Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Δεν δίνουν δεκάρα!
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Δεν δίνουν δεκάρα!

  • A-
  • A+

Για τον καλλιτέχνη που το κύκνειο άσμα του συνοδεύεται από μια αποτυχία, το τέλος είναι πικρό. Μερικοί φτάνουν μέχρι να «αποδομήσουν» όλο το προηγούμενο έργο του. Σαν την ταινία με το αποτυχημένο τέλος που μας κάνει εύκολα να ξεχνάμε τις άλλες αρετές της.

Υπάρχει και το πολύ χειρότερο: ένα πικρό τέλος που είναι άδικο. Οχι εξαιτίας κάποιων απρόβλεπτων καταστάσεων ή συνθηκών, αλλά απλά επειδή έσφαλλαν άνθρωποι. Ολα αυτά μου ήρθαν στο μυαλό με αφορμή την επανέκδοση της ταινίας «Ο αστυνόμος» (1971), κύκνειο άσμα του Ζαν-Πιερ Μελβίλ.

Σήμερα όλοι σχεδόν μιλάνε για μια πολύ καλή ταινία στη φιλμογραφία του τόσο ιδιόρρυθμου, σημαντικού σκηνοθέτη. Πόσο διαφορετική όμως ήταν η αντιμετώπισή της την εποχή της! Ούτε μια φωνή, ούτε μια λέξη υπεράσπισης. «Μια ιστορία ολότελα παράλογη». «Ο γιγαντισμός κρύβει την ανικανότητα». «Γιατί να κάνεις ταινίες όταν δεν έχεις τίποτα να πεις;» «Πόσο σκληρό είναι να αποχαιρετάς τον Μελβίλ με μια τέτοια αποτυχία!», γράφει κάποιος δέκα χρόνια αργότερα. Γιατί στο μεταξύ, λίγους μήνες μετά την προβολή της ταινίας κι ενώ δουλεύει πυρετωδώς το επόμενο σενάριό του, ο Μελβίλ πεθαίνει σε ηλικία μόλις 56 χρόνων!

Ετσι φεύγουν άνθρωποι σημαντικοί, καλλιτέχνες που σημάδεψαν την τέχνη τους και τη ζωή μας. Θυμάμαι και τον Χίτσκοκ. Τόσες ταινίες λατρεμένες που απολαμβάνουμε ακόμα τα καλοκαίρια μας σαν φέτες γλυκού, κι όμως ο ίδιος ο δημιουργός τους αξιώθηκε μ’ ένα Οσκαρ... λίγο πριν πεθάνει! Εδώ η «επιτυχία» πριν από το τέλος φαντάζει σαν πρώιμο μνημόσυνο, θλιβερή παρωδία. Δεν θα ξεχάσω ποτέ τον ζωηρό και γεμάτο χιούμορ Χίτσκοκ, καθηλωμένο σε μια πολυθρόνα, άρρωστο, αμίλητο, να κοιτάζει με βλέμμα απλανές. Τι να σκεφτόταν άραγε; Καταλάβαινε ότι όλοι αυτοί γύρω του ξεμπέρδευαν μαζί του μ’ ένα «συνολικό» βραβείο παρηγοριάς που του στέρησαν πολλές φορές όταν πραγματικά το άξιζε με τις ταινίες του, χαρίζοντάς το συχνά ακόμα και σε κάποιους που σήμερα κανείς δεν θυμάται; Ή, μήπως, ταξίδευε κιόλας για τη Ζώνη του Λυκόφωτος;

Πολλοί θα αντιτάξουν ίσως: μα ο χρόνος αποκαθιστά πάντα τις αδικίες στα έργα τέχνης. Είχε ο Μελβίλ ανάγκη τις καλές κριτικές, είχε ο Χίτσκοκ ανάγκη ένα Οσκαρ; Σήμερα αναγνωρίζονται ως κλασικοί δημιουργοί στην ιστορία του κινηματογράφου. Ναι, ο χρόνος αποκαθιστά τις αδικίες στα έργα τέχνης (αν και όχι πάντα, γιατί πολλά παραμένουν άδικα υποτιμημένα), όμως συχνά το κάνει ερήμην των ίδιων των καλλιτεχνών, όταν εκείνοι δεν υπάρχουν πια. Αυτοί έφυγαν όπως έφυγαν, άλλοι πικραμένοι κι άλλοι με το στίγμα της αποτυχίας. Κι ούτε βέβαια είναι αλήθεια ότι δεν είχαν ανάγκη τις καλές κριτικές και τα βραβεία. Γιατί να μην τα έχουν ανάγκη, αφού τα άξιζαν;

Οπως έγραψε σχετικά με απολαυστικό τρόπο ο Γάλλος σκηνοθέτης Ζιλ Γκρανζιέ: «Η μεταθανάτια αναγνώριση; Αφορά όλους εκτός από τους ίδιους τους καλλιτέχνες. Αυτοί, όπου κι αν βρίσκονται, δεν δίνουν δεκάρα!»

*σκηνοθέτης, διευθυντής Film Studies BA MA, New York College, Athens

ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Οπου φυσάει ο άνεμος
Μακραίνει κάθε μέρα ο κατάλογος των ταινιών που η μετάδοσή τους από διάφορες ιντερνετικές πλατφόρμες αναστέλλεται για λόγους «πολιτικής ορθότητας». Είναι τελικά ρατσιστική ταινία το «Οσα παίρνει ο άνεμος» και...
Οπου φυσάει ο άνεμος
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Η ευτυχία να είσαι η Καρυοφυλλιά
Με τις επιλογές της Καρυοφυλλιάς Καραμπέτη δεν συμφωνώ πάντα. Αλλά είναι τέτοιο το ταλέντο, τέτοια η λάμψη και η προσωπικότητά της, που καταφέρνει να με κάνει να ενδιαφερθώ και για πράγματα που κανονικά δεν θα...
Η ευτυχία να είσαι η Καρυοφυλλιά
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ενοχες απολαύσεις!
Εζησα τη νεανική μου ηλικία μέσα σε μια πρωτοφανή κινηματογραφική εποχή. Μερικά από τα πιο σημαντικά κινήματα και σχολές γεννήθηκαν εκείνες τις...
Ενοχες απολαύσεις!
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ο δημιουργός του σινεμά
Το παν δεν είναι να κάνεις τα πάντα επειδή δεν έχεις τη δυνατότητα να έχεις πολλούς συνεργάτες· το παν είναι να έχεις και το ταλέντο για όλα αυτά…
Ο δημιουργός του σινεμά
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Κάνε αυτό που θέλεις!
Εχετε δει ποτέ μια ταινία μέχρι το τέλος της; Εννοώ, μέχρι να σβήσει και το τελευταίο όνομα συντελεστή στους τίτλους τέλους: εκατοντάδες ονόματα παρελαύνουν αργά και χάνονται στο πάνω μέρος της οθόνης.
Κάνε αυτό που θέλεις!

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας