• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    25°C 23.4°C / 25.6°C
    3 BF
    43%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    26°C 23.2°C / 27.1°C
    3 BF
    58%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.9°C / 27.1°C
    3 BF
    48%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.7°C / 19.9°C
    1 BF
    68%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.6°C / 19.9°C
    2 BF
    60%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    25°C 22.7°C / 25.4°C
    1 BF
    56%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 19.4°C / 21.8°C
    2 BF
    56%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.6°C / 23.6°C
    2 BF
    41%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    24°C 22.7°C / 24.8°C
    4 BF
    59%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    22°C 20.1°C / 21.9°C
    2 BF
    49%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.7°C / 23.8°C
    4 BF
    56%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    4 BF
    60%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    27°C 27.5°C / 27.5°C
    3 BF
    46%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.8°C / 21.9°C
    0 BF
    60%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    26°C 21.7°C / 26.2°C
    1 BF
    46%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.8°C / 24.9°C
    2 BF
    67%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.6°C / 25.4°C
    2 BF
    50%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.8°C / 23.8°C
    2 BF
    53%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.1°C / 26.1°C
    2 BF
    62%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    20°C 20.2°C / 20.2°C
    1 BF
    74%

Στη ρίζα κάθε καταπίεσης, στον πιο απόκρυφο κόμβο βίας και τρόμου, φωλιάζει μια απόλυτη βεβαιότητα, μια προϋπόθεση που δεν δέχεται αμφισβήτηση

Ο φανατισμός της βεβαιότητας

  • A-
  • A+

Για να καταλάβουμε τι συμβαίνει -τι μας συμβαίνει- σ’ αυτόν τον κόσμο τον όλο και περισσότερο μπερδεμένο και άγριο, αλλά και σε εμάς, τους όλο και περισσότερο αποπροσανατολισμένους και διαιρεμένους, πρέπει να βρούμε τη δύναμη να σηκώσουμε το κεφάλι και να κοιτάξουμε μακριά. Πρέπει να προσπαθήσουμε να βγούμε απ’ το απλό χρονικό, για να βρούμε την ολική αίσθηση, τη συνολική άποψη των θλιβερών μονοπατιών που ψηλαφιστά διατρέχουμε, για να ανακαλύψουμε πού οδηγούν και πόσα από αυτά είναι χωρίς επιστροφή.

Συνηθισμένοι να κινούμαστε στον στενό χώρο του κοντινού και του σύγχρονου, να ζούμε την καθημερινότητα, γίναμε αδιάφοροι για τα γενικά προβλήματα και για τους τελικούς σκοπούς: μια μονάδα στα πρωτογενή πλεονάσματα μας ενδιαφέρει περισσότερο από το μέλλον της ανθρωπότητας. Δεν πρόκειται, όπως πολλοί πιστεύουν, για έναν κατακλυσμό εγωισμού αλλά, απλά, για μια ολική τύφλωση.

Τη θέση της προσπάθειας για να καταλάβουμε ποιοι είμαστε και πού πάμε πήραν οι απλουστευτικές ιδεολογίες που, με τις καθησυχαστικές τους βεβαιότητες, εύκολα ικανοποιούν τους πολλούς που αποποιούνται την αγνή ανθρώπινη συνθήκη της πνευματικής αναζήτησης, της έρευνας χωρίς συγκεκριμένη προσέγγιση, της αμείωτης δίψας για αλήθεια και εμπειρία, της ατέρμονης διαθεσιμότητας στον επαναπροσδιορισμό, στην επιβεβαίωση, στην πειθώ.

Τρομοκρατημένοι από την ανασφάλειά τους ξεμπέρδεψαν γρήγορα από κάθε πρόβλημα και ταμπουρώθηκαν πίσω από τα μετερίζια με τις ακλόνητες βεβαιότητες.

Αυτές οι εύκολες βεβαιότητες δεν είναι αθώες. Δεν υπάρχει σύστημα δογμάτων που να μη γεννά το λεπτό δηλητήριο του φανατισμού και ο φανατισμός δημιουργεί μισαλλοδοξία. Για όποιον ψάχνει τις σχετικές και προσωρινές αλήθειες, ο διαφωνών αντιπροσωπεύει μια εναλλακτική υπόθεση.

Γι’ αυτόν που κατέχει τις απολιθωμένες βεβαιότητες, ο «διαφορετικός» είναι ένας εχθρός, ένας αιρετικός, ένας δόλιος φορέας λαθών, ένας διαρκής κίνδυνος μόλυνσης και διαφθοράς. Δεν αρκεί λοιπόν η προσπάθεια να τον πείσουμε, αλλά να τον εξοντώσουμε. Καμιά απόλυτη πίστη, πολιτική ή θρησκευτική, φιλοσοφική ή κοινωνική, δεν μπορεί να αποβάλει την παραγωγή μισαλλοδοξίας και γι’ αυτό θα πρέπει να την καταπολεμήσουμε σε όλες τις μορφές, να την αποκαρδιώσουμε, να την περιφρονήσουμε, να την καταστείλουμε.

Σε πολιτικό επίπεδο, ο διάλογος θα πρέπει να είναι ο κανόνας, η ίδια η βάση της δημοκρατίας, που θα διασφαλίζει στον καθένα το δικαίωμα να σκέφτεται με τον τρόπο του, να εκφράζει τις ιδέες του και να επιδιώκει τη συγκατάθεση των άλλων. Δεν είναι τυχαίο ότι στη ρίζα κάθε καταπίεσης, στον πιο απόκρυφο κόμβο βίας και τρόμου, φωλιάζει μια απόλυτη βεβαιότητα, μια προϋπόθεση που δεν δέχεται αμφισβήτηση.

Κι αν κάποτε οι φανατικοί το καταλάβουν αυτό καλά, θα νιώσουν φρίκη για τον ίδιο τους τον εαυτό.

*Ομότιμος καθηγητής Φιλοσοφικής Σχολής ΑΠΘ

 

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ρέπλικες
Η απομίμηση της πραγματικότητας θα δημιουργήσει απομιμήσεις ανθρώπων. Ή, απομιμήσεις ανθρώπων θα δημιουργήσουν απομιμήσεις της πραγματικότητας και θα τις πουλήσουν σε άλλους ανθρώπους, μετατρέποντάς τους σε...
Ρέπλικες
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ημέρα επιστροφής
Ημέρα επιστροφής σήμερα. Κάπου έγραφα πως όποιος επιστρέφει, επιστρέφει πάντα. Διατηρώ την ίδια άποψη και μάλιστα, με τα χρόνια, ενισχυμένη, επαυξημένη. Μία διαρκής επιστροφή είμαστε όλοι, καθένας με τον τρόπο...
Ημέρα επιστροφής
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Κόκκοι ειρήνης και ομόνοιας
Η καθημερινή ένταση που παρατηρείται στις κοινωνικές σχέσεις καθώς και στις επαφές μεταξύ πολιτικών και πολιτών δεν είναι δυνατόν να συνεχίζεται επ’ άπειρον διότι συντρίβεται η συνοχή και δεν υπάρχει κανένας...
Κόκκοι ειρήνης και ομόνοιας
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Αναξιόπιστα ρολόγια
Το σιδερένιο ρολόι-ποδήλατο με τον ήπιο ήχο τικ-τακ, τικ-τακ που υπήρχε στο δωμάτιο δεν την ενοχλούσε, το είχε συνηθίσει και, όταν τελείωνε η μπαταρία του, κάτι έλειπε από την ησυχία του χώρου, κάτι...
Αναξιόπιστα ρολόγια
ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟΥ
Eθνικός αυτο-ανασκολοπισμός
Το χρήμα και η εξουσία από τη φύση τους είναι οι μόνιμοι και διαρκείς ανατροπείς κάθε ηθικής και ανθρώπινης τάξης. Και το χειρότερο από όλα είναι πως σχεδόν ολόκληροι πληθυσμοί, σε όλα τα μήκη και πλάτη της...
Eθνικός αυτο-ανασκολοπισμός
ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΝΗΜΗΣ
Ο Κούντερα, το είναι, η ύπαρξη, η ζωή
ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ, ΔΙΟΛΟΥ ΚΡΥΜΜΕΝΟ, βρίσκεται εκεί όπου ο Κούντερα παραφράζει τη Γένεση και γράφει πως ο Θεός είδε ότι το είναι (l’être) είναι καλό πράγμα (ότι καλόν), και άρα είναι καλό και να τεκνοποιούμε: έχουμε...
Ο Κούντερα, το είναι, η ύπαρξη, η ζωή

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας