Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Κυπαρισσόμηλα καλοκαιριάτικα
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Κυπαρισσόμηλα καλοκαιριάτικα

  • A-
  • A+

Αφήσαμε το γάμο (πρώτες κυβερνητικές εξαγγελίες και πρώτα κυβερνητικά μέτρα) καλοκαιριάτικα και πάμε για… κυπαρισσόμηλα; Δεν θα έλεγα. Απλώς, είμαι ακόμα σε άδεια καλοκαιρινή. Εννιάμισι το πρωί, ζέστη, τζιτζίκια, κι ένας αργοπορημένος κόκορας. Φόντο, το καμπαναριό της εκκλησίας, το παραστέκουν δύο θηριώδη κυπαρίσσια.

Το ένα, γιγάντιο, αχρονολόγητο. Ουδείς στο χωριό (Λαύκος, Νότιο Πήλιο) γνωρίζει ηλικία. Υποθέσεις, όμως καμιά δεν το κάνει μικρότερο από τριακόσια χρόνια. Δεν απορείς, θαυμάζεις.

Το κυπαρίσσι, από τα μακροβιότερα δέντρα, φτάνει ακόμα και στα εφτακόσια χρόνια. Το συγκεκριμένο -τοπόσημο- έχει καταγραφεί στα πενήντα δέντρα/φυσικά μνημεία όλης της χώρας, θέλει εφτά-οχτώ να το αγκαλιάσουν, έχει αντέξει κεραυνούς και, όσο υπάρχει θύμηση, δεν μένει χωριατόπουλο να μην έχει φωλιάσει και παίξει στους κλώνους του. Παρακολουθεί τη ζωή του χωριού -χτισμένο κάποτε σε θέση αθέατη από θάλασσα- από τα χρόνια της πειρατείας.

Αφορμές; Αμα θέλεις κάτι να αφηγηθείς, βρίσκεις. Στην περίπτωση, ήταν ένα κυπαρισσόμηλο, πεσμένο στο δρόμο, Μάιο, κοντά στο Μοναστήρι Καισαριανής. Το σήκωσα. Χρώμα ζωηρό πράσινο, αναλογίες τέλειες. Λατρεύω τα κυπαρισσόμηλα από παιδί.

Ηταν το ωραιότερο που έπιανα. Το έγδαρα με το νύχι. Παλιά συνήθεια. Με τρελαίνει η ευωδιά του ρετσινιού του. Αργότερα έμαθα πως με αυτό το ρετσίνι, στερεό, χαϊδεύουν οι βιολιστές το δοξάρι. Το έβλεπα κάθε μέρα στο σπίτι να χάνει χρώμα και λάμψη, να… γκριζάρει.

Αλλη αφορμή, ένα φοινικόδεντρο. Μεγάλωσε σε βαρέλι, Χαριλάου Τρικούπη και Καλλιδρομίου, Εξάρχεια (γράφω μια μέρα μετά τη μείωση ποινής του Κορκονέα από ισόβια σε 13 χρόνια, άρα δεν γνωρίζω ποιες ήταν οι αντιδράσεις, αν υπήρξαν). Θέριεψε μισόν αιώνα. Σήμερα είναι δεντρούκλα καμαρωτή. Εγραψα γι’ αυτό στην «Τρίτη Ματιά» του Ιουλίου. Αναζητώντας διαδικτυακά «σκόνταψα» σε «διαμάχη» στην κατοχική «Πρωία», αν η «πρωτοκαθεδρία» στο νεοκλασικό διάκοσμο της Αθήνας ανήκε στον φοίνικα (Κώστας Μπίρης, αρχιτέκτονας, επιστολογράφος) ή στο κυπαρίσσι (Κώστας Βάρναλης, χρονογράφος τότε στην «Πρωία»).

Αν και υπέρ του φοίνικα ο Μπίρης, δεν φείδεται επαίνων για το κυπαρίσσι. Ιδού εξαίρετη, πιστεύω, συνηγορία, δημοσιευμένη πριν από 75 χρόνια: 3 Αυγούστου 1944: «Το κυπαρίσσι», γράφει, «δεν έχει πένθιμη, παρά μυστικοπαθή έκφραση με το σκούρο ράσο της φυλλωσιάς του, με την ακίνητη φόρμα του, με την ενατένισή του στο άπειρο και την αργή και ρυθμική ταλάντευσή του στο διάστημα.

Το ότι ο άνθρωπος το έβαλε στα νεκροταφεία δεν είναι καθόλου τυχαίο. Βρήκε τη γλυκιά θρησκευτικότητα της μορφής του ν’ απαντά στα αισθήματα που πλημμύριζαν την ψυχή του μπροστά στην ιδέα του θανάτου. Ολόκληρη η αισθηματική έκφραση του κυπαρισσιού δεν σχετίζεται και δεν δένεται με την ψυχρή και κούφια πνευματικότητα του νεοκλασικού ρυθμού».

Πέραν αισθητικών διαφορών, σημασία έχει ότι μες στην Κατοχή, με το δημόσιο λόγο απαγορευμένο περίπου με ποινή εκτελεστικού αποσπάσματος, Ελληνες διανοητές έβρισκαν τρόπους να διατυπώνουν δημόσιο κριτικό λόγο, που μπορεί να μην έθιγε άμεσα τον κατακτητή, αλλά έδινε πνευματική τροφή ποιότητας στους κατακτημένους· άρα ελπίδα και, εξ αυτού, δυνάμει ήταν και λόγος αντιστασιακός. Αντίσταση δεν είναι μόνο να πολεμάς με όπλα τον κατακτητή, είναι και να διατηρείς όρθιο το φρόνημα του κατακτημένου. Στητό σαν κυπαρίσσι…

ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Κρανιά η θαυματουργή
Ακουγα για την κρανιά και τα κράνα, χρόνια. Δυνατό ξύλο, ιδιαίτεροι καρποί, λικέρ, μαρμελάδα… Ολα στην κουβέντα. Ουδέποτε την είδα (ή μου την έδειξαν) την κυρία ή γεύτηκα κάτι απ’ αυτήν. Μόνο το ξύλο! Κάποτε,...
Κρανιά η θαυματουργή
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Πεισματάρης φοίνικας
Ολο αυτό το διάστημα, το δεντράκι με πείσμα και υπομονή τρύπησε τον πάτο του βαρελιού, την πλάκα του πεζοδρομίου και... γειώθηκε, βρήκε γη και ρίζωσε. Ριζωμένο πια, θέριεψε, γίνηκε δεντρούκλα πρώτης γραμμής,...
Πεισματάρης φοίνικας
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Γεμάτος ο τόπος από ίριδες
Η περιοχή Αγίας Παρασκευής του Λαύκου, Νότιο Πήλιο, είναι περιοχή της ίριδας. Ασπρίζουν τόπους τόπους την περιοχή, τέτοια εποχή, συχνά αγκαλιά με παπαρούνες. Οπότε το κόκκινο μες στο λευκό κάνει την άνοιξη στο...
Γεμάτος ο τόπος από ίριδες
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Απόδραση προς το καλοκαίρι
Είχε ψιλοβρέξει. Τα δελτία έδιναν στον Υμηττό υγρασία 90%. Φαινόμενο εντυπωσιακό. Σπάνιο. Προσωπικά, μου τύχαινε πρώτη φορά: Βουνό δεν έβλεπες από την ομίχλη. Ολος ο Υμηττός σκεπασμένος, από ποδών έως κεφαλής....
Απόδραση προς το καλοκαίρι
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Μουσικά θεμέλια
Στα θεμέλια της μουσικής, του χορού, της παράδοσης, του πολιτισμού μας, σ’ αυτή την αρχαία γειτονιά του κόσμου. Μουσικές και τραγούδια και χοροί και γιορτές και πανηγύρια που ενώνουν το χθες με το σήμερα, το...
Μουσικά θεμέλια
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Οι βρομοκαρυδιές ανθίσανε και φέτος
Αείλανθος ο υψηλότατος (Ailanthus altissima) είναι το βαφτιστικό του, όμως κανείς δεν το λέει έτσι. Εχει πολλές ονομασίες: βρομοκαρυδιά, βρομοκαστανιά, βρομόδεντρο, βρομούσα, βρομοκάτι τέλος πάντων γιατί αν...
Οι βρομοκαρυδιές ανθίσανε και φέτος

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας