Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Το σύμπτωμα*

Ιατρική τοιχογραφία στην Μπανγκόκ

© Meinzahn | Dreamstime.com
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το σύμπτωμα*

  • A-
  • A+

Στα παιδικά μας χρόνια η επίσκεψη γιατρού στο σπίτι είχε ένα ζητούμενο αποτέλεσμα: να μας κάνει καλά από τα συμπτώματα που δήλωναν την αρρώστια – πόνους, βήχα, πυρετό. Η επίσκεψη ανακούφιζε τους γονείς, αφού από μόνη της λειτουργούσε γι’ αυτούς σαν φάρμακο. Και αντιμετωπιζόταν με μικτά συναισθήματα από εμάς: ανάλογα με το πόσο ήθελες να παίξεις –καλή προοπτική– ή με το πόσο ήθελες να πας σχολείο –προοπτική έτσι κι έτσι.

Κάπου στο ξεκίνημα της εφηβείας αρχίζαμε να καταλαβαίνουμε ότι οι αρρώστιες δεν ήταν μόνο σωματικές και ότι τα συμπτώματά τους δεν ήταν υποχρεωτικά ο πονόλαιμος και ο βήχας. Δεν γνωρίζαμε, βέβαια, τίποτε για τις αρρώστιες που λέμε ψυχικές – ψυχοσωματικές πιο σωστά. Αλλά από κάποια σημάδια, που δεν ξέραμε να τα ονομάσουμε, και από τα λυπημένα είτε τα ειρωνικά σχόλια των μεγάλων καταλαβαίναμε ότι κάποια πρόσωπα δεν ήταν σαν κι εμάς, δηλαδή «κανονικά». Γιατί αυτό, η «κανονικότητα», και τα όσα εξασφάλιζαν –αν εξασφάλιζαν– την επιστροφή σε αυτήν, κάτι που ταυτιζόταν με την υγεία, έμοιαζε, όσο μπορούσαμε να καταλάβουμε, να είναι ο σκοπός της ιατρικής.

Χρειάστηκε καιρός για να καταλάβω δύο πράγματα. Πρώτον, ότι υπάρχουν ασθένειες του κορμιού και της ψυχής που δεν έχουν κραυγαλέα –ή έστω φανερά– συμπτώματα. Και ότι οι αρρώστιες αυτές που –όπως έλεγε ο Ιπποκράτης– τους αρέσει να κρύβονται, χρειάζονται άλλοι τρόποι από μια απλή, προσεκτική έστω, εξωτερική παρατήρηση για να διαγνωστούν. Ηταν η πρώτη μου συνάντηση με αυτό που μπορεί να ονομαστεί και «η οδύσσεια στα βάθη του ανθρώπινου σώματος ή/και της ανθρώπινης ψυχής». Και, δεύτερον, ότι υπάρχουν και συμπτώματα που η ανάδυσή τους δεν σημαίνει υποχρεωτικά καταστροφή. Ο πυρετός είτε ή παρουσία πύου σε μια πληγή μπορεί να σημαίνει ότι ο οργανισμός αγωνίζεται. Είτε ακόμη ότι κάποιος είναι ερωτευμένος είτε ετοιμάζεται να γράψει ένα ποίημα. Αυτό που ο Λακάν ονόμασε «σύνθωμα» ανήκει ίσως σε αυτήν την τελευταία κατηγορία.

Και τι συμβαίνει με την ψυχή και το κορμί της κοινωνίας; Πόσο είναι αλήθεια ότι το ταραγμένο σώμα, η ταραγμένη ψυχή μιας κοινωνίας έχουν ανάγκη από το κινίνο, την ασπιρίνη ή τον αλήστου μνήμης γύψο τους; Οτι κάθε κοινωνική κρίση απαιτεί το ηλεκτροσόκ ή τον ζουρλομανδύα της; Μήπως ο δύσκολος δρόμος προς την ελευθερία απαιτεί όχι την κατάπνιξη των συμπτωμάτων, αλλά την επίπονη προσπάθεια να μάθουμε τη γλώσσα τους, να τα ακούσουμε και, πριν πράξουμε, να καταλάβουμε τι θέλουν να μας πουν;

* Με αφορμή το 18ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ομοιοπαθητικής Ιατρικής, με θέμα «Οι ασθένειες ως διεργασίες (μιασματικών) και εξωτερικών (περιβαλλοντικών) παραγόντων», 22-24 Νοεμβρίου στο ΕΙΕ.

ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Για τον Τάκη Σ.
Τον γνώρισα εκείνη τη νύχτα που άνοιξε την πόρτα του θαλάμου στο ΚΑΤ. Είχε τον τρόπο του να ανοίγει τις πόρτες αυτές με ένα σεβασμό και μια συνενοχή για το περασμένο της ώρας, αφού τελείωνε, πάντα πέραν...
Για τον Τάκη Σ.
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ενας γιατρός ασθενής
Καταγράφω τις σκέψεις που γεννά επιστολή στην «Εφ.Συν.» ενός γιατρού του ΕΣΥ, που από θεράπων κατέληξε αβοήθητος ασθενής. Και που από την κατηγορία των -συγκριτικά- υψηλόμισθων βρίσκεται σήμερα σε αδυναμία να...
Ενας γιατρός ασθενής
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ο αεροβάτης
Οι γενναίοι δεν αρκούνται στα όνειρα και τις ψυχαναλυτικές ή φιλοσοφικές ερμηνείες. Επιμένουν να πετάξουν αυτοπροσώπως. Οχι κατ' όναρ αλλά καθ’ ύπαρ. Στον ξύπνιο τους!
Ο αεροβάτης
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Και θυμήθηκα για σένανε…
Τόσες φορές προσπάθησες να φύγεις, τελικά τα κατάφερες. Μα δεν κάνει να αναφερόμαστε σε ψυχική νόσο, είναι στίγμα πάντα, ειδικά σε δημόσιο λόγο, προκαλεί τα πλήθη που περιμένουν με τον λίθο στο χέρι.
Και θυμήθηκα για σένανε…
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Να βρούμε τις καινούργιες λέξεις
Τώρα πρέπει να βρούμε τις καινούργιες λέξεις. Αλλιώς κανένας πια δεν θα μας ακούει. Οι καινούργιες λέξεις. Οι αμετανόητοι τις τρέμουν, τις λοιδορούν και τις καταγγέλλουν. Αλλοι απλώς τις αγνοούν ή κάνουν ότι...
Να βρούμε τις καινούργιες λέξεις
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Κι όμως
Για να περπατήσεις στην πόλη μας, πρέπει να μη βλέπεις μπροστά σου, αλλά χαμηλά κάτω στη γη. Για να μη σκοντάψεις στα χάσματα από τα σιδερένια καλύμματα της ΕΥΔΑΠ ή στα ροκανισμένα ρείθρα των πεζοδρομίων. Ή...
Κι όμως

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας