτρου στην ελληνική έκδοση του διηγήματος «Ο εκδικητής» του Τόμας ντε Κουίνσι (εκδόσεις Ερατώ, 2006), ξεκινά με...
Καντιανό κενό
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Κινητά στοιχεία
Ο Ιωάννης Γουτεμβέργιος γεννήθηκε μάλλον το 1397 στο Μάιντς της Γερμανίας και περίπου το 1430 εγκαταστάθηκε στο Στρασβούργο, ασχολούμενος με τη μεταλλουργία και τη χρυσοχοΐα, όντας μέλος της αντίστοιχης...
Κινητά στοιχεία
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Καίγοντας την αλήθεια
«Να κάψεις, δεν σημαίνει πως διαψεύδεις» δήλωσε ο Τζορντάνο Μπρούνο πάνω στην πυρά της Ιεράς Εξέτασης στις 17 Φεβρουαρίου 1600, έπειτα από δίκη που ξεκίνησε με βαρύ κατηγορητήριο σαν σήμερα το μακρινό (;)...
Καίγοντας την αλήθεια
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Με τον παρά τους
Με τον παρά τους θα οργανώσουν κάθε είδους νοσηρό «παιχνίδι», βασικό χαρακτηριστικό και υπέρτατος στόχος του οποίου θα είναι να ποδοπατήσουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, να συνθλίψουν την ανθρώπινη υπόσταση.
Με τον παρά τους
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Κάπως έτσι ξεκίνησαν…
Η ποσοτικοποίηση της Ιστορίας αποτελεί μεγάλη τομή της ιστοριογραφίας του 20ού αιώνα και σηματοδοτεί τη δεύτερη περίοδο της εξέλιξης της Σχολής των Ανάλ (Annales).
Κάπως έτσι ξεκίνησαν…
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Μεσούσης της νύχτας
Η πρόσφατη, «εν τω μέσω της νυκτός» σπουδή να «γίνουν τα δέοντα» ώστε τελικά να μη βραβευθεί ο διασώστης προσφύγων Ιάσων Αποστολόπουλος, έρχεται, μαζί με όλα τα παρακάτω, να μας υπενθυμίσει τη διαρκή και...
Μεσούσης της νύχτας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας