Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Θα ψηλαφούμε τις πληγές μας
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Θα ψηλαφούμε τις πληγές μας

  • A-
  • A+

Το πραγματικά μεγάλο έργο τέχνης μιλάει πέρα από το φάσμα της λεκτικής απόδοσης νοημάτων, από τη μεσιτεία των συμβάσεων των λέξεων, κατευθείαν στα κέντρα του εγκεφάλου... Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο οποιαδήποτε απόπειρα κριτικής ή ερμηνείας είναι κατώτερη του ίδιου του έργου.

Βλέποντας έτσι κάποιος τον πίνακα του Καραβάτζιο «Ο Απιστος Θωμάς» ό,τι και να πει είναι κατώτερο της εικόνας. Κι αυτό γιατί υπάρχει μια μικρή λεπτομέρεια που κάνει τον πίνακα πραγματικά μεγάλο. Ο Αγιος βάζει το δάκτυλό του μέσα στο σκίσιμο της σάρκας στα πλευρά του Ιησού. Στο ίδιο οριζόντιο ύψος, στην ακριβώς απέναντι πλευρά του πίνακα υπάρχει ένα σκίσιμο, σαν πληγή, πάνω στο ρούχο του άπιστου Αγίου.

Ο Καραβάτζιο ως δημιουργός του εικαστικού σύμπαντός του, έπλασε μια νοητική συνάφεια μεταξύ των δύο μορφών της γνωστής σκηνής του δράματος. Ο Θωμάς, ένας άνθρωπος ταλαιπωρημένος, ένας ψαράς, όπως ρεαλιστικά αποτυπώνεται από τον καλλιτέχνη, δείχνει ακόμη δύσπιστος παρ' ότι βάζει το δάχτυλό του στην πληγή. Προσπαθεί να νιώσει με τις αισθήσεις κάτι που ο ίδιος από καιρό βιώνει πάνω του.

Που του έχει γίνει ρούχο... Το τραύμα της αδικίας, της φτώχειας, της ταλαιπωρίας του.

Ο πίνακας αυτός μου ήρθε συνειρμικά στον νου ακούγοντας τις βερμπαλιστικές εξαγγελίες για ένα πιο αποτελεσματικό επιτελικό κράτος. Ολοι μας θα επιθυμούσαμε ένα κράτος που να λειτουργεί αποτελεσματικότερα. Σαν ένας Αγιος Θωμάς ο καθένας από εμάς πραγματικά θέλει να πιστέψει, να βάλει το δάχτυλο και να πιάσει τη σάρκα των υποσχέσεων. Κάτι όμως υπάρχει ήδη πάνω μας. Το βίωμα. Η φθορά των υποσχέσεων που έχουν ξαναδοθεί.

Από την επανίδρυση του κράτους, από την επανάσταση του αυτονόητου, από τη μεταρρύθμιση των θεσμών, από το νέο ξεκίνημα... Εχουμε φορέσει πάνω μας σαν ρούχο την απογοήτευση και τη φθορά της. Νιώθουμε την τρύπα στο πουκάμισο αυτό, το αδειανό από πράξεις, να κάνει το δέρμα μας να ανατριχιάζει στο πρώτο βοριαδάκι των αθετήσεων, κι αυτό έχει επαναληφθεί πολλές φορές.

Υπάρχει μια διαφορά όμως μεταξύ του δράματος του Θωμά και της μεγάλης πλειονότητας των Ελλήνων. Η λαϊκή παράδοση λέει ότι ο Αγιος πίστεψε και λυτρώθηκε αφού έθεσε το δάκτυλο «επί τον τύπον των ήλων». Σήμερα οι περισσότεροι από εμάς, ακόμα κι αν θέλουμε καλοπροαίρετα να πιστέψουμε, ξέρουμε ότι δεν θα έχουμε ποτέ απτές αποδείξεις για ένα σύγχρονο, αξιοκρατικό κράτος που βλέπει τους κατοίκους του ως πολίτες και όχι σαν υπηκόους. Ξέρουμε ότι θα συνεχίσουμε να έχουμε πάνω μας το ρούχο της αναξιοκρατίας, του κομματισμού, της κοινωνικής υποκρισίας σε φτηνό συνθετικό ύφασμα μάλιστα αυτή τη φορά.

Με τις νέες εξαγγελίες για συγκέντρωση των εξουσιών, το κράτος θα γίνει πιο χειραγωγήσιμο, πιο αυταρχικό. Μια αυστηρά οικογενειακή υπόθεση... Το ρούχο θα μεταποιηθεί πρόχειρα πάνω στο φθαρμένο σκίσιμο. Θα γίνει ένα ρούχο στενό, κακοραμμένο, που θα σκιστεί ξανά σε λίγο καιρό πιο εύκολα και σε άλλα σημεία... Και οι περισσότεροι από εμάς, ο καθένας ξεχωριστά, όπως ένας Θωμάς που θέλει να πιστέψει αλλά χωρίς κάποιον Σωτήρα να αγγίξει, θα ψηλαφούμε διαρκώς τις δικές μας πληγές...

ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Θα το γιορτάσουμε ξανά
Ισως από δω κι εμπρός, αφού οι χιτλερικοί βρέθηκαν εκτός Βουλής, επιτέλους. Να αλλάξει και η μόδα της αγανάκτησης, να καλλιεργηθεί η συνήθεια της επεξεργασίας της, να απομυθοποιηθεί η μαγεία του θυμού. Σε...
Θα το γιορτάσουμε ξανά
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Μπλε στιλό, κόκκινο μελάνι
Επρεπε κάτι να γράψει, να βρει μια διέξοδο. Και άρχισε να κάνει γραμμές στο λευκό χαρτί. Κόκκινες, από ένα μπλε στιλό. Δεν σχημάτιζαν λέξεις, δεν έφτιαχναν γράμματα. Ηταν γραμμές. Ευθείες, καμπύλες, γωνίες....
Μπλε στιλό, κόκκινο μελάνι
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ουρανός σαν το μπλε της ξυλογραφίας
Το χρώμα αυτό το είχε δει σε ένα από τα ωραιότερα έργα της ιαπωνικής τέχνης, της ουκίγιο-ε, ξυλογραφίας με χρώμα. «Εφιππος άνδρας διασχίζει μια γέφυρα» λεγόταν, του Ουταγκάουα Χιροσίγκε, που έζησε στις αρχές...
Ουρανός σαν το μπλε της ξυλογραφίας
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
«Αναφορά στην Γκουέρνικα»
Το τι είναι τέχνη δεν είναι ποτέ δεδομένο εκ των προτέρων. Αποκαλύπτεται κάθε φορά ξεκινώντας από το σημείο μηδέν. Στην έκθεση «Αναφορά στην Γκουέρνικα» του Κυριάκου Κατζουράκη στο ΜΙΕΤ η αποκάλυψη αυτή είναι...
«Αναφορά στην Γκουέρνικα»
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Το πορτρέτο της Τζένι
Το πορτρέτο τελειώνει, αλλά η Τζένι δεν εμφανίζεται πια. Ο Εμπεν την ψάχνει απελπισμένα, για να μάθει τελικά ότι η Τζένι… έχει πεθάνει πριν από χρόνια, μια νύχτα καταιγίδας, παρασυρμένη από τα κύματα, κοντά σ’...
Το πορτρέτο της Τζένι
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Γεωγραφίες
Οταν μιλάμε για τα ανθρώπινα, καθαρές και αθώες γεωγραφίες δεν υπάρχουν. Και η επιλεκτική κατάργηση είτε υποτίμηση των συνόρων φέρνει στον νου ολέθριες μνήμες που δεν πρέπει να ξαναπάρουν σάρκα και οστά.
Γεωγραφίες

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας