• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    25°C 23.1°C / 26.3°C
    3 BF
    72%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 17.5°C / 21.9°C
    4 BF
    87%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.7°C / 23.7°C
    3 BF
    76%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 13.9°C / 16.1°C
    1 BF
    77%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 19.1°C / 19.9°C
    1 BF
    77%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.0°C / 19.8°C
    1 BF
    72%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    15°C 13.7°C / 16.2°C
    2 BF
    59%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    21°C 21.3°C / 21.3°C
    1 BF
    88%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 26.9°C / 28.8°C
    3 BF
    37%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    28°C 25.7°C / 27.9°C
    3 BF
    44%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    25°C 24.8°C / 25.5°C
    4 BF
    78%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 22.3°C / 22.3°C
    4 BF
    79%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 21.3°C / 21.3°C
    5 BF
    66%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    22°C 21.9°C / 22.3°C
    3 BF
    49%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    25°C 22.5°C / 25.1°C
    2 BF
    74%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    26°C 26.0°C / 26.8°C
    3 BF
    29%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.3°C / 26.0°C
    3 BF
    50%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 18.3°C / 18.3°C
    0 BF
    82%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.7°C / 23.9°C
    2 BF
    75%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    14°C 14.1°C / 14.1°C
    1 BF
    83%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο πρώτος τρόμος

  • A-
  • A+
H αίσθηση του «ανοίκειου», όπως την ονομάζει ο Φρόιντ, δημιουργείται «όταν καταλύεται το όριο μεταξύ φαντασίας και πραγματικότητας» και σχετίζεται κατεξοχήν με τον θάνατο.

Ποιος δεν τρόμαξε μικρός ακούγοντας ένα παραμύθι, διαβάζοντας ένα βιβλίο ή βλέποντας μια ταινία; Στα οκτώ μου χρόνια διάβασα μια τέτοια ιστορία σ’ ένα περιοδικό. Αν αξίζει η αναφορά εδώ, είναι επειδή, πολλά χρόνια αργότερα, ήρθε ο… Φρόιντ και μου ανέλυσε υπέροχα τον παιδικό μου τρόμο!

Ηταν μια χειμωνιάτικη νύχτα. Η αδελφή μου με παρακαλούσε να διηγηθούμε ιστορίες ο ένας στον άλλον, όπως κάναμε για να μας πάρει ο ύπνος. Εγώ είχα βυθιστεί στο περιοδικό. Οταν το τέλειωσα, η αδελφή μου είχε αποκοιμηθεί. Μάταια την καλούσα να μου απαντήσει. Διαισθανόμουν ότι εκείνη η νύχτα δεν θα ήταν σαν τις άλλες.

Και πράγματι. Εζησα ώρες αγωνίας και τρόμου με την ιστορία του Ιμχοτέπ, του αρχιερέα του Θεού Ρα, που ερωτεύτηκε την Ανκ Αμόν, κόρη του Φαραώ Αμένοφις. Μέγα αμάρτημα. Τιμωρείται να σαβανωθεί ζωντανός ενώ την αγαπημένη του στραγγαλίζει ο ίδιος ο πατέρας της! Αιώνες αργότερα, μια αγγλική αποστολή θα ζωντανέψει άθελά της τη μούμια του Ιμχοτέπ…

Φοιτητής στο Παρίσι, μελετώντας το «Ανοίκειο» του Φρόιντ, μάθαινα για μια ιστορία φρίκης που είχε διαβάσει ο ίδιος σ’ ένα περιοδικό:

«Ενα ζευγάρι μετακομίζει σ’ ένα σπίτι όπου ανάμεσα στα έπιπλα υπάρχει ένα τραπέζι με περίεργο σχήμα και ξυλόγλυπτους κροκόδειλους. Οταν νυχτώνει, διαχέεται στο σπίτι μια ανυπόφορη μυρωδιά» κι έχει κανείς την εντύπωση ότι «βλέπει κάτι απροσδιόριστο να σέρνεται πάνω στη σκάλα… μαντεύει εύκολα ότι η παρουσία του τραπεζιού έχει στοιχειώσει το σπίτι με φαντάσματα κροκοδείλων… Ηταν μια μάλλον ανόητη ιστορία, που όμως δημιουργούσε μια ατμόσφαιρα έντονης φρίκης».

Αυτή η αίσθηση του «ανοίκειου», όπως την ονομάζει ο Φρόιντ, δημιουργείται «όταν καταλύεται το όριο μεταξύ φαντασίας και πραγματικότητας» και σχετίζεται κατεξοχήν «με τον θάνατο… με την επάνοδο των θανόντων – υπό μορφή πνευμάτων και φαντασμάτων».

Πώς εμείς, οι ορθολογιστές τού σήμερα, επηρεαζόμαστε από τέτοιες αντιλήψεις; «Εμείς –ή οι πρωτόγονοι πρόγονοί μας– θεωρούσαμε κάποτε υπαρκτές αυτές τις δυνατότητες. Σήμερα τις έχουμε πια απορρίψει, έχουμε ξεπεράσει αυτούς τους τρόπους σκέψης… που όμως υπάρχουν ακόμα μέσα μας περιμένοντας την πρώτη ευκαιρία που θα τους επιβεβαιώσει. Οταν λοιπόν συμβαίνει κάτι στη ζωή μας που μοιάζει να επιβεβαιώνει αυτές τις παλιές πεποιθήσεις, δημιουργείται μια αίσθηση ανοίκειου…»

Τότε, όπως συνέβη με μένα, μένεις ξάγρυπνος μέχρι το πρωί, πανικόβλητος από τη θέα της μούμιας του Ιμχοτέπ που όλο νομίζεις ότι θα εμφανιστεί από τον σκοτεινό διάδρομο για να έρθει στο κρεβάτι σου! (Ο Θέμος Ανδρεόπουλος, υπεύθυνος του περιοδικού, μου αφιέρωσε το τεύχος χρόνια αργότερα. Το φυλάω ευλαβικά.)

Πόσο θα ήθελα μια νύχτα να διαβάσω ένα βιβλίο, να δω μια ταινία που να με τρομάξει πραγματικά. Να ξανανιώσω και σήμερα αυτόν τον πρωτόγονο, τον πρώτο τρόμο! Ομως είναι τόσο δύσκολο πια!

*σκηνοθέτης, διευθυντής Film Studies BA, MA New York College, Athens, University of Greenwich, UK

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Β – 13
Το να μπορούμε να ξεχωρίζουμε τις ποιοτικές διαφοροποιήσεις, τις λεπτότερες αποχρώσεις, τις ευάριθμες διαφορετικές δυνατότητες, τις πολλαπλότητες των επιλογών μας, είναι απελευθερωτικό.
Β – 13
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Η Μάρθα, η καύση και τα κορίτσια στο Ιράν
Η γλυκιά μου η Μάρθα έφυγε έχοντας ζήσει μια πραγματικά πλούσια ζωή. Ηθελε στο τέλος να αποτεφρωθεί και η στάχτη της να σκορπιστεί. Και ξαφνικά μαθαίνω ότι χρειάζονται χίλιες δυο διαδικασίες για να έχει το...
Η Μάρθα, η καύση και τα κορίτσια στο Ιράν
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Καλό κατευόδιο, κυρα-Πραξούλα
«Αρη, είναι καλός ο καφές; Πιες τον γιατί θα κρυώσει», μου λέει με αδύναμη φωνή η κυρα-Πραξούλα. Εδώ και μέρες σπίτι της είχε κάνει το τοπικό νοσοκομείο.
Καλό κατευόδιο, κυρα-Πραξούλα
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Μία πτυχή του Ηλία
Ο Ηλίας, που είχε αναλάβει και τα οικονομικά του Ιδρύματος, σε μια εποχή πολύ περιορισμένων κρατικών ενισχύσεων λόγω μνημονίων, κατάφερε και συμμάζεψε συσσωρευμένα χρέη παλιότερων διοικήσεων, ενώ ενίσχυσε την...
Μία πτυχή του Ηλία
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Αποχαιρετισμός...
Πριν γνωρίσω την Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα, είχα ακούσει πολλά δυσάρεστα και αρνητικά, ακόμα και κοροϊδευτικά λόγια, τα οποία, βέβαια, χάθηκαν από το μυαλό μου στα πρώτα δέκα λεπτά της γνωριμίας μας...
Αποχαιρετισμός...
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Λόγω των ημερών
Φέτος δεν ήξερε καν αν θα έμπαινε στον κόπο να φτιάξει κανένα κουλούρι, έτσι για το καλό. «Ισως βάψω καμιά δεκαριά αυγά…». Μόνο μέλημα, σοκολατένια αυγά για τα παιδιά. Με αυτές τις σκέψεις άκουσε πίσω της ένα...
Λόγω των ημερών

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας