Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η Βιρτζίνια των κυμάτων

H Bιρτζίνια Γουλφ, το 1902, 20 ετών

GEORGE CHARLES BERESFORD

Η Βιρτζίνια των κυμάτων

  • A-
  • A+

«Ο ήλιος ανέβηκε πιο ψηλά. Γαλάζια κύματα, πράσινα κύματα σάρωσαν σαν ριπή την ακτή, κυκλώνοντας το στάχυ του θαλάσσιου πουρναριού και αφήνοντας ρηχές λιμνούλες στην άμμο. Ενα αδιόρατο μαύρο χείλος έμεινε πίσω τους. Και οι βράχοι, έως τώρα απαλοί πίσω από την ομίχλη, σκλήρυναν και γέμισαν κόκκινες σχισμές».

Ελεύθερη απόδοση από «Τα κύματα» (The Waves, Collectors Library)

Ηταν 28 Μαρτίου 1941 όταν μία από τις μεγαλύτερες συγγραφείς του 20ού αιώνα, στη διάρκεια μιας καταθλιπτικής κρίσης και συγκλονισμένη από τα γεγονότα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, δίνει τέλος στη ζωή της στα κρύα νερά του ποταμού Ουζ, έχοντας γεμίσει τις τσέπες της πέτρες.

Ηταν η Βιρτζίνια Γουλφ που, στα 59 χρόνια της ζωής της, μέσα από το λογοτεχνικό έργο και τα δοκίμιά της, δημιούργησε ένα προσωπικό συγγραφικό στιλ που εξελισσόταν διαρκώς. Σύμφωνα με τους κριτικούς, υπήρξε μία από τις μεγαλύτερες καινοτόμους στην αγγλική γραμματεία. Οξυδερκής και ευαίσθητη, αναμίγνυε την πραγματικότητα με το όνειρο και τη φαντασία και την ίδια στιγμή περιέγραφε τα βαθύτερα ανθρώπινα συναισθήματα με ρεαλισμό και ευαισθησία.

Η Αντελίν Βιρτζίνια, κόρη του σερ Λέσλι Στίβεν, συγγραφέα και ιστορικού, και της Τζούλια Πρίνσεπ Τζάκσον, που υπήρξε καλλονή, μοντέλο ζωγράφων και φωτογράφων, είχε την τύχη να μεγαλώσει σε ένα σπίτι με πλούσιες βιβλιοθήκες και πνευματικές προκλήσεις, που γέμιζε διανοούμενους και καλλιτέχνες. Ταυτόχρονα, είχε την ατυχία, μόλις 6 ετών, να πέσει θύμα –όπως και η αδελφή της, Βανέσα– σεξουαλικής κακοποίησης από τους ετεροθαλείς αδελφούς της, Τζορτζ και Τζέραλντ. Τα περιστατικά σεξουαλικής κακοποίησης αλλά και θανάτων στην οικογένεια –η μητέρα της, η αδελφή της Στέλλα και αργότερα ο πατέρα της– σημάδεψαν την υγεία της, προκαλώντας μια σειρά από νευρικούς κλονισμούς, που επηρέασαν την κοινωνική της ζωή και την οδήγησαν ακόμη και στο ψυχιατρείο.

Παρ’ όλα αυτά, σπούδασε τους κλασικούς και αγγλική λογοτεχνία, γαλλικά, ελληνικά και λατινικά, ενώ φοίτησε και στο Γυναικείο Τμήμα του Βασιλικού Κολεγίου στο Λονδίνο. Το συγγραφικό της έργο άνθησε και, πλάι στα εξαιρετικά λογοτεχνικά δοκίμιά της, έδωσε στο κοινό έργα όπως η «Κυρία Ντάλογουεϊ», ο «Ορλάντο», «Στον Φάρο», «Τα Κύματα», αλλά και «Το Τέλος του Ταξιδιού», το πρώτο μυθιστόρημά της, που φέτος, στις 26 Μαρτίου, συμπληρώθηκαν 100 χρόνια από την πρώτη έκδοσή του. Η ηρωίδα του μοιάζει καταπληκτικά στη συγγραφέα: θέλει να απαλλαγεί από το βικτοριανό περιβάλλον της, μάχεται για τα δικαιώματα των γυναικών και πεθαίνει νωρίς.

Το έργο της, που αποτυπώνει τον ανθρώπινο πόνο, τη μοναξιά και την απομόνωση στο πλήθος, επηρεάστηκε σε μεγάλο βαθμό από αυτοβιογραφικά στοιχεία: ο φάρος στη Σκοτία, στο ομώνυμο έργο της, είναι ο φάρος που βρισκόταν απέναντι από το εξοχικό σπίτι όπου έκαναν διακοπές με την οικογένειά της, στην Κορνουάλη. Οι ευτυχισμένες οικογενειακές στιγμές που περιγράφει εκεί είναι τα δικά της πρώτα χρόνια της αθωότητας.

Παντρεύτηκε τον επίσης συγγραφέα Λέοναρντ Γουλφ, μέλος του κύκλου του Μπλούμσμπερι, στον οποίο μετείχε και η ίδια. Γάμος από έρωτα, με ισχυρούς δεσμούς και πολλή ευτυχία, όπως παραδεχόταν και η ίδια στο σημείωμα που του άφησε πριν αυτοκτονήσει, αλλά παράλληλα ταραχώδης. Τα ήθη του κύκλου του Μπλούμσμπερι ήταν χαλαρά, η σεξουαλική αποκλειστικότητα δεν θεωρούνταν σημαντική, και η Βιρτζίνια συνήψε σχέσεις με ακόμη δύο συγγραφείς: τη Βίτα Σάκβιλ-Ουέστ –της ενέπνευσε τον «Ορλάντο»– και αργότερα τη Ματζ Βον, η προσωπικότητα της οποίας λέγεται ότι αντικατοπτρίζεται στην «Κυρία Ντάλογουεϊ». Με τον Λέοναρντ, που ζούσε διαρκώς αγωνιώντας για την υγεία της, δημιούργησαν την εκδοτική επιχείρηση «Hogarth Press», μέσω της οποίας εκδόθηκαν τα περισσότερα έργα της.

Οταν πέθανε, ο Τόμας Σ. Ελιοτ είπε στον επικήδειο που εκφώνησε πως «με τον θάνατό της, ένα ολόκληρο πρότυπο κουλτούρας χάθηκε για πάντα». Ενδεχομένως να είχε δίκιο. Το έργο της όμως είναι εδώ και περιμένει παλιούς φίλους, αλλά και τους καινούργιους, να βυθιστούν στις περιγραφές της, που με ευαίσθητη ψιλοβελονιά γεμίζουν τα μάτια εικόνες, τα αυτιά ήχους, τη μύτη αρώματα και ρίγη την αφή.

ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Στην άγνωστη φίλη, Σιμόν
Ηθελα να γράψω κάτι για τη Σιμόν ντε Μποβουάρ και συνειδητοποίησα πόσο δύσκολο ήταν κάτι τέτοιο. Αυτό συμβαίνει όταν πας να αποτυπώσεις στο χαρτί όλα όσα βρήκες στον δρόμο σου και τα κουβαλάς, θέλεις δεν...
Στην άγνωστη φίλη, Σιμόν
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ο τάφος του μεγαλοφάνταστου ιδαλγού
Οι λογοτεχνικοί αλλά και οι επιστημονικοί κύκλοι της Ισπανίας είναι σε αναβρασμό: πιθανόν βρέθηκε ο τάφος του Μιγκέλ ντε Θερβάντες Σααβέδρα, που πέθανε πριν από περίπου 500 χρόνια (1616) και στη διάρκεια της...
Ο τάφος του μεγαλοφάνταστου ιδαλγού
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Τι θα έλεγε η Τζέιν Μαρπλ;
Δεν ξέρω για σας, αλλά εμένα μου αρέσουν πολύ οι ιστορίες μυστηρίου. Αλλά όχι όποιες κι όποιες. Δηλαδή ενώ διάβασα -και είδα και στο σινεμά- και τα σκοτεινά αστυνομικά θρίλερ, όπως «Το κορίτσι με το τατουάζ»,...
Τι θα έλεγε η Τζέιν Μαρπλ;
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Το χαμόγελο του Ουίνστον Σμιθ
Ημουν πολύ τυχερή, σκεφτόταν κλείνοντας εκείνο το βράδυ την τηλεόραση –την άνοιγε συνήθως μόνο για τις ειδήσεις– αφότου είχε παρακολουθήσει το «1984», την ταινία που βασίστηκε στο ομώνυμο μυθιστόρημα του...
Το χαμόγελο του Ουίνστον Σμιθ
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ο κίνδυνος της εξημέρωσης
Θυμήθηκε τον Μικρό Πρίγκιπα, που δέχτηκε το δηλητήριο για να μπορέσει να επιστρέψει στο δικό του τριαντάφυλλο. Εκείνον που μια αλεπού του δίδαξε τι είναι ευτυχία και πως το να δημιουργείς δεσμούς σημαίνει ότι...
Ο κίνδυνος της εξημέρωσης
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ενα βιβλιοπωλείο στην παραλία...
Λογοτεχνικές κουβέντες -σταράτες: για τον Θωμά Κοροβίνη και τον Ηλία Πετρόπουλο, για τον Βιζυηνό και τον Παπαδιαμάντη, τον Καμί και τον Τσβάιχ, τους Αμερικανούς συγγραφείς (κυρίως Τζακ Λόντον, Κερουακ,...
Ενα βιβλιοπωλείο στην παραλία...

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας