Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Εν τω μεταξύ

«Μετά την Καταστροφή των Ψαρών», Νικόλαος Γύζης

Εν τω μεταξύ

  • A-
  • A+

Μεταξύ δύο πολέμων. Αν ένα παιδάκι σε κάποια μακρινή γωνιά της γης σύρει το χέρι σε μια υδρόγειο, από αυτές που μας χαρίζαν όταν ήμασταν παιδιά, γυρεύοντας τον τόπο μας. Και αν στην υδρόγειο αυτή, οι εστίες πολέμων σημειώνονταν με μικρές σχηματικές φωτιές που δηλώνουν την ανάφλεξη πολέμου. Τότε, αν το δάχτυλό του έβρισκε εκείνο το μικρό σημείο που λέγεται Ελλάδα, θα σταματούσε ανάμεσα σε δυο «πυρκαγιές», που η μια θα όριζε την Ουκρανία και η άλλη τη Συρία. Και καθώς τα παιδιά είναι πιο ευαίσθητα θα τραβούσε γρήγορα το χέρι του. Γνωρίζοντας από ένα ένστικτο πως ό,τι βρίσκεται μεταξύ δύο τέτοιων καυτών σημείων κινδυνεύει να αρπάξει εύκολα φωτιά το ίδιο.

Μεταξύ δύο κόσμων, Ανατολής και Δύσης; Ούτε Ανατολή, απαντούν κάποιοι, ούτε Δύση. Αλλά ένα κάτι που πια γνωρίζει πως κανένας «αυτόματος πιλότος» δεν εγγυάται την ταυτότητα, τον προσανατολισμό είτε την ίδια την επιβίωσή του. Ανάμεσα σε δύο κόσμους που δεν χωρούν στους όρους Δύση και Ανατολή είτε στο άλλο δίπολο, καπιταλισμός/ σοσιαλισμός. Κόσμων που δεν ορίζονται απόλυτα με κανένα εργαλείο, ούτε από την πολιτική, ούτε από την οικονομία, αλλά αυτό το αινιγματικό και πανταχού «παρών» κάτι που το λέμε πολιτισμό. Μεταξύ δύο ή περισσότερων κόσμων που άλλοτε κυριαρχούνται από τη διάσπαση, τον κατακερματισμό και άλλοτε τους ενώνει το συμφέρον μεταμφιεσμένο σε ανθρωπιστικές αξίες και ανθρώπινα δικαιώματα είτε το φονικό παραλήρημα που παριστάνει την πίστη.

Κάθε τι στον κόσμο αυτό κινείται μεταξύ σφύρας και άκμονος, υποταγής είτε ισοπέδωσης. Οι ισχυροί της ηπείρου μας «οραματίζονται» τη δημιουργία ενός ανοχύρωτου και διαλυμένου χώρου προς εκμετάλλευση, όπου οι χώρες β΄ και γ΄ κατηγορίας, όπως θέλουν πρωτίστως τη δική μας, θα έχουν καταντήσει κενά ονόματα. Και την ίδια ώρα, ανίκανοι να διδαχθούν από τις αποτυχίες τους, ερωτοτροπούν και με άλλους πολέμους, που δεν είναι πια μόνον κοινωνικοί, οικονομικοί και πολιτισμικοί, αλλά αυτό που λέμε θερμοί. Θύματα των ηλιθίων και εγκληματικών πολέμων στο Ιράκ, τη Συρία, τη Λιβύη και των άλλων αντίστοιχων αφρικανικών και μη, οι μετανάστες πνίγονται στη Μεσόγειο είτε σώζονται στο Αιγαίο, παράγοντες και θύματα ενός δικού τους και δικού μας αδιεξόδου. Την ίδια ώρα που οι επόμενες Ελλάδες, Λιβύες και Συρίες βρίσκονται στα σκαριά.

Το μεταξύ –αντιπάλων πυρών ή στρατοπέδων– είναι η κατ’ εξοχήν επικίνδυνη θέση. Από την εποχή που οι κάτοικοι της Μήλου πλήρωσαν με εξολόθρευση την απόφασή τους να μη μετάσχουν στον Πελοποννησιακό Πόλεμο, ξέρουμε ότι ο ισχυρός εκλαμβάνει ως απειλή την πρόθεση ουδετερότητας του ασθενεστέρου. Και γνωρίζουμε επίσης ότι όποιος επιχειρεί να χωρίσει αντιμαχόμενους κινδυνεύει να γίνει το πρώτο θύμα. Ομως, επίσης, γνωρίζουμε πως ό,τι καλύτερο έχει φανεί στον ανθρώπινο πολιτισμό ήταν καρπός τέτοιων επικίνδυνων αλλά πολύτιμων προσπαθειών να ενωθούν, να συνδιαλλαγούν τα σπαρασσόμενα έθνη, οι σπαραγμένες κοινωνίες και οικογένειες.

Η Αντιγόνη, ο Ρωμαίος, η Ιουλιέτα πεθαίνουν στην προσπάθειά τους να ενώσουν με την πολιτική του έρωτά τους τη Θήβα, τη Βερόνα. Διδασκόμαστε ότι όποιος σταθεί ανάμεσα στον Ετεοκλή και τον Πολυνείκη, τους Μοντέγους και τους Καπουλέτους πληρώνει με τη ζωή του. Αλλά οι πόλεις σώζονται καθώς ο μικρός φτερωτός θεός καταφέρνει να ενώσει τα κομμάτια τους. Eίναι όμως όντως ένας θεός; Οχι, μάς λέει ο Πλάτωνας στο Συμπόσιο. Είναι δαίμων, φτερωτή ύπαρξη στο ενδιάμεσο γης και ουρανού, θεού και ανθρώπου. Σε αυτό το επισφαλές και πολύτιμο μεταξύ ίπταται ο Ερως.

Μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας. Μια κοινωνία στην κόψη του ξυραφιού, η ελληνική. Που ανάμεσα στα τσακάλια των οίκων αξιολόγησης, τους εκβιασμούς των φιλανθρώπων εταίρων, την τρομολαγνεία των ένοχων καναλιών και τα παράφωνα τύμπανα παρόντων και επαπειλούμενων πολέμων τολμά να ελπίζει.

 

ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Πόλεμος πατήρ πάντων
Μετανάστες, λαθρομετανάστες, παράνομοι ή παράτυποι, αυτοί που οικειοθελώς εγκαταλείπουν τον τόπο τους και οι άλλοι, οι πρόσφυγες, που φεύγουν κυνηγημένοι από τους πολέμους, εξωτερικούς ή εμφύλιους, όλοι οι...
Πόλεμος πατήρ πάντων
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Χαμένες ψευδαισθήσεις;
Στη λογοτεχνία και συχνά στον έρωτα οι ψευδαισθήσεις μπορούν να είναι συνώνυμες της δημιουργίας και της ίδιας της ζωής. Στην πολιτική, όσο διαρκούν, οδηγούν στον γκρεμό και όταν καταρρεύσουν αφήνουν ανοιχτό...
Χαμένες ψευδαισθήσεις;
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Περί «χημείας» και άλλων δαιμονίων
Τα ποσοστά των δημοσκοπήσεων -και περισσότερο ακόμη τα κοινό αίσθημα που αποπνέουν οι συζητήσεις του καθενός μας με τον «άνθρωπο του δρόμου» ή «της διπλανής πόρτας»- επιβεβαιώνουν ένα δεδομένο: καμία ελληνική...
Περί «χημείας» και άλλων δαιμονίων
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Γράμμα σε έναν απλό άνθρωπο
Επιτρέψτε μου να σας αποκαλώ φίλο, με την ουσιαστική έννοια που η λέξη έχει στη γλώσσα μου εδώ και κάποιες χιλιετίες, από τη στιγμή που με συγκίνηση πληροφορήθηκα αυτό το οποίο κάνατε υπερασπίζοντας όχι μόνο...
Γράμμα σε έναν απλό άνθρωπο
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Το άγνωστο αριστούργημα
Στο «Αγνωστο αριστούργημα» του Μπαλζάκ, ο Φρενχόφερ, ο μέγας ζωγράφος που αναζητά την απόλυτη τελειότητα, αποκαλύπτει το «αριστούργημά» του. Ομως έργο πια δεν υπάρχει. Τη θέση του έχει πάρει η ρευστότητα μιας...
Το άγνωστο αριστούργημα
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Καλλιτεχνικές οφθαλμ-απάτες
Η τέχνη και ειδικά το στοιχείο της αναπαράστασης γίνονται μέρος αφηγήσεων, όπου δύσκολα μπορεί κανείς να διακρίνει το μυθώδες από το ιστορικό στοιχείο. Ωστόσο, δεν είναι οι καλλιτέχνες που πρωταγωνιστούν στο...
Καλλιτεχνικές οφθαλμ-απάτες

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας