Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Νέα Υόρκη 2022
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Νέα Υόρκη 2022

  • A-
  • A+

Ιοί, λιμοί και καταποντισμοί προκαλούσαν ανέκαθεν το ενδιαφέρον του κινηματογράφου. Μάλιστα τη δεκαετία του ’70 παρακολουθήσαμε μια ολόκληρη σειρά «ταινιών καταστροφής» με κινδύνους κατά βάση ρεαλιστικούς ή και φανταστικούς. Το ρεύμα αυτό διαμορφώθηκε την εποχή της παγκοσμιοποίησης σ’ ένα νέο υβριδικό είδος, τις «ταινίες επιβίωσης» (survival).

Οι ταινίες αυτές, στη συντριπτική πλειoνότητά τους, στηρίζονται σ’ ένα στοιχειώδες ψυχολογικό (ατομικό και συλλογικό) υπόβαθρο, ποντάροντας στο αρχέγονο συναίσθημα του φόβου ενισχυμένο συνήθως με καταιγιστική αλλά τυποποιημένη δράση.

Θεωρώ ότι οι ταινίες πραγματικής «επιβίωσης» είναι εκείνες που δοκιμάζουν τον άνθρωπο απέναντι σε κινδύνους (υπαρκτούς ή μελλοντικούς) για τους οποίους υπεύθυνος είναι ο ίδιος. Οπως συμβαίνει στην αριστουργηματική ταινία δυστοπικής επιστημονικής φαντασίας του Ρίτσαρντ Φλάισερ «Νέα Υόρκη, έτος 2022 μ.Χ.» (Soylent Green, 1973).

Στη Νέα Υόρκη του 2022, σαράντα εκατομμύρια κάτοικοι συνθλίβονται στους ασφυκτικά γεμάτους δρόμους, τα πεζοδρόμια, τις σκάλες, τα σοκάκια της πόλης. Ο ουρανός έχει μόνιμα ένα κιτρινοπράσινο χρώμα και η γη δεν μπορεί πια να παράξει κάτι φυσικό. Ο κόσμος φοράει μάσκες για να προστατευτεί από τη μόλυνση και ψάχνει απεγνωσμένα για φαγητό.

Υπάρχουν βέβαια και κάποιοι, πάντα λίγοι, πάντα οικονομικά ισχυροί, που απολαμβάνουν στα πολυτελή ησυχαστήριά τους ό,τι καλό έχει απομείνει πάνω στη Γη, μαζί και τις γυναίκες – κούκλες (πόρνες πολυτελείας τις λέμε συνηθέστερα) που κρατούν δέσμιες μέσα σ’ αυτά. Κι όταν ο λαός ξεσηκώνεται στους δρόμους, υπάρχει πάντα η αστυνομία και ο στρατός για να προστατέψει τα κακώς κείμενα.

Σας θυμίζουν τίποτα όλα αυτά; Κι ακόμα είμαστε στη αρχή. Γιατί η ιστορία ξεκινάει όταν ένας μπάτσος, ο Ρόμπερτ Θορν, καλός αλλά και ξεροκέφαλος, αναλαμβάνει να εξιχνιάσει τις μυστηριώδεις συνθήκες θανάτου ενός διευθυντή της εταιρείας Σόιλεντ. Ελεγχόμενη από την κυβέρνηση, η εταιρεία παράγει από πλαγκτόν τα συνθετικά «πράσινα χάπια» τα οποία μοιράζονται δωρεάν σ’ ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού.

Αλλά τι είναι αυτά τα περίφημα «πράσινα χάπια»; Συνδυασμός φιλμ νουάρ και επιστημονικής φαντασίας, η ταινία επιφυλάσσει πολλές δυνατές σκηνές, αλλά και μια σοκαριστική για το τέλος, όταν ο Θορν εισχωρεί στο εργοστάσιο της Σόιλεντ για να μάθει τη φοβερή αλήθεια.

Ολα λέγονται εδώ, πενήντα χρόνια όμως πριν. Οπως ο Χάξλεϊ, ο Οργουελ, ο Ζαμιάτιν, έτσι και ο Χάρι Χάρισον, συγγραφέας του βιβλίου στο οποίο βασίστηκε η ταινία, έχει προβλέψει τα πάντα: οικολογική καταστροφή, μόλυνση της ατμόσφαιρας, υπερπληθυσμό, προκλητική κοινωνική ανισότητα, εκμετάλλευση της γυναίκας...

Να μια πλατιά πολιτική διάσταση της επιστημονικής φαντασίας, αυτού του πρωτοποριακού είδους που κάποτε υπήρξε και πλατιά εμπορικό παρά τον ανατρεπτικό χαρακτήρα του. Πριν ταυτιστεί, δυστυχώς, τα τελευταία χρόνια στη συνείδηση κάποιων με πολλές ανώδυνες (και συχνά και ανόητες) ταινίες–video game του τύπου «Μάρβελ» και των παραφυάδων της...

* σκηνοθέτης, συγγραφέας και καθηγητής κινηματογράφου

ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
«Η δολοφονία του Καποδίστρια»
Κανονικά, πιστεύω, αυτό το βιβλίο θα έπρεπε να διδάσκεται στα σχολεία. Επειδή, όμως, αποκλείεται να διδαχθεί κάτι τέτοιο στο σχολείο πάρτε το και διαβάστε το.
«Η δολοφονία του Καποδίστρια»
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ερωτας σε αναστολή
Σήμερα που οι λέξεις «αναστολή» και «καραντίνα» σώζουν ζωές, συνειδητοποιώ πόσο, από την άλλη μεριά, σκοτώνουν τον έρωτα. Αυτό που για τον έρωτα είναι ζωή –η επαφή, το χάδι, το φιλί, η ένωση των κορμιών– για...
Ερωτας σε αναστολή
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Δικαιώματα, ψυχική υγεία, τηλοψία
Είναι σε θέση να μας πουν τουλάχιστον οι άνθρωποι της τηλοψίας για τους κινδύνους που επισείει αυτή η συνεχής «πληροφόρηση» σε ό,τι αφορά τα ατομικά δικαιώματα αλλά και την υγεία της ψυχής μας;
Δικαιώματα, ψυχική υγεία, τηλοψία
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Αφησε το κρέας να ξεκουραστεί...
Τις τελευταίες μέρες φυσικά με το «μένουμε σπίτι» όλο και μένω σπίτι, αν και δουλεύω κιόλας, και όλοι δεν μπορούν να κάνουν τη δουλειά τους από το σπίτι τους, πρέπει να πάνε κιόλας στη δουλειά τους – ένας από...
Αφησε το κρέας να ξεκουραστεί...
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ακόμα μία ευκαιρία
Αν οι ανθρώπινες κοινωνίες είχαν στοιχειωδώς διδαχθεί από τα πολλαπλά «κρυφά» μηνύματα επιδημιών και πανδημιών, θα είχαν υιοθετήσει διαφορετικά μοντέλα οικονομικής ανάπτυξης, κοινωνικής συγκρότησης, πολιτικής...
Ακόμα μία ευκαιρία
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ασκητές και προφήτες
Στις δύσκολες μέρες που περνάμε, να που μέσα στη μοναξιά των σπιτιών εμφανίζεται το παρελθόν απροσδόκητη παρέα. Αυτό που αρνιόμασταν, ξορκίζαμε, ειρωνευόμασταν από το ύψος του παρόντος, του καλύτερου μέλλοντος...
Ασκητές και προφήτες

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας