Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Οταν γνώρισα τον ποιητή Χρήστο Μπράβο
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Οταν γνώρισα τον ποιητή Χρήστο Μπράβο

  • A-
  • A+

Εκεί ψηλά στα όρη, τα βουνά, «πατρίδες των απόντων», ο τόπος μιλάει ακόμα. Αλλο τι ακούς εσύ και τι καταλαβαίνεις κι άλλο τι μεταφράζεις από τους ήχους που φτάνουν στ’ αυτιά σου. Αν φτάνουν… Μόνο τα αυτοκίνητα φτάνουν παντού πια, εποχούμενοι φτάνουμε και στις απώτατες ακροκορυφές της Πίνδου, κι ό,τι δούμε είδαμε κι ό,τι ακούσαμε ακούσαμε. Οι «φράχτες κι οι φωλιές των βράχων κρατούν ακόμα βογκητά», γράφει ο ποιητής.

Τον Χρήστο Μπράβο δεν τον πρόλαβα, έφυγε το 1987 στα 39 του χρόνια. Κάπου εκεί που έπιανα εγώ την Αριστερά, ένας δρόμος που μου ’φερνε για πολλά χρόνια σαν ανεμοδίνες, σκόρπιες πολλές νέες λέξεις και καινούργιες διαδρομές μέχρι να τις τιθασεύσω και να βρω τα δικά μου βήματα. Λέμε…

Κάπου εκεί, σε παλιά τεύχη του «Πολίτη» και σε ανθολογίες πρωτοδιάβασα νομίζω ποιήματά του και αργότερα σε αναφορές που φανέρωναν ότι δεν λησμονήθηκε η γραφή του. Αργότερα, ήρθε ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου για να κάνει τραγούδια με στίχους του στον «Βραχνό προφήτη», το ένα από το ποίημα για τον φωτογράφο και τον ληστή Γκαντάρα που ήθελε να φωτογραφηθεί το 1923.

Κι ήταν μία περίοδος που για να πάμε στο χωριό της Ελένης, στον Σαραντάπορο Ελασσόνας, θέλαμε να αποφύγουμε τη δυσβάσταχτη Κατάρα και είχε ανοίξει ένα πέρασμα, η «Σάρα» μετά τη Μηλιά Μετσόβου και ταξιδεύαμε από τα Γιάννενα, με τα τραγούδια στο αυτοκίνητο, στα Γρεβενά και μετά στη Δεσκάτη, τον γενέθλιο τόπο του Μπράβου και μετά στην Ακρη και κάτω από τον Μεταξά Κοζάνης, μέχρι τελικά στον Σαραντάπορο. Περνάγαμε δηλαδή από τους τόπους που γεννήθηκαν και έδρασαν ληστές σαν τον Γκαντάρα και τον Γιαγκούλα και πιάναμε τις ιστορίες τους για εκείνα τα μαύρα χρόνια που στα βουνά ο κόσμος πείναγε και κάποιος έπρεπε να του δώσει μια βοήθεια και η ζωή πέρναγε δύσκολη κι ήρθαν χρόνια μετά οι Γερμανοί κι οι συνεργάτες τους και τα ’καψαν όλα τα χωριά της Πίνδου και το μαύρο έγινε ακόμα πιο μαύρο στον Εμφύλιο μέχρι που έκλεισαν οι κύκλοι. Αν έκλεισαν ποτέ…

Τα κομμένα κεφάλια, οι εκτελέσεις, τα δάκρυα, τα χαμένα όνειρα, η φτώχεια, πολλή φτώχεια… Τι να πρωτοπρολάβουν να πουν και οι λέξεις.

Ακόμα, όμως, μιλάει ο τόπος και πρέπει να στήσεις αυτί να τον ακούσεις, όσο κι αν καλύφθηκαν όλα κάτω από τις καινούργιες πλακόστρωτες πλατείες και τα σύγχρονα σπίτια και τους μεγάλους δρόμους.

Το έργο του ποιητή Χρήστου Μπράβου, που κρατάει ακόμα ατόφια τη φωνή του τόπου, βρίσκεται σε μία ολοκληρωμένη έκδοση από το «Μελάνι» («Βραχνός προφήτης, Ποιήματα και κριτικά κείμενα 1981-1987») με μία εξαιρετική δουλειά από τον Χρήστο Δανιήλ στο επίμετρο και τη βιβλιογραφία, καταφέρνοντας να μας γνωρίσει, να μας συστήσει ξανά, έναν ποιητή που κουβαλάει τους ήχους της μέσα Ελλάδας. Οσο βαστάνε ακόμα…

ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Η βόμβα
Ανάμεσα στις τόσες καθημερινές βόμβες που σκοτεινιάζουν τον κόσμο, βόμβες που σκορπίζουν τον τρόμο, τη δυστυχία και συχνά τον θάνατο, να που έσκασε και μια βόμβα ανατρεπτική και ρηξικέλευθη που έφερε χαμόγελα...
Η βόμβα
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Το άπειρο στην παλάμη
Ετσι αρχίζουν οι «Προφητείες της Αθωότητας», το ποίημα του Γουίλιαμ Μπλέικ. «Να βλέπεις τον κόσμο ολόκληρο σε έναν κόκκο άμμου,/ Και τον παράδεισο σε ένα άγριο λουλούδι/ Κράτα το άπειρο μέσα στην παλάμη σου,/...
Το άπειρο στην παλάμη
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Αν είναι να ’ρθει θε να ’ρθεί αλλιώς θα προσπεράσει
Τα ποιήματα, τα πεζά, οι κριτικές, τα χρονογραφήματα, τα δοκίμια και τα ολοζώντανα ταξιδιωτικά κείμενά του αφήνουν βαθύ αποτύπωμα στα ελληνικά γράμματα. Σας αποχαιρετώ εν όψει θερινής αδείας με δεινό δείγμα...
Αν είναι να ’ρθει θε να ’ρθεί αλλιώς θα προσπεράσει
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ονειρα με «πένθιμη μυρωδιά από λιβάνι»;
Πριν από λίγες ημέρες ετάφη στο χωριό που γεννήθηκε το 1926, στην Κέφαλο της Κω, ο Μανόλης Φουρτούνης. Ηταν πρωτίστως ποιητής (ο στίχος της τιτλοφόρησης του παρόντος κειμένου προέρχεται από το «Εγγραφές και...
Ονειρα με «πένθιμη μυρωδιά από λιβάνι»;
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Για έναν Αμαζόνιο και έναν Βόλγα
Εικονοποιούσε τις καρδιές των ανθρώπων, έβλεπε τις κεντρικές αρτηρίες τους σαν πραγματικά μεγάλα ποτάμια, όπως ο Νείλος ή ο Ρήνος ή ο Αμαζόνιος ή ο Βόλγας - αυτός κυρίως γιατί της άρεσε το όνομά του. Τις...
Για έναν Αμαζόνιο και έναν Βόλγα
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Μαύρο περιστέρι
ΤΟ ΜΑΥΡΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ Τα ξωτικά μου πήρανε το νου/ κι εκεί που αρχίζει η θάλασσα η μεγάλη/ απ’ τα ριζά του απόγκρεμου βουνού,/ σε τούτο εδώ με ρίξανε ακρογιάλι,/ που ’χει μπροστά του πέλαο, βράχο πίσω/ να μην...
Μαύρο περιστέρι

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας