Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ενας ελάχιστος φόρος τιμής…
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ενας ελάχιστος φόρος τιμής…

  • A-
  • A+

Πολλοί καλοί φίλοι με ρωτάνε: Γιατί δεν γράφεις (και) για τις ταινίες που βρίσκονται στην επικαιρότητα – γι’ αυτές δηλαδή που παίζονται στα σινεμά, προβάλλονται στα διεθνή φεστιβάλ, προτείνονται για βραβεία κ.λπ. Μα… τι να γράψω; Τι καινούργιο; Ολοι γι’ αυτές μιλούν, και μερικές φορές με πολύ ενδιαφέροντα κείμενα. Αν είχα κάτι που ήθελα να προσθέσω, θα το είχα σίγουρα κάνει.

Ομως δεν αισθάνομαι κριτικός κινηματογράφου. Δεν νιώθω καμιά υποχρέωση να καταπιαστώ με όποια ταινία έρχεται με τον έναν ή τον άλλο τρόπο στην επικαιρότητα. Με το σινεμά και γενικότερα την τέχνη, είτε ως σκηνοθέτης είτε ως μελετητής, είχα πάντα μια βιωματική σχέση. Θέλω να γράφω για ταινίες που έχουν μπει βαθιά μέσα μου, που μ’ έχουν συγκινήσει, τρομάξει, αναστατώσει, για τις αλήθειες που μου έχουν αποκαλύψει ή που μ’ έχουν καθοδηγήσει σε δύσκολες περιόδους της ζωής μου. Αυτό είναι για μένα η σινεφιλία.

Και προφανώς γι’ αυτό και κατά κανόνα δεν γράφω αρνητικές κριτικές. Δεν είναι θέμα «καλοσύνης». Είναι θέμα επιλογής. Είναι ξόδεμα μυαλού και συναισθήματος να βάλεις το μυαλό και την καρδιά σου να δουλέψουν για κάτι που θεωρείς κακό ή αδιάφορο. (Κι αν, σε κάθε περίπτωση, είναι αναγκαίο, ένα μικρό σχόλιο αρκεί).

Οι ταινίες που διαλέγω να παρουσιάσω στη φιλόξενη αυτή στήλη δεν είναι επίκαιρες. Τις διαλέγω με διαχρονικά κριτήρια, μέσα απ’ όλη την ιστορία του κινηματογράφου. Και προτιμώ φυσικά καλές αλλά σχετικά άγνωστες ή και εντελώς άγνωστες ταινίες. Αδικημένες για πολλούς λόγους (συνθήκες παραγωγής, τολμηρότητα των θεμάτων, συγκυρία της εποχής κ.ά.). Εκεί βρίσκεται και η ανάγκη να γίνουν γνωστές με τόσα μέσα που μας διαθέτει σήμερα η τεχνολογία.

Αντλώ από δύο κατηγορίες έργων. Είτε πρόκειται για έργα υποτιμημένα στην εποχή τους αλλά γνωστών σκηνοθετών («Η γυναίκα στην ακροθαλασσιά» του Ζαν Ρενουάρ, το «Seconds» του Τζον Φρανκενχάιμερ, «Σ’ έναν άγνωστο τόπο» του Νίκολας Ρέι), είτε για έργα υποτιμημένα, εξίσου υποτιμημένων σκηνοθετών: εδώ πρόκειται για αχαρτογράφητη περιοχή με εξαιρετικό ενδιαφέρον.

Τα κείμενά μου ας είναι ένας ελάχιστος φόρος τιμής γι’ αυτούς που μπόρεσαν να μεταδώσουν αισθητική απόλαυση και συγκίνηση που οι ίδιοι δεν γεύτηκαν από το κοινό ή την κριτική της εποχής τους. Νιώθω πραγματικά σαν να συνομιλώ μαζί τους, σήμερα μάλιστα που πολλές από τις ταινίες αυτές δικαιώνονται από τον χρόνο.

Σκέφτομαι τον Χίτσκοκ. Απογοητευμένος από τη μέτρια απήχηση της ταινίας του «Vertigo», δεν ήθελε να προβάλλεται συχνά επειδή το κοινό και η κριτική της εποχής της δεν την είχαν εκτιμήσει ιδιαίτερα.

Αχ! Αγαπημένε Χιτς, ας μπορούσες να αισθανθείς απ’ όπου βρίσκεσαι, έστω για μια στιγμή, ότι η ταινία σου αυτή θεωρείται σήμερα, 60 χρόνια μετά, το απόλυτο αριστούργημά σου!

* σκηνοθέτης, συγγραφέας και καθηγητής Κινηματογράφου

ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Κινηματογραφικό ξεμασκάρεμα
Ο Χατζιδάκις σχολίαζε αρχές δεκαετίας του 1960: «Η Αμερική απέκτησε το αληθινό της πρόσωπο. Αντιδραστικότης, εθνικισμός, νοικοκυροσύνη». Δεν μπορούσε να τα έχει πει καλύτερα. Για τότε και για τώρα. Και όχι...
Κινηματογραφικό ξεμασκάρεμα
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
(Επι-)μένουμε κινηματογραφικά
Αύξηση κατά 1,6% των θεατών στους κινηματογράφους για το 2016 ανακοίνωσε το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο του Οπτικοακουστικού Τομέα στο 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου, που διεξάγεται αυτές τις μέρες....
(Επι-)μένουμε κινηματογραφικά
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Οι έγκλειστοι της Αλτόνα
Με τους κάθε λογής εγκλεισμούς που βιώνουμε αυτόν τον καιρό, θυμήθηκα τη συγκλονιστική ταινία του Βιτόριο Ντε Σίκα «Οι έγκλειστοι της Αλτόνα» (1962), διασκευή του θεατρικού έργου του Ζαν-Πολ Σαρτρ.
Οι έγκλειστοι της Αλτόνα
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Μικρές ερωτικές ιστορίες
Η τέχνη ύμνησε πολλές «μεγάλες» ερωτικές ιστορίες, με πασίγνωστους ήρωες, που συγκίνησαν και θα συγκινούν πάντα. Υπάρχουν όμως και «μικρές» ερωτικές ιστορίες, με άγνωστους πρωταγωνιστές, στις οποίες έτρεφα...
Μικρές ερωτικές ιστορίες
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Οι πολεμικές ταινίες
Σκοτεινό, εφιαλτικό, πιο τρομακτικό απ’ όλες τις ταινίες τρόμου, πιο βίαιο απ’ όλες τις πολεμικές ταινίες, το φιλμ του Βιγιαρόνγκα μάς στοιχειώνει με το να μας υπενθυμίζει πόσο αυτοί που ταπεινώθηκαν,...
Οι πολεμικές ταινίες
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Μ’ ένα βιβλίο ή μ’ ένα τραγούδι!
Θα ήθελα να μιλήσω κι εγώ για κάποιες ταινίες, κυρίως για να σας προτρέψω να τις δείτε. Είναι ταινίες χαμηλόφωνες, που δεν τις είδα στις διάφορες λίστες. Μίλησαν όμως κατευθείαν στην ψυχή μου, και όχι μόνο μια...
Μ’ ένα βιβλίο ή μ’ ένα τραγούδι!

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας