Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Β – 13
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Β – 13

  • A-
  • A+

«Ελευθερία δεν είναι να διαλέγεις ανάμεσα στο μαύρο και το άσπρο, αλλά να μπορείς να αποκηρύσσεις τέτοιες επιλογές» υποστήριζε ο Γερμανός φιλόσοφος Τέοντορ Αντόρνο, εκ των πρωτεργατών της Σχολή της Φρανκφούρτης. Με τα λόγια του Αντόρνο γινόμαστε μέτοχοι της ελευθερίας αν μπορούμε να διακρίνουμε όχι μόνο τις ακραίες τιμές, θέσεις ή καταστάσεις, αλλά και όλες όσες ενυπάρχουν στο ενδιάμεσο. Το να μπορούμε να ξεχωρίζουμε τις ποιοτικές διαφοροποιήσεις, τις λεπτότερες αποχρώσεις, τις ευάριθμες διαφορετικές δυνατότητες, τις πολλαπλότητες των επιλογών μας, είναι απελευθερωτικό.

Οπως και το να απεγκλωβιζόμαστε από τη λογική του «άσπρο/μαύρο» και να προχωράμε σε νέες συνθέσεις που υπερβαίνουν τα «άκρα». Και να το κάνουμε αυτό, έχοντας επίγνωση ότι αυτά τα οποία αναγνωρίζουμε ως ακραία σημεία ή καταστάσεις δεν είναι παρά τεχνητές επινοήσεις που γεννώνται από το ίδιο το εννοιολογικό πλαίσιο υπό το πρίσμα του οποίου εξετάζουμε τα πράγματα. Και έχοντας κατανοήσει πως αν εξετάσουμε τα ίδια δεδομένα υπό διαφορετικά εννοιολογικά πλαίσια, εκκινώντας από διαφορετικές αφετηρίες και υιοθετώντας διαφορετικές οπτικές γωνίες και προκείμενες προτάσεις, τότε μπορεί να οδηγηθούμε σε διαφορετικά συμπεράσματα.

Οπως έδειξε o φιλόσοφος της Επιστήμης Νόργουντ-Ράσελ Χάνσον στο βιβλίο του «Πρότυπα ανακάλυψης» (Patterns of discovery, 1958, στα ελληνικά από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2002) με αναφορές στις θέσεις του ύστερου Λούντβιχ Βιτγκενστάιν και σε πειράματα της Μορφολογικής Ψυχολογίας (Gestalt Psychology), μπορεί να κοιτάζουμε το σύμβολο «Β» και να αναγνωρίσουμε με βεβαιότητα στο σύμβολο αυτό το κεφαλαίο γράμμα Β αν το δούμε σε μια ακολουθία συμβόλων «Α, Β, Γ, Δ, …». Ομως, βλέποντας την ακολουθία συμβόλων «11, 12, Β, 14, 15, …» ενδέχεται να συμπεράνουμε ότι το «Β» αντιπροσωπεύει τον αριθμό «13», κάπως κακογραμμένο.

Ποιο εννοιολογικό πλαίσιο προσέγγισης και ερμηνείας του κόσμου κατασκευάζει ένας δεκατετράχρονος μαθητής, κλεισμένος επί τετραήμερο σε ένα αστυνομικό κελί, υπό το κράτος της αφόρητης ψυχολογικής πίεσης, της απομόνωσης και του ενδεχόμενου να κατηγορηθεί για κακουργηματικές πράξεις; Ποια αναλυτικά εργαλεία τυχόν διαθέτει ή χρειάζεται να αναπτύξει προκειμένου να αντιμετωπίσει αυτή την πρωτόγνωρη κατάσταση;

Πόσο δύσκολο είναι να παρασυρθεί και να μη βλέπει παρά μόνο άσπρο και μαύρο, να βραχυκυκλώσει νοητικά σε σημείο που να μην μπορεί να διακρίνει τις απειράριθμες ενδιάμεσες φωτεινές αποχρώσεις; Να βλέπει μόνο το 13 (το κελί) και να μην διανοείται ότι αυτό μπορεί να είναι και Β. Και ότι αυτό το Β δεν σημαίνει ούτε βία, ούτε βούρδουλα, αλλά βιβλία και βιβλιοθήκες; Δηλαδή αυτά που αποτελούν τα αντικείμενα γνώσης, το φυσικό χώρο ύπαρξης και τα εργαλεία νοητικής ανάπτυξης ενός μαθητή.

*(Ph.D.)2, αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής Φυσικής - Υπολογιστικής Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης

ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
3+1 περιπτώσεις του αριθμού 3
​Για τον Πλάτωνα η ψυχή είναι άυλη, αμετάβλητη, αθάνατη. Χωρίζεται σε τρία ιεραρχημένα μέρη: λογιστικόν (τοποθετημένο στο κεφάλι, αντιστοιχεί στο λογικό τμήμα του ανθρώπου), θυμοειδές (τοποθετημένο στο στήθος,...
3+1 περιπτώσεις του αριθμού 3
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Από τη Θεωρία Καταστροφών στην πράξη
Πώς ο «Τζόκερ» από εξαθλιωμένο, περιθωριοποιημένο και ασήμαντο κλοτσοσκούφι του συστήματος επιλέγει να φορέσει το αιματοβαμμένο χαμόγελό του, συνδυασμένο με τα χρώματα της αμερικανικής σημαίας στο πρόσωπό του,...
Από τη Θεωρία Καταστροφών στην πράξη
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ζαβολιές
Ενα βλέμμα που ως καθρέφτης κατοπτρίζει την κοινωνία μας που μέσα στο ηθικό, πολιτικό και κοινωνικό αδιέξοδο στο οποίο έχει περιέλθει φτάνει στο σημείο να θεωρεί ως εχθρούς της παιδιά δύο και τριών ετών.
Ζαβολιές
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Κανονικότητα και ιδιομορφία
Για κάποιους «επιστροφή στην κανονικότητα» είναι να επανέρχεται με τον πλέον συμβολικό τρόπο το «Πατρίς-Θρησκεία-Οικογένεια» στην πρόσφατη ορκωμοσία της κυβέρνησης, όπου τα νέα μέλη της προσήλθαν «συν γυναιξί...
Κανονικότητα και ιδιομορφία
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Φινεγκανική Ευρώπη
Το 1963, όταν ο Γκελ-Μαν πάσχιζε να βρει ένα όνομα που να ταιριάζει σε αυτά τα νέα σωματίδια που σκόπευε να εισαγάγει, διάβασε στο βιβλίο «Finnegans Wake», του Τζέιμς Τζόις, το εξής χωρίο: «Three quarks for...
Φινεγκανική Ευρώπη
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Μισο-άνθρωποι και μισάνθρωποι
Μπορεί να υπάρξει ποίηση μετά το Aουσβιτς και κατά πόσο αυτό συνιστά βαρβαρότητα αναρωτιόταν ο μεγάλος Γερμανός φιλόσοφος Τέοντορ Αντόρνο στο βιβλίο του «Minima Moralia» το 1951. Μπορεί η τέχνη να χειριστεί τη...
Μισο-άνθρωποι και μισάνθρωποι

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας